Hansı dəlillərə əsasən Məmun İmam Riza (ə)-ın bayram namazı qılınmasının qarşısını aldı?
Məmunun İmam Əli ini Musə-iza (əleyhis-salam)-ın İmaməti ilə fit namazını qılınmasının qaşısını almasının (haluki u təklifi Məmunun özü vemişdi) dəlilləini aşa düşmək üçün demək lazımdı Məmun atası Haun ə-əşidin ölümündən sona ölkə vəziyyətini sahmana saldı, sona İmam iza (əleyhis-salam)-a i məktu yazaaq onu Xoasana dəvət etdi. İmam iza (əleyhis-salam) müəyyən səələə göə u təklifi alqışla qaşılamadı. Lakin Məmun yenidən öz istəyini təka və isa etdi ki, hökmən Xoasana təəf gəlməlisən. İmam iza (əleyhis-salam) onun isalaını hiss etdikdə qəul edi Xoasana səfə etmək məcuiyyətində qaldı. /İmam iza (əleyhis-salam) Xoasana (Məvə) daxil olandan sona Məmun təklif etdi ki, xilafəti qəul etsin. İmam iza (əleyhis-salam) u istəklə kəssin şəkildə müxalifət etdi. Məmun onu təhdid edəək dedi – Gəək vəliəhdlik məqamını qəul edəsən! /Həzət uyudu ki, əzi şətlə daxilində qəul edəəm. Məmun dedi – Şətiniz nədi? /İmam uyudu – Şətim udu ki, hökumət və siyasət işləindən heç iinə dəxalət etməyəm, hakimləin və səkədələin vəzifəyə təyin olunması və ya işdən götüülməsində heç i ol oynamayam. /Məmun da İmamın şətləini qəul etdi. undan sona fit ayamında İmam iza (əleyhis-salam)-a dedi – u gün ayam günüdü. ayam namazının İmamətini öhdənə al. Camaat üçün ayam xütəsi oxu. /Həzət uyudu – Sən ilisən ki, təklifini müəyyən şətlə daxilində qəul etmişəm, onladan ii də u kimi məasimlədə iştiak etməməkdi. /Məmun yenidən xəə göndədi və dedi – Mən camaatı xaticəm etmək istəyiəm ki, qəlləində sizə meyl etsinlə, fəzilətləinizi eşidi tanısınla. /Məmun u əməli çox isala tələ etdikdə həzət uyudu – Məni u işdə üzlü sayın. Amma əgə isa edisinizsə, onda cəddim əsulullah (səlləllahu əleyhi və alih) kimi ayam namazı qılacağam. /Məmun dedi – Necə istəyisinizsə, o cü də qılın. /İmam iza (əleyhis-salam)-ın ayam namazı qılmaq məqsədi ilə müsəllaya gedəcəyi elan olunan zaman Məv (Xoasan) əhalisi yolun iki təəfində otuu o həzətin gəlişini gözləyidilə. Uşaqla və qadınla evin damlaına çıxı o həzətin müaək qədəmləinin intizaını çəkidilə. ütün odu səkədələi, ölkənin gökəmli siyasi şəxsiyyətləi (hə sinifdən və təəqədən olusa olsun) İmamın evinin qaşısına toplaşı o həzətin çölə çıxmasının intizaını çəkidilə. u zaman ayam günəşi saçmağa aşladı, həzət qüsl edi aşına ağ əmmamə qoydu, onun i ucunu sinəsinə, digə ucunu isə küəyinə atdı, öz paltalaını dizinə qədə çımalayı yuxaı qaldıdı. Sona ütün qulamlaa, kənizləə və xidmətçiləə göstəiş vedi ki, onla da elə etsinlə. undan sona xüsusi i çəliyi əlinə aldı və evdən xaic oldu. Həzət həəkət edəndə camaat onun axasınca yola düşdülə. Həzət müaək aşını asimana təəf qaldıdı və död dəfə təki dedi. /Həzət və onun köməkçiləi u məxsus şəkildə evin qapısında i qədə dayandı və اَللَّهُ اَكْبَرُ، اَللَّهُ اَكْبَرُ، اَللَّهُ اَكْبَرُ، اَللَّهُ اَكْبَرُ عَلَى مَا هَدَانَا، اَللهُ اَكْبَرُ عَلَى مَا رَزَقَنَا مِنْ بَهِيمَةِ اْلاَنْعَامِ وَ اْلَحَمْدُ لِلَّهِ عَلَى مَا أَبْلَانَا “Əllahu əkə, Əllahu əkə, Əllahu əkə, Əllahu əkəu əla ma hədana, Əllahu əkəu əla ma əzəqəna min əhimətil-ən’am vəl-həmdu lillahi əla ma əlana” dedikdə hamı i səslə u təkiləi təka etməyə aşladı. /u zaman camaatdan uca şivən səsi eşidilməyə aşladı, sanki, Məv şəhəinin divalaı ləzəyə gəlmişdi. Odu səkədələi və ölkənin tanınmış şəxsiyyətləi İmam iza (əleyhis-salam)-ın ayaqyalın həəkət etdiyini gödükdə onla da atlaından eni ayaqqaılaını çıxatdıla və piyada həəkət etməyə aşladıla. İmam iza (əleyhis-salam) hə on addım getdikdən sona dayanı və həmin təkiləi üç dəfə deyidi. Sanki, asiman, ye, şəhəin divalaı elə onunla həmsəda olmuşdu, şivən və nalə səsləi Məv şəhəini üümüşdü. /u hadisəni dəhal Məmuna çatdıdıla və onu hazıkı vəziyyətdən xəəda etdilə. Vəzii Fəzl ini Səhl, Məmuna dedi – Əgə Əli ini Musa həmin vəziyyətlə özünü müsəllaya çatdısa, hamı ona məftun və aşiq olacaqla. Məsləhət göüəm ki, onun müsəllaya getməsinin qaşısını alasan. /Məmun da i nəfəi göndədi və həzətə dedi ki, evinə qayıtsın. İmam da öz paltalaını və ayaqqaılaını geyi atına mindi və öz yeinə qayıtdı.[1] /İmam iza (əleyhis-salam)-ın camaat aasında həddindən atıq sevilməsi, camaatın misilsiz i vəsflə onun pişvazına çıxması və məhəət göstəməsi səə oldu ki, Məmun onun ayam namazı qılmasının qaşısını alsın. Çünki Məmunun və onun müşaviinin gümanına əsasən ayam namazının elə əzəmətli şəkildə qılını xütə oxunması ilə onun hökuməti təhlükəyə düşə ilədi. Haluki, o, u namazdan özünün xeyinə təliğat apamaq istəyidi və heç vaxt fikiləşməzdi ki, İmam nəinki adi camaat aasında, hətta ölkənin siyasi şəxsiyyətləi və odu səkədələi aasında elə, u qədə məhəət qazammış olsun. una göə də göstəiş vedi ki, İmam namaz fikindən keçsin. eləliklə özünü və hökumətini o həzət nahiyəsindən ehtimal veilən təhlükələdən xilas etsin. / /[1] Kuleyni, “Kafi”, 1-ci cild, səh. 488-490, hədis 7, \"Daul-kutuil-islamiyyə\", Tehan, 1368-ci şəmsi il; Ətaudi, Əzizullah, “Müsnədu İmam iza (əleyhis-salam)”, müqəddimə, səh. 64, “Astani Qüdsi əzəvi”, Məşhəd, 1-ci çap, 1406-cı qəməi il; “İmam iza (əleyhis-salam)-ın xəə və əsələi”, səh. 99-102