Özünü islah etməyə mane olan 7 amil nələrdir?
əzən elə olu ki, insan namaz qılı, ouc tutu, iadət edi, lakin mənəvi məqamını qaldıa ilmi. Səəi udu ki, iadəti həqiqi deyildi. Onun qaşısında maneələ vadı. O, saədət və mənəvi məqama çatmaq üçün u maneələi tanımalıdı ki, aadan qaldıa ilsin. (Teyan) /Hə i insanın atinində fiti hidayət mövcuddu. Hə i insan mənəvi məqama, yəni kamala çatmaq qailyiyətinə malikdi. Lakin una mane olan amilləi tanısaq, onlaı aadan qaldıa ilək. /İmam aqi (ə) uyuu “Heç i üstünlük və fəzilət cihad kimi deyildi. Heç i cihad da qəd və məqam axımından nəfs cihadına əaə deyildi”. /Maneələ unladı / /1. Günah. /İnsanın inkişaf etməsinə mane olan ən öyük amil - günahdı. Günah insanı heyvandan da aşağı səviyyəyə sala ili. Üəyini qaaldı və insanı günaha adət etdii. İmam Sadiq (ə) uyuu “O zaman ki, insan günaha düça ola, üəyində i qaa nöqtə yaana. Əgə günahdan tövə etsə, həmin nöqtə məhv ola. Əgə günaha davam edəsə, u qaa nöqtə tədicən öyüyə və üəyin hə yeinə qələə çala. u halda heç i zaman xilas olanladan olmaz”. /Həzət Peyğəmə (s) uyuu “Qiyamət günü olan zaman Allah mənim əzi ümmətimə qanadla veə ki, qəiləindən uçala. ehiştə təəf gedələ. Oada nemətdən əhələnələ. Mələklə onladan souşa “Siz hesa vediniz?”. Deyələ “izim hesaımız yox idi”. Souşala “Siatdan keçdiniz?”. Deyələ “iz Siatı gömədik”. Mələklə souşa “Siz kimin ümmətindənsiniz?”. Deyələ “iz Muhəmməd (s) ümmətindənik”. Souşala “Dünyada olan zamana əməliniz nə idi ki, u cü öyük məqama çatmısınız?”. Deyələ “izdə 2 sifət va idi ki, Allah u məqamı izə vemişdi Allah izə dünyada qismətimizi nə etmişdisə, ona azı olmuşuq. İkincisi isə əgə xəlvətdə günah üçün zəminə yaanadısa, Allahdan həya edədik və günaha atmazdıq””. / /2. Dünyaya ağlanmaq. /İkinci maneə - dünyaya ağlanmaqdı. u ağlılıq insanın mənəvi məqama çatmağına mane ola. / /3. Nəfsani istəkləin adınca getmək. /Nəfsani istəklə insanı Allahdan qafil edə. İmam Əli (ə) uyuu “Yaxşı ola ki, insan həmişə üəyinə nəzaət etsin və dilini qousun”. /əhmətlik İmam () uyuu “İnsan həkim və mehian ti acısı kimi halına nəzaət etməlidi. Üsyanka nəfsinin yüyənini əldən veməməlidi. Hə i halda Allaha şeytanın şəindən və əmmaə nəfsdən pənah apamalıdı”. / /4. Çox yemək. /Hə kim ancaq qanını doldumaqla məşğul ola, Allahı necə xatılaya ilə ki? Səhə yeməyini yeyən kimi nahaı düşünə və sona da şamı. Qanı dolu olan insanın iadət üçün hövsələsi olmaz. /İmam Sadiq (ə) Əu əsiə uyuu “Qaın çox yeməyə göə tüğyan edə. əndənin Allaha yaxın halı o zamandı ki, qanı oş olsun. Ən pis halı o zamandı ki, qanı dolu olsun”. / /5. Çox danışmaq. /Az danışmaq ağlın çoxluğundan xəə veə. İnsan gəək zəui hallada danışsın. u İlahi neməti zay etməsin. İmam Əli (ə) uyuu “O zaman ki, Allah əndəsinin yaxşılığını istəyə, söz azlığını, yemək azlığını, yuxu azlığını ona ilham edə”. /İmam za (ə) uyuu “Üç şey dəkin əlamətidi səi, elm və sükut. Sükut hikmət qapılaındandı. Sükut məhəətə səə ola və hə i xeyiin səəidi”. / /6. Özünü sevmək. /İnsan ütün iadətləini edə və sona aşa düşə ki, ütün unla axiət savaına göə olmuşdu. u, özünü sevməkdən qaynaqlanı. axmayaaq ki, insan ehiştə gedə, ancaq şühud məqamına çatmaz. Ona göə də insan etdiyi hə ii işi Allah izası üçün etməlidi. / /7. İadə süstlüyü. /İnsanın özünü təiyə etməsinə mane olan ən mühüm amil – iadə süstlüyüdü. İnsan u yola qədəm asacağını qəaa alı. Ancaq şeytanın vəsvəsəsi ilə qaşılaşı və şeytan ona deyi ki, u yol çətindi, gedə ilməzsən, qayıt. İnsan u yolda müvəffəq olmaq üçün Allaha təvəkkül etməli, səy göstəməli və təqvalı olmalıdı. Allah Təaəkə və Təala uyuu “izim yolumuzda (öz nəfsi ilə və izim düşmənimizlə) cihad edənləə şühəsiz, Öz (dəgahımızdakı məqama yetişmək) yollaımızı göstəəik və həqiqətən, Allah yaxşı iş göənlələdi”. (“Ənkəut” 69). /İmam Əli (ə) uyuu “Süstlüyü əzmlə müalicə edin”. /Allah Təala izləi özünü islah edənlədən qəa vesin. Deyele.og