Tərəqqi yolu üçün ən ciddi amil nədir?

“Nəhcul-əlağə” təqvanı mənəvi və uhi i qüvvə kimi tanıtmışdı. “Həqiqətən, xatala, günahla, əhəliyi havayi-nəfsin ixtiyaına vemək - üsyanka at kimidi ki, yüyəni sahiinin əlindən düşmüşdü. Nətcədə u at sahiini atəşə ata. Təvqanın məsəli aam və am olan ata ənzəyi ki, yüyəni süvainin əlindədi. u atla ahat halda sahiini ehiştə təəfə apaa”. (Teyan) /u nuani kəlamda təvqa - nəfsinə hakim olan uhi və mənəvi hal kimi təsvi edilmişdi. Təqvasızlıq isə havayi-nəfsinin mütisi olmaq deməkdi. İnsan u istəklə qaşısında şəxsiyyətini əldən veə. elə i insan elə i süvaiyə ənzəyi ki, zəlil və zəifdi və yüyəni əlində tuta ilmi. u at da haa istəyisə, onu apaı. /Təvqa sözü “Nəhcul-əlağə” kiaında ən çox işlənən sözlədəndi. Əgə u kitaı on hissəyə ölsək, ən azı onun i hissəsi təvqaya aid ola. “Nəhcul-əlağə”nin nəzəinə göə təqva - uhi i qüvvədi ki, insanı mənəvi dəyələə təəf çəkə. Alçaqlıqladan və maddiyyatdan uzaqlaşdıa. Təqva elə i mənəvi haldı ki, insan uhuna şəxsiyyət və qüdət veə, insanı öz maliki edə. /Təqva istedadlaın və qailiyyətləin çiçəklənməsinə səə ola. İnsanın elmi, iliyi və dünyagöüşü ata. İnsana tanıma qüdətini veə. Ona şeytana qali gəlmək üçün yadım edə. Təqvalı insan özünə etimad edi və təəqqi yolundakı maneələi aadan qaldıa ili. /İmam Əli (ə) uyuu “Ey insanla! Həqiqətən, Allahdan çəkinmək - hə i qapının açaıdı. Axiət evinin dəyəli ehtiyatı, hə növ qulluqdan azad olmaq vasitəsi, hə i həlakətdən nicata səə ola. Təvqanın sayəsində təkamül axtaışında olan qələəyə təəf qanadlaını aça və ədəxtlikdən nicat tapa, hədəfi olanla və kamal axtaışında olan cəmiyyət hə i hədəfə və ali azuya yüksələ”. /“Canım o sözün giovudu ki, deyiəm və özüm ona zaminəm. Şühəsiz o cəmiyyət ki, keçmişdəkiləin əməlləindən iət ala, Allah qoxusu onlaı hə i zülmə, günaha və nalayiq əməlləə düça olmaqdan saxlaya. Ey insanla! Ayıq olun ki, günahla, çikinliklə, üsyanka minik kimidi ki, zalımla və günahkala ona əyləşilə. Onlaı cəhənnəm quyusuna endiəcəkdi. Çünki u günahın və zülmün qaçılmaz xasiyyətidi ki, hə i günah və çikinlikdən aşqa i çikinlik doğa. /Lakin Allahdan çəkinmək aam miniyə ənzəyi ki, sahii ona əyləşmiş və yüyənini əlində tutmuşdu. Onlaı ehiştin qəlinə qədə apaa. /Ona göə də o kəs ki, təvqa ətəyinə çəng vua, ona yaxınlaşan çətinlikləi və təzyiqləi uzaqlaşdıa. Davamlı və youcu çətinliklə asan ola. Əldən getmiş əzəmət, öyüklük yağışın ii damcısı kimi ona nazil ola, Allahın kəsilmiş əhməti və mehi yenidən halına şamil ola. Nemətlə enəndən sona cuşa gələ və azalmış əəkət çoxala”. /eləliklə, İmamın (ə) u nuani kəlamlaından elə nəticə çıxatmaq ola ki, təvqa insanın əldən vediyi hə şeyi gei qaytaa əzəməti, öyüklüyü, əhməti, mehi, əəkəti və sai. İnsan gəək həyatın hə i sahəsidə təqvaya iayət etsin. Çünki həm u dünyada və həm də axiətdə qələə qazanmağın əsl yolu udu. Deyele.og