Allah Təalanın 2 imtahanı hansılardır?
“Yoxsa Allah aanızdan cihad edənləi və səililəi məlum etməmiş (üzə çıxamamış və Onun əzəli elmi xaicdə geçəkləşməmiş) Cənnətə daxil olacağınızı güman edisiniz?!”. (“Ali-İman” 142). /“Yoxsa Allahın sizlədən cihad edənləi və Allahdan, Onun Peyğəməindən və möminlədən aşqasını özləinə sidaş etməyənləi hələ aydınlaşdıı üzə çıxamadığı halda, (onla haqqında olan əzəli elmi geçəkləşməmiş öz aşınıza) uaxılacağınızı zənn edisiniz? Allah əməlləinizdən xəədadı”. (“Tövə” 16). /u ayələ müsəlmanlaa iki mövzunu xəəda edi. ii odu ki, imanı əyan etməklə insanlaın iman şəxsiyyəti aydın olmaz. O şəxsiyyətdən söhət gedi ki, insanın ehiştə daxil olması üçün zəuidi. İnsanla iki vasitə ilə imtahana çəkilə ki, xalisləi ilə xalis olmayanlaı i-iindən ayıd etmək mümkün olsun. u zaman xalis imana malik olanla ehiştə daxil ola və qalanlaı ondan məhum ola. u iki imtahan iaətdi ii ütpəəstliyi aadan qaldımaq üçün müaizə apamaqdı və ikincisi münafiqlə və düşmənlələ aitəni kəsməkdi. iincisi xaici düşmənləi dəf edə və ikincisi daxili. /Əllamə Təatəai uyuu “Sanki güman edisiniz ki, iz sizi öz halınıza uaxacağıq? Allaha iman əslədiyinizə göə iddianızın sadiqliyi izim üçün aydın olmayacaqdı?”. /Elə ilisiniz ki, ehiştə daxil olacaqsınız. Haluki, Allah hələ Allah yolunda cihad edənləi və səililəi aanızdan ayımamışdı. /Allahın söz açdığı həqiqət udu ki, imanı iddia etmək ehiştə daxil olmaq üçün kifayət etməz. əlkə insanlaın çoxu imtahan oluna və u yolla imanı xalis olanla üzə çıxa. u zaman göstədikləi səyə göə Allah onlaı ehiştlə mükafatlandıa. /Dünya imtahanla dolu i yedi. İnsanlaın uhu xilqətdən əvvəl hə cü şədən, ədəxtlikdən pak idi. Allah qüünə çatmaq məqamı ancaq o kəsləə veilə ki, Allaha və Onun ayələinə xalis iman əsləyələ. İmanın xalisliyi isə imtahan olmadan həyata keçməz. /Yuxaıkı ayədə adı çəkilən ilk imatahan Allah yolunda edilən cihaddı. Allah iman iddiasında olanla üçün döyüş meydanı hazı edi və onlaa dinləini müdafiə etmək üçün u döyüşdə iştiak etməyi əm edi. u yolla imtahanlaında sai olanlaı üzə çıxatmaq istəyə. /əli, əməllə möminlə kafilədən ayıla. “Həqiqətən Allah möminləin canlaını və mallaını onladan Cənnətin onlaın olması ahasına alı. (u malın veilmək təzi elədi ki, onla) Allah yolunda vuuşula, eləliklə, öldüülə və öldüülülə (və öz mallaından Allah yolunda xəcləyilə). (u alve) Onun öhdəsində olan – (Onun əzəli elmindən aşqa, həm də Lövhi-Məhfuzda qeyd olunmuş və alve sənədi kimi) Tövat, İncil və Qu’anda (yazılmış) haqq i vəddi. Allahdan aşqa kim öz əhdinə daha vəfalıdı?! una göə də etdiyiniz u alveə şad olun. udu öyük uğu və qutuluş!”. (“Tövə” 111). /Allahın ikinci imtahanı isə özündən qeyisi ilə münasiətdədi. Allah u ayədə uyuu ki, ey möminlə! Qeyi-möminlə, müşiklə və kafilələ siləinizi ölüşməyin. Yəni mömin dostu ilə düşməni aasına səhəd qoymalıdı. (Teyan) Deyele.og