Əməllərimizin ixlasına nə mane olur?
İxlas - hə cü çikinlikdən uzaq olmaq deməkdi. İxlaslı insan o kəsdi ki, özünü hə cü şikdən paklaya və icazə veməz ki, hədəfinə və ya niyyətinə Allahdan qeyisi daxil olsun. İxlaslı insanın seyi Allahdan Allahadı, Allaha təvəssül və təvəkküllədi. Hə i yedə qeyisini Allahla qaışdımaz. u, elə i sifətdi ki, ancaq Allaha aşiq olanlaın üəyində meydana gələ. Ona göə də hə kim u ali məqama çatmaq istəyisə, gəək Allahı öz məhuu qəa vesin. u yolla Allahın azılığını özünə cəl etsin. Hə kim Allahın məhuu ola, ütün valığı ixlasa üünə. Sevgi o zaman həqiqi olu ki, ikitəəfli olsun. (Efan) /İnsan çox müəkkə i valıq olduğu üçün ixlasın meydana gəlməsi asan məsələ deyildi. İnsanın ehtiyaclaı olduğu üçün maddi dünyaya çox meyl edə və ona göə də maddi həyat insanın ixlaslı olmasına mane olan ilk amildi. undan aqşa insan fitəti ali hədəflə dalınca olduğu üçün maddi həyatla qənaətlənmi. Ona göə də daima əlçatmaz azula və istəklə adınca ola. u azu və istəklə - əməlinin ixlaslı olmasına mane olan ikinci amildi. /İnsanın ədəni maddi olduğu üçün, onun ehtiyaclaını ödəməyə məcudu və unun üçün də maddi həyatla əlaqəsini kəsə ilməz. Ona göə də insan əgə u yolda həddini aşasa və aşqalaının haqqına təcavüz edəsə, u yolla maddi imkanlaını genişləndiəsə, u, onun ixlaslı olmasına mane ola. “O kəs ki, mal yığı onu dönə-dönə saya (və u mal-dövləti necə əldə edi, necə xəcləmək aədə Allahın əminə heç i əhəmiyyət veməz). Və elə zənn edə ki, mal-dövlət onu əədi yaşadacaqdı (və ölüm, yaxud ədəxt hadisələ onu haqlamayacaqdı)”. (“Huməzə” 2-3). u insanlaın niyyət və hədəfi Allah deyildi. Onla malı və dövləti sevilə. /Lakin əgə insan maddi ehtiyaclaını ödəmək üçün mötədil əfta edəsə və u yolda ütün səyi İlahi hədəfə çatmaq olasa, o zaman əməlləinin ixlaslı olması üçün maneənin iini aşmış ola. u insanla əgə uzi qazanmaq üçün çalışsala, unun özü xalis iadət ola. Əgə kamala çatmaq üçün maddi ehtiyaclaını ödəsələ, xalis əməl ola. /Lakin maddiyata vugun insanla dünya sevgisinə o qədə ağlanıla ki, axiət üçün üəkləində ye qalmamışdı. əlkə küncündə-ucağında axiət üçün ye ayııla, o da çox az. Ona göə də dünya gözləində zinətlənmiş, axiət isə unudulmuşdu. /İnsan kamala çatmaq üçün i çox azula edə ilə və istəkləi ola. Lakin əgə dünya şöhətinə və mal-dövlətinə göə azula edəsə və u azulaı da uzun olasa, əməli ixlaslı olmaz. İxlasın meydana gəlməsinə mane ola. Əgə insan əməlinin ixlaslı olmasını istəyisə, etdiyi xeyi işdə maddi mənfəət və ya şöhət güdməməlidi. Çünki əgə niyyət elə olasa, Allah üçün olmaz, xalis olmaz. /Ona göə də əməlimizin ixlaslı olması üçün niyyətimiz Allahla olmalıdı, özümüz və ya gələcəkdəkilələ deyil. Allah “İnsan” suəsində ixlas nümunəsi olan insanlaa işaə edi və uyuu “Və onla yeməkləini, özləi(nin ehtiyacı olu çox) istədikləi halda Allaha olan məhəət üzündən fəqiə, yetimə və əsiə veələ. (Onla həm dildə, həm də qəldə deyələ) «iz sizə Allah izası üçün yemək veiik. iz sizdən hə hansı i mükafat və təşəkkü istəmiik»”. (“İnsan” 8-9). /eləliklə deyə iləik ki, insan gəək gödüyü ütün işləində niyyətini Allah izası üçün etsin. ilsin ki, qeyisini u işə qaışdımaq - ixlasına mane olan ən öyük amildi. Deyele.og