Həccin sirri haqda açıqlayın?
Həcc məasiminin əməlləindən ii olan ehama diqqətimizi yönəltsək, onun i növ nəfsin təmini, təkamülə mane olan amillədən azad olmaq səəi olduğunu göəik. u cü təiyə və təmin müsəlmanı ütün adətlədən, xoşgüzəanlıqladan, ictimai məşğuliyyətlədən uzaqlaşdıı. /Eham ağlayan zaman “təliyə” ziki və “ləeyk” şüaının təkalanmasının, i çox məna və siləi vadı. “Ləeyk” demək; hacılaın Allah müqailində ittihad və ilikləinə təkididi, yəni izlə Allahın ütün dəvətləini qəul ediik. əzi Quan müfəssiləinin dediyi kimi “Ləeyk” kəlməsindən məqsəd, təkcə Quanda İahimin (ə) dəvətini qəul etmək deyil. /Quan əyanı ilə , Allah İahim peyğəməə (ə) insanlaı uca səslə həccə dəvət etməsini əm edi /“İnsanlaı ümumi şəkildə (Allah evinin) həccinə çağı ki, (onla sənin dəvətinin nəticəsində Qiyamət gününə kimi) piyada və hə uzaq yoldan gələn aıq dəvələ üstündə sənə təəf üz tutsunla. Nəticədə öz (dünya və axiət) mənfəətləinin i hissəsini müşahidə etsinlə..” 1 /iz “Ləeyk” şüaının çəçivəsini İahimin (ə) dəvətinə cavadan daha geniş əhatəli hesa ediik. əlkə u şüaı ütün nidalaa, Allahın Quandakı əədi mesajlaına cava iliik; istə u nidala ütün insanlaa ünvanlanmış olsun, istəsə də təkcə möminləə. /“Ləeyk” yəni, İlahi! iz u halda İslam dini sahəsində ütün mesajlaına; iadət, əxlaq, cihad, siyasət və iqtisad və s. cava vei, onlala müttəhhid olu, ütün nəfsi şeytanla və xaici düşmənlə müqailindən müqavimət göstəiik. /Hacıla “təliyə” nidası altında Məkkəyə doğu həəkət edəkən İslam dəvətinin ilk qəagahını yaadı, kütləvi aksiya keçii, selə ənzə axınlaı ilə dünyanın ütün nöqtələindəki İslamın qüdətini göstəi və “ləeyk” şüaı ilə unu elan edilə. /İlahi! Əgə İslamın ilk dönəmində insanla İslamın dəvətini qəul edi müsəlman olmasaydıla, nə iman gətii nə də ona ağlanmasaydıla və həmçinin əgə i çoxlaı İslam xəttindən uzaqlaşı yollaını azdılasa, onun i çox təlimləinə əməl etmədiləsə, iz elan ediik həəminə doğu yolçuyuq. Can - aşla, kamil dəklə və ütün valıq və amalımızla “ləeyk” nidasını səsləndiiik. Ona göə ki, Sən İslamı izim üçün həyat və həəkət məktəi qəa vedin və izim məqsədimizsə onun vasitəsilə təkamülə ucalmaqdı. /undan diqqətimizi i nöqtəyə yönəlmək ola ki, niyə təkcə “ləeyk” kəlməsi demək vaci olmayı, “ləeyk la şəikə ləkə ləeyk” cümləsi də ona əlavə olunmalıdı. u əlavə insanı “ləeyk” zikində ixlaslılığa və tənha Allahı öz hüzuunda göməyə təkid edi və aşa salı ki, u cü xita Allahdan qeyisi və aşqa insanla üçün deyil. /“Ləeyk la şəikə ləkə ləeyk” u mənadadı ki, Allahdan aşqasına cava vemiik, qüdətliləin nidasına, dövlətləə, patiyalaa, mütəşəkkil quplaa, dəstələə və s. qulaq asmııq. əlkə təkcə ətafında pəvanə kimi dolandığımız Kəənin sahii Uca Allah izim mehvəimizdi. /“Ləeyk la şəikə ləkə ləeyk” təka olu və u təka insanlaın şüuunun dəinləşməsi və atmasından ötəidi. “Ləeyk” in təkaı, Allahın qüdətliləə, şahlaa, tağutlaa, səvət və nemət kimi ütün həyat amilləinə hakimiyyətinin etiafı üçündü. Daha məddahla və şəxsiyyətpəəstlə dünyanı və şəxsiyyətləi təifləməsinlə. Ona göə ki, insan həcc məasimində fəqət Allahın hökmanlığını, sitayişin ona məxsus olduğunu, nemətləin ondan olduğuna təkid edi. Allahdan aşqasının sitayişə layiq və nemət veən olmadığını təsdiq edi. /Sözümün nəticəsi udu ki, tənha Allah təifə layiq, hökumət və nemət sahiidi. /İnsan mütləq şəkildə Allaha itaət etməyi sayəsində özünü dünya və ütün valıqla müqailində azad göü, əndəlik və azadlıq canında kök salı. İnsanın hə nə qədə Allaha əndəliyi dəin olsa, daha azad olacaqdı. /Özünü Allah müqailində azad ilən Allahdan xəəsizlə, insanlaın, şəhvətləin, dünya ləzzətləinin əsiidilə. / /Qeydlə /1- “əl - Həcc” suəsi, 27-28 ci ayələ /2- Həccin ifani, iadi və təiyəvi pizmalaı /http//cefeile.com