Müsəlmanliqin əsas 3 wərti nələrdir?
Quan ayələindən və hədislədən u nəticəyə gəlmək olu ki, İslam dini üç ünsüdən iaətdi iman, əməl və əxlaq. (Efan) /İmanı İslam maaifini öyənəək və əani alimləə qulaq asaaq əldə etmək ola. /Əməl isə vaciləi yeinə yetimək və haamladan çəkinməkdən iaətdi. unu da vaciləi öyənəək və haamlaı tanıyaaq yeinə yetimək ola. /Gözəl əxlaqa isə onu tanıyaaq və təmin edəək malik olmaq ola. /u üç həqiqət, açaın üç dişinə ənzəyi. Əgə u aça insanın əlində olasa, dünya və axiətdə ütün qapılaı aça ilə. Xüsusilə də Allahın əhmət qapılaını. İlahi feyzdən əhələnə və İlahi qüə yaxınlaşa. / /Allahın əyəndiyi əxlaq. /O işlə ki, zati cəhətdən qiymətlidi və dəyəlidi, insanın xoşəxt olmasına səə ola, Allah təəfindən həmişə əyənilə. Lakin o işlə ki, zati cəhətdən alçaq və dəyəsizdi, insanı dünya və axiətdə ədəxt edi, Allahın nifətinə səə olu. /Ona göə də o kəsin ki, əxlaqı gözəl ola, Allahın məhuu ola. Həzət Peyğəmə (s) uyuu “Şühəsiz ki, Allah Təala ağışlamağı, əliaçıq olmağı, şəəfli və dəyəli işləi sevi və alçaq və dəyəsiz işləə kəahəti vadı və nifət edi”. /Həzət əsuli-Əkəm (s) aşqa yedə uyuu “Şühəsiz ki, Allah şəəfli və dəyəli işləi sevi, alçaq və dəyəsiz işlə onun yanında mənfudu”. /Gözəl əxlaq da u şəəfli işlədən iidi. Çünki insana həm dünyada və həm də axiətdə səadət gətiə. İnsan əgə özünə qaşı məifət əldə edəsə, həqiqətini dək edəsə, Allahın xəlifəsi olduğunu aşa düşə. «Həqiqətən Mən ye üzündə i canişin (Allahın oadakı nümayəndəsi, ya da oanın nəsli kəsilmiş qədim sakinləinin canişini) qoyacağam». (“əqəə” 30). /“Elə ki, onun ədəninin yaadılmasını tamamladım və Öz uhumdan ona üfüdüm”. (“Sad” 72). /İnsan öz dəyəini ilsə, heç i zaman alçaq və dəyəsiz işləə aş qoşmaz və şeytan heç i zaman onun nəfsini çikləndiə ilməz. Çalışa ki, üəyini Allahın həəminə çevisin və nəfsini və atinini dəyəli işlələ zinətləndiə. Valığı İlahi maaifin təcəlli etdiyi yeə çevilə. /Həzət Peyğəmə (s) uyuu “Həqiqətən mən məkaim əxlaqı (gözəl əxlaqı) kamala çatdımaq üçün məus olmuşam”. /İmam Əli (ə) uyuu “Məkaim əxlaqda sait olun ki, o, şəəfli olmağın mənəyidi. Alçaq əxlaqdan uzaq olun ki, o, şəəfli insanlaı alçaq edə”. /İmam Əli (ə) uyuu “Özünü hə alçaqlıqdan pak et və məkaim əxlaq yolunda son dəəcə səy et ki, günahdan xilas olasan və məkaimi əldə edəsən”. /İmam Sadiq (ə) uyuu “Sənə zülm edənə güzəşt etmək, səninlə aitəsini kəsənlə aitə qumaq, səndən əsigəyənə əta etmək, haqqı demək - hətta əgə öz əksinə elə olsa - məkaim əxlaqdı”. /İmam Əli (ə) uyuu “Məkaim əxlaq kamala çatmaz, məgə iffət və öz haqqından keçməklə”. /İmam Əli (ə) yenə uyuu “Əgə məkaim və öyüklük istəyisənsə, haamladan uzaq ol”. /İmam Sadiq (ə) uyuu “Məkaim on dənədi ki, əgə acasan, onlaa malik ol çətinliklədə mətanət göstəmək, düz danışmaq, əmanətdalıq, sileyi-əhm, qonaqpəvəlik, yoxsullaı yedizdimək, yaxşı işləin əvəzini vemək, qonşu haqqına iayət etmək, dostun haqqına iayət etmək. Hamısının aşında isə həya duu”.Deyele.og