Nə üçün İnfaq (sədəqə) yeddİ yüz dənlİ buğdaya oxşadılmışdır?
Quani-kəimdə oxuyuuq “Mallaını Allah yolunda səf edənləin halı yeddi sünül veən i toxuma ənzə ki, u sünülləin hə iində yeddi yüz dən vadı. Allah istədiyi şəxs üçün unu qat-qat atıı. Allahın lütfü genişdi, O hə şeyi iləndi.” iz kənd təsəüfatı üzə mütəxəssisləə u sualla müaciət etdik ki, əgə topaq münit olasa, su ilə tam təmin ediləsə, quşla uğda dənini daşımazsa, uğda dənləi topaqda xaa olmazsa, i sözlə, ən münasi i şəaitdə uğda nə qədə məhsul veə ilə? Onla cava vedilə ki, i uğda dənindən maksimum otuz və ya qıx dən məhsul götümək ola. əs necə olu ki, Allah-təala yeddi yüz dən veən uğdanı misal göstəi? / / Sualın cavaında iki nöqtəyə diqqət yetimək lazım gəli /Əvvəla, ayədə uğda sözü işlədilməmişdi. Təcüməçilə və təfsiçilə uyğun ayənin təcüməsində uğda kəlməsini işlətmişlə. Demək, i dənəsindən yeddi yüz dən veən hansısa itki ola ilə. Məsələn, i qağıdalıdan yeddi qağıdalı cücəəsə və onlaın hə iində yüz dənə olasa, ayədəki misal özünü doğulda. əzi təfsilədə ayədə daının nəzədə tutulduğu ildiili. /İkincisi, ayədəki ifadə təşeh də ola ilə. Gündəlik danışığımızda da u sayaq təşehlədən istifadə olunu. Məsələn, deyilə ki, o heç vaxt qüu etməyən günəşdi”. Hansı ki, günəş qüu etməyə ilməz. Demək, təşehdə məqsəd hansısa xüsusiyyəti önə çəkməkdi. Yəni ayədə infaqın yeddi yüz dən veən sümülə oxşadılması onun öyük savaa malik olmasından danışı. Quanda u sayaq təşehlədən çoxdu. Məsələn, Quan yaxşı söhətləi “daim meyvə veən ağac” kimi xatılayı. Əslində isə daim meyvə veən ağac yoxdu. Demək, məqsəd pak söhətin öyük imtiyazını nəzəə çatdımaqdı. /Zeytun haqqında elə i oxşatma ilə astlaşııq. “Onun yağı atəşsiz də yanmağa yaxındı.” Yaxşı iliik ki, heç i yağ atəşsiz işıqlana ilməz. Sadəcə u təşehlə zeytun yağının imtiyazı önə çəkili. Uyğun ayədəki misal da infaq dəninin ütün dənlədən üstün olduğunu ildii. /