Təfəkkür neçə növdür?
Allah Quanda insanı ən şəəfli məxluqu kimi tanıtmışdı. İnsanın şəəfli olmasına səə olan – onu düşüncə və təfəkküüdü. Lakin təfəkkü qüvvəsinin olmasına axmayaaq, insan əzən xata edə ili. Misal üçün, səə olmayan şeyi səə kimi tanıyı. Ona göə də insanın elə i şeyə ehtiyacı vadı ki, u təfəkküünü düzgün yola yönlədisin. Həqiqətdə məntiq elə i şeydi ki, insan onun yadımı ilə xata və səhvdən amanda qalı. (Teyan) /Allah Təala insanı natiq xəlq etmişdi. u nitqi danışıqda, yazıda özünü göstəə. Allah Təala dili insan nitqi üçün qəa veilmişdi. Nitqin ən yaxşı nümunəsi - dildi. ununla elə, insanın elə i şeyə ehtiyacı vadı ki, nitqini və əyan qüvvəsini gücləndisin. Ona göə də insanın məntiqə və onun qanunlaına ehtiyacı vadı. /undan aşqa, Allah Təala aşqa məxluqladan fəqli olaaq insana təhsil almaq məhaətini vemişdi ki, u da onu aşqa heyvanladan fəqləndii. Ona göə də ağıl və düşüncə insanın saədət əhli olması üçün mühüm amildi. /Təfəkkü nədi? /Təfəkkü təhlil, sintez, təzə məlumatı almaq üçün köhnə məlumatı təhvil etməkdi. /Təfəkküün növləi /1. Hədəfsiz təfəkkü (xəyal) xəyalla qumaq və dağınıq düşüncələ. /2. Yaadıcı təfəkkü xüsusi i zəminədə yeni layihə qumağa səə olan düşüncələ. /3. Fəza təfəkküü zahidən atinə sey etmək, hadisənin dəinliyini və onda İlahi nişanələi gömək. /4. Məntiqi təfəkkü məlum olanlaı məchulu aadan apamaq üçün nizama salmaq. /Məntiqi təfəkkü ən çox dəqiq elmlələ məşğul olan insanlaın yadımına gələ. elə ki, i iyaziyyatçı məsələni həll edən zaman məntiqi təfəkküdən istifadə edə. /Məntiq və təfəkkü. /İnsan əftaına diqqət edən zaman aşa düşüük ki, düşüncə sahii olsa da, düşüncələində çox səhvə yol vei. u yolda izə yadım edə iləcək qüvvə - məntiqdi. Məntiq izə düz düşünmək yolunu öyədə. İnsan təfəkküü əgə düzgün fomalaşasa, izi həqiqətləə çatdıa ilə. Elmimiz ata və əgə səhvə yol vesək, onu aşa düşə və aadan qaldıaıq. Əgə təfəkküümüz yanlış yolla gedəsə, atili haqq və haqqı atil kimi qəul edəik. u zaman elmimiz atmaz, əksinə cahil olaıq. /Ona göə də deyə iləik ki, məntiq elə i elmdi ki, izim üçün üsul və qanunla müəyyən edi. Əgə onlaa əməl etsək təfəkküdə səhvdən amanda qalaıq. Deyele.og