Allah yanında əziz olan insanlar kimlərdir?
O kəslə ki, həyatın çətinlikləini səi və Allaha imanla axada qoyula, u yolda zəiflik göstəmilə, kamal və fəzilətə çatıla - Allah u insanlaı daha çox sevi və əziz tutu. /İnsan xilqətin lap əvvələindən İlahi imtahanla üzləşmişdi. u İlahi imtahanla hə i insana aiddi, istisna yoxdu. İlahi peyğəməin (ə) imtahanı adi insanlaın imtahanından daha çətin olmuşdu. Onla u imtahandan həmişə iftixala və aşıuca halda çıxmış və öz İlahi isalətləini u yolla təsdiq etmişdilə. /İlk İlahi imtahan olan insan Adəm (ə) olmuşdu. “Və dedik «Ey Adəm, sən və zövcən u ağda məskunlaşın, onun (meyvə və nemətləinin) istədiyiniz yeindən olluca yeyin və u ağaca (uğda, üzüm, ya ənci ağacına) yaxınlaşmayın ki, zalımladan olasınız»”. (“əqəə” 35). /“Və onladan dəniz sahilində yeləşən cəmiyyətin (Mədyən əhalisinin və ya Fələstinin Təəiyyə dənizinin kənaındakı Əylə şəhəinin əhalisinin) halını souş o zaman onla şənə günü həddi (alıq ovunun həmin gün haam olması hökmünü) aşıdıla; o zaman onlaın alıqlaı şənə günündə aşka suətdə suyun üzünə çıxı, şənə olmayan gündə isə gəlmidilə. iz onlaı itaətsizlikləinin müqailində elə imtahan edidik”. (“Əaf” 163). /İlahi imtahan insanı həm cismi və həm də uhi cəhətdən gücləndiə və kamala çatdıa. İmam Sadiq (ə) uyuu “Allah o zaman ki, əndəsini sevə, onu təlatümlə dənizdə qəq edə”. /Əslində u qədə imtahan və çətinliklə ona göədi ki, insanın dəyəli gövhəi üzə çıxsın. aşqa i təəfdən isə insanı kamala təəf hidayət edə. uhunu paklaşdıa, iadəsini gücləndiə. /Ona göə də həm ugünkü çətinliklələ üzləşək və ona səi edək və həm də əvvəlki imtahanladan iət alaq, nəticə çıxadaq. “Məgə (O) səni yetim ikən tapı, sığınacaq və pənah vemədimi?! (Və məgə səni zəmanəndə yeganə və tək tapı ütün aləmi ətafında cəm etmədimi?)”. (“Zuha” 6). u ayə təiyəvi i ayədi və çətinlikləin insan təiyəsindəki olundan əhs edi. Əgə elə olmasaydı, İlahi imtahanın fəlsəfəsini necə izah etmək oladı ki? /“Sizi mütləq i az qoxu və aclıqla, eləcə də mal, can və (ağac) məhsullaın(ın, yaxud avad-uşaq kimi həyat səməələinin) azlığı ilə imtahan edəcəyik. Səi edənləə müjdə ve”. (“əqəə” 155). u ayədən göündüyü kimi, İlahi imtahan hamıya aiddi. Ona göə də u imtahandan necə iftixala çıxacağımızı gəək düşünək. u yolda izə yadım edə ilən əməllə /Səi və hövsələ. /Allah u imtahandan iftixala çıxmaq üçün növəti ayəni nazil etmiş və uyumuşdu “O kəsləə ki, onlaa hə hansı i müsiət gəldikdə «həqiqətən iz Allahınıq (izim yaadılışımız, qounmağımız, işləimizin idaə edilməsi və yox edilməyimiz Onun əlində olduğu üçün Onun həqiqi malı, mülküyük) və həqiqətən Ona təəf qayıdacağıq» deyələ”. (156). /Yəni, ancaq sailə u İlahi imtahandan qali çıxa ilələ. Necə ki, Nuh (ə), Eyyu (ə), İahim (ə) çıxmışdı. /Namaz. /Namaz Allahla ünsiyyət olduğu üçün insanın uhunu gücləndiə. İmam Sadiq (ə) uyuu “Nə zaman dünya qəmi ilə üzləşsəniz, dəstəmaz alı, məscidə gedin. Namaz qılı dua edin, çünki Allah əm etmişdi ki “(İşləinizdə) səi (ouc) və namazdan kömək diləyin”. (“əqəə” 45). /Hadisələin keçici olmasına diqqət etmək. /İnsan əgə ilsə ki, u dünyada aş veən hadisələ keçicidi və hə çətinlikdən sona ahatlıq gələ, u zaman çətinlikləə səi edə ki, ahatlıq gəli çatsın. /İman qüvvəsi. /İman atini müsət qüvvə kimi çətinliklədə izə doğu yolu göstəə. Möminlə üçün u çətinliklə onlaı məğlu edə ilməz. u möhkəm iadə hə i çətinlik qaşısındakı səddi. /Taixdə keçmişdəkiləin halından iət götümək. /Əgə taixə nəzə salsaq, göəik ki, peyğəmələin (ə) imtahanı iz adi insanlaın imtahanından çətin olmuşdu. u imtahanladan iət götüməyə çalışaq. “Şühəsiz, səndən qaaq (da i sıa) peyğəmələ təkzi olundula. eləliklə onla edilən təkzi və əziyyət müqailində səi etdilə (və) nəhayət, izim köməyimiz onlaa yetişdi”. (“Ənam” 34). / /Hazıladı Məşhədi Xanım Deyele.og