Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
Peyğəmə (s) həyatda ikən əli əl üzəinə qoyaaq namaz qılınmayı. Peyğəməimizin (s) özü də namazı əliaçıq qılamış.[1] Şiələ həmişə olduğu kimi hə i məsələdə Peyğəmə (s) və İmamlaa (ə) tae olduqlaını göstəilə. Elə namazı əliaçıq qılmalaı da una əyani süutdu. Onla heç i zaman əliağlı namaz qılmayı. Çünki əliağlı namaz qılmaq (idətdi) dinə əlavədi. Əliağlı namaz qılmaq dinimizin göstəişi olmayı. Əslində namaz u şəkildə Peyğəməin (s) vəfatından sona yəni ikinci xəlifənin zamanında qılınmışdı. Elə həmin dövdən aşlayaaq u günə qədə namazın əliağlı şəkildə qılınması i şox müsəlmanla aasında sünnəyə[2] çeviiləək əməl olunu.[3] / İmamlaın (ə) göstəişində isə əliağlı namaz qılmaq kafi və atəşpəəstləin adət və ənənələinə oxşa olduğu ildiili. Məhz elə ona göə də, İmamala (ə) şiələə Peyğəməin (s) sünnəsinə əməl etməyi yəni əliaçıq namaz qılmağı əm edilə. /Əi Həmid Saidinin nəql etdiyi hədisdə Peyğəmə (s) namaz qılakən yeinə yetidiyi ütün əməllə yəni “Allahu əkə” dən aşlayaaq namazın “salamına” qədə olan hə i vaci və müstəhə əməllə qeyd olunmuşdu. Lakin həmin hədisdə əliağlı kimi “dinə əlavə” halı qeydə alınmamaışdı. Əksinə olaaq, haqqında danışdığımız hədisdə Peyğəmə (s) “Allahu əkə “dedikdən sona əlini aşağa salı yan təəfləə iləşdiməsi aydın göstəilmişdi.[4] və hamıya məlumdu ki, Peyğəmə (s) həyatda ikən heç i müstəhə əməli tək etməmişdi. /Yuxaıda qeyd etdiyimiz mövzu aədə aşqa hədislə də nəql olunmuşdu. Onladan ii də Həmad ini İsanın İmam Sadiqdən (ə) nəql etdiyi hədisdi. Həmad ini İsa İmam Sadiqdən (ə) ona namazı kamil və doğu şəkildə qılınmasını öyətsin deyə müaciət edi. İmam (ə) üzünü qiləyə tutu ütün müstəhə əməlləi yeinə yetidikdən sona Allahu əkə deyi namazı qılmağa aşlayı. O, namazı elə u gün şiələ qıldığı kimi qılaaq salamını deyi namazı aşa vuu.[5] /Qeyd etdiyimiz hədisdə İmam Sadiq (ə) eyni ilə Peyğəmə qıldığı namazı Həmad ini İsaya öyədi. Amma gödüyünüz kimi İmam (ə) Həmada təlim vediyi zaman heç də əli əl üzəinə qoymaqdan söhət açmı. Əgə əli əl üzəinə qoymaq sünnə oladısa yəqin ilin ki, İmam (ə) namazı öyədəkən onu da öyədə yaxud ən azından ona işaə edədi. Deməli, u şəkildə namaz qılmaq sünnə olmadığı üçün İmam (ə) da ondan söhət açmayı. /ua qədə sadaladığımız hədislələ əaə İmamladan (ə) da izə çoxlu saydə hədislə gəli çatı. Həmin hədislədə əli əl üzəinə qoyu namaz qılmağı kafi və atəşpəəstləin əməlləinə oxşa i əməl olduğu vuğulanı. Əliağlı namaz qılmağı kafi əməlinə ənzədən i nəçə əvayəti diqqətinizə çatdıııq /1. Məhəmməd ini Müslim İmam Sadiq (ə) yaxud İmam aqidən (ə) elə nəql edi /قاله قلت له الرجل یضع یده فی الصلاه –و حکی- الیمنی علی یسری؟ فقال ذالک التکفیر لا یفعل[6] /2. Züaə İmam aqidən (ə) elə nəql edi /انه قال و علیک بالا قبال علا صلا تک ولا تکفر فانما یصنع ذالک المجوس[7] /3. Şeyx Səduq Əli (ə)– a istinadən elə nəql edi /انه قال لا یجمع المسلم یدیه فی الصلاته و هو قائم بین یدیالله عز و جل یتشبه با هل الکفر یعنی المجوس[8] / / /[1] - u haqda nəql olunan hədis qeyd olunacaq. /[2] - Haqqında danışdığımız mövzu aədə üxainin Səhl ini Səiddən nəql etdiyi hədisi göstəə iləik /کان النا س یومرون ان یضع الرجل الید الیمنی علی ذراعه یسری فی صلاه /“Fəthül-ai fi şəhi səhihil-üxai”,cild. 2, səh. 224. /Əgə Peyğəmə (s) namazda əliağlı olmaq əmi vemişdisə əs niyə hədisdə “کان النا س یومرون” gətiili ?! Deməli, peyğəmə (s) elə i göstəiş veməyi. Əgə peyğəməin elə i əmi olsaydı əslində hədisdə elə “کان النبی یامر” deyilməli idi. /[3] - Hənəfilə,Şafeilə və Hənəlilə əliağlı namaz qılmağı sünnə və müstəhə ililə. Amma Malikilə isə onlaın əksinə olaaq əliaçıq namaz qılmağı müstəhə ili. ”Əl-fiqhu ələl- məzahiil- xəmsə”, səh. 110. /[4] - “Sünəne eyhəqi”, cild. 2,72,73,101,102; “Sünəne Əi Davud”, cild. 1,səh. 194. /[5] - “Əl- vəsail”,cild. 4,fəsl.1,hədis.1. /[6] - “Əl- vəsail”,cild. 4, fəsl,15,hədis. 1 /[7] - “Əl- vəsail”, cild. 4, fəsl,15,hədis. 2,3,7. /[8] - Cəfə Sühani, “Fiqhul- şiə əl- İmamiyyə və mvazeul- xilaf əynəhu və əynəl- məzaheil- əəə” ,səh. 183.