Qədir-xum hadisəsi necə baş verdi və o gündə tarixdə nələr baş veribdir?
Qədi-xum ayamı /Hici təqvmi ilə 10-c il, zi-hiccə ayının 18-ci günü, Həccətül-vidadan qayıdakən qədi-xum hadisəsi həyata keçdi. Yüz iiymi min nəfədən iaət hacılaın kavanın “Qədi-xum” məntəqəsində duuduğu üç gün əzində Peyğəmə (s), özünün ən uca xütəsində Əli in Əi Talii (ə) və ondan sona gələcək on i İmamın adlaını sayı onlaın qiyamətədək İmam olacaqlaını sayı, oada olan cəmiyyətdən eyət aldı. /Ali-Məhəmmədin (s) öyük ayamı /Qədi-xum ayamı, Ali-Məhəmmədin (s) ayamı hesa olunu. Ona göə ki, o ayam çox əhəmiyyətli və öyük i hadisədi. Məhz o zaman ilahi i əmlə, iaşa həzət Əli in Əu Taliin vəsayəti (vəciliyi) ümumi şəkildə elan olnudu. (Tovzihil-məqasid, s. 37- Misahi- Kəf`əmi, c. 2, s. 601- Mənaqii Ali- Əi Tali (ə) c. 3, s. 37- Misahül-mütəhəccid,s. 754- ihaül-ənva c.35, s. 150) O gün, müaək səmavi i ayamdı. O gün Allah-taala, /həzət İahimi (ə) oddan xilas etdi, /həzət Adəmin tövəsini qəul etdi, /həzət Musanı sehazlaa qali etdi, /həzət Musa, Şəm`unül-Səfanı öz canişini təyin etdi, (Məsaüş-şiə s. 22 – Feyzül-üllam s.125) /Həzət Süleyman (ə), Asəf in əxiyanı öz canşini təyin edi öz əiyyətini una şahit tutdu.(Məsaüş-şiə s. 22 – Feyzül-üllam s.125) /Peyğəməin (s) əsha aasnda qadaşlıq əhdinin ağladığı gündü. (Misahül-Kəf`əmi c. s. 125 – Təqvimül-mühsinəyn s. 14 – Təqvimül-əimmə (ə) s. 14.) /O gün, peyğəmələ öz canişinləini təyin edidilə və Əmiəlmöminin ziyaəti o gün vaid olu. (Müaciət edin Məfatihül-cinan Zi-hiccə ayının əməlləi) /Qədi-xum hadisəsi elə aş vedi /Şənə günü, zi-hiccə ayını sonuna död və ya eş gün qalmış Peyğəmə (s) qüsul edi müsəlanladan 120 min nəfələ Mədinədən xaic oldula. (Kafi c. 4, s. 248 - Təəqati in Səd s. 235 - İdaşül-sai c. 6, s. 429) /Həzət Siddiqeyi-Tahiə (ə.s) Əmiəlmöminin (ə) anası Ümmü-Hani, Fatimə inti Həmzə, Ümmü Sələmə - Peyğəməin (s) digə avadlaı - o cümlədən Aişə və Həfsə o səfədə iştiak edidilə. (Mənaqii-Ali-Əi Tali (ə) c. 3 s. 25- Təəqat in Səd c. 3 s. 235 – İşadül-sai c. 6, s. 429) /Əmiəlmöminin (ə) i qup şəxslə Yəməndən Məkkəyə vaid oldu. /Qədi məasimi üçün ihahi əm /Həcc məasimdən qayıdan hacıla, zi-hiccənin 18- gününün əvvəlləində Qədi-xum məntəqəsinə çatdıla. Cəail nazil oldu, “Maidə susənin 67-ci ayəsini gətidi. O ayə, mövlala-mövlası Əmiəlmömininin (ə) vilayətinin təliğinə və onun münafiqləin şəindən amanda qalacağına aiddi /“Ey Peyğəmə! Allah təəfindən (Əli (ə) haqqında) sənə nazil olanı camaat üçün təliğ et. Əgə unu etməsən, isaləti (peyğəməliyi) yeinə yetiməmisən və Allah səni camaatın şəindən qouyacaq. Allah kafiləi hidayət etməz.” /Peyğəmə (s) minədə /Zöh zamanı Peyğəmə (s) camaat namazından sona, Səlman, Əuzə, Miqdad və Əmma təəfindən iki yaşlı ağac aasında düzəldilmiş minəə qalxdı, Əmiəlmöminini (ə) minədə özündən i pillə aşağıda qəa vedi. Haluki münafiqədən i qupu minəin qaşısında idi. O, özünün gövə saçan sözləini əyan edi tohid, Həqq-Taalanın kamal sifətləi və Allah dininin i qisim halal-haam hökmləini, əələin keçimişi, onlaın əqidələi özünün çəkdiyi zəhmətləi əyan etdikdən sona uyudu “Quan və Əhli-eyt (ə) i-iindən ayı deyil və ayılmazla, qiyamət günü hövz kövsəini yanında gəli mənə çatacaqla.” /Sona Əmiəlmöminin (ə) fəzilət və mənaqiləindən i qismini o həzətin İmamət, vilaəti və neçə dəfə həzət Mehdiyədək (əc) övladlaı haqqında olan məlumatlaı təkid etdi. Nazil olmuş ayəni əyan edi uyudu /“Ey camaat! Allahın mənə nazil etdyini yeinə yetiməkdə səhlənkalıq etmədim və mən u ayənin nazil olma səəini əyan ediəm. Cəail yenə nazil olu Allah təəfindən mənə əm etdi ki, u məkanda hə qəilədən olan ağ-qaaya elan edim ki, Əli in Əi Tali (ə) vəsi, canişin və məndən sona İmamdı. O, Allah və əsulundan sona sizin vəlinin və sahiiniz sizin özünüzdən də daha öncə sizin üzəinizdə haqqı va. u aədə Allah-taala mənə ayə nazil edi.. (Maidə suəsi, 55-ci ayə) /Sona uyudu “Mən Cəaildən istədik ki, Allahdan mənim u əmi təliğ etməkdə üzülü ulduğu istəsin. Çünki möminləin azlığı və islama istehza edənləi çoxluğundan xəəim va. O zaman uyudu “ Odu ki, Haqqa hidayət edi və onu yeinə yetiən, ona fəzilət veən. Allah ona fəzilət vei, onu qəul edin ki, onu Allah (canişinliyə) təyin edi. Ey camaat! O, Allah təəfindən sizin İmamınızdı. Onun vilayətini inka edən ağışlanmayacaq, tövəsi qəul olunmayacaq.” /Əli in Əi Taliin (ə) tanıdılması /u zaman Peyğəmə (s) uyudu “ Mən sizə sizin özünüdən haqlı deyiləm?” Hamı dedi “ əli” uyudu “ u Əli, qadaşım və mənim vəsimdi. Mən kimin mövlasıyamsa Əli də onun mövlasıdı və o Əli in Əi Talidi.” Ey Allah, hə onunla dosltuq edən hə kəs dost il, ona düşmən olana düşmən ol.” Digə sözlə də Allah fəmanını təkid etmək və camaatın iqa etməsi üçün əyan etdi. Sona uyudu “ Qədiin xəəini uada hazı olanla, uada olmayanlaa, atala övladlaına qiyamətədək çatdısınla.” /Göstəiş vedi ki, Əmiəlmömimin (ə) üçün ayıca çadı vusunla. Sona həzət uyudu “Hamı gedi o həzətə salam deyi desinlə; Əs-salamu ələykə, ya Əmiəlmöminin (ə).” Ömə gəli salam vei dedi əx əx, ey Əli in Əi Tali, ütün mömin və möminələin mövlası oldun.” Əu ək də u təikdə Ömələ şəik oldu. (Feyzül-üllam s. 123) eyət üç gün çəkdi. u müddət əzində “zöh” və “əs” namazlaını ilikdə qılıdıla. Namazdan sona eyət, qüuadək davam etdi, “məği” və “iyşa” namazlaını da ilikdə qıldıla. Qadınlaın eyət etməsin üçün su qaı gətii pədə axasında qoydula. Qaın i yaısı pəədənin i təəfində, digə yaısı digə təəfdə yeləşmişdi. Əmiəlmöminin (ə) qaın i təəfində əlini suya salmışdı. Qaın digə təəfində qadınla əlini suya salı “Əs-salamu ələyk, ya Əmiəlmöminin” deyəək həzəti təik edidilə. Həzət Siddiqeyi-Tahiənin (ə.s) də oada iştiak etməsi məasimi zinətləndimişdi. (Əvalim c. 3/15, s. 309 – ihaül-ənva c. 21, s. 38) /Qədidə vilayətin elan olunmasından sona Cəail nazil oldu və u ayənin gətidi “ u gün, sizin dininizi kamil, nemətimi sizin üçün tamamladım və islam dininin, sizin dininiz olması üçün azı oldum.” (“Maidə” suəsi, 3-cü ayə) -sitayn.com-