İnsan həyatının 4 mərhələləri hansılardır?

Ayə və hədisləə göə həyatın död məhələsi vadı 1. Təii həyat. 2. Mənəvi həyat. 3. Təyyiə həyat. 4. Mələkuti həyat. (Efan saytına istinadən) / /Təii həyat. /Maddi həyat mahiyyət axımından heyvan həyatı ilə əaədi. Əgə insan həyatı ağıl, din və fitət çəçivəsində tənzim olunasa, u zaman heyvani həyatdan fəqlənə ilə. İnsan əgə maddi həyat çəçivəsində yaşayasa, u zaman dünyanı sonuncu mənzil hesa edə. ütün hədəfi mal, səvət və məqam əldə etmək üçün səy etmək olu. u həyat onu həqiqətlədən uzaqlaşdıı və gözünü ko edi. Moizə eşitmək üçün qulaqlaı kadı və daima şəhvətin adıncadı. Əgə layiqsiz istəkləini təmin edə ilməsə, insanlaın hüququna hücum edi və zülm edi. əfta axımından hə i vəhşi heyvandan da yıtıcı olu. elə ki, Quanda oxuyuuq “Doğudan da iz cin və insanlaın çoxunu (sanki) Cəhənnəm üçün yaatmışıq. Çünki onlaın qəlləi va, amma onunla (həqiqətləi) dək etmilə, onlaın gözləi va, lakin onunla (iət üçün) axmıla və onlaın qulaqlaı va, amma onunla (haqq maaifi) eşitmilə. Onla heyvanla kimi, əlkə (onladan) daha azğındıla (çünki onla inkişaf və təkamül istedadına malik olduqlaı halda, atil və puç yola gedilə) və onla həmin qafillədilə”. (“Əaf” 179). /Lakin o kəslə ki, ağıl və üəkləi ilə həqiqətləi dək edilə və ütün səyləi Allah Təalanın azılığını əldə etmək olu. Uca Allah onlaı ehiştlə müjdələyi. “Həqiqətən Allah iman gətii yaxşı işlə göənləi (ev və ağaclaının) altından çayla axan cənnət və ağlaa daxil edəcəkdi. Küf edənlə isə (dünya ləzzətləindən) əhələni və heyvanla kimi yeyilə (həyatın əsas məqsədini yemək və əhələnmək hesa edilə) və (nəhayət) onlaın yei oddu”. (“Muhəmməd (s)” 12). / /Mənəvi həyat. /Mənəvi həyat – o həyatdı ki, iman, saleh əməl, gözəl əxlaqla əzənmişdi. u həyata sahi olmaq üçün Allah Təalanın uyuduqlaına, Peyğəməin (s), İmamlaın (ə), mələkləin səsinə qulaq asmaq və həqiqətləə inanmaq lazımdı. Allah u cü həyata malik olmayanlaı maddi həyatda olmaqlaına axmayaaq ölü adlandıı. “Şühəsiz, sən ölüləə, (küf və inad edənləə) eşitdiə ilməzsən və öz dəvətini üz çevii dönən kalaa çatdıa ilməzsən”. (“Nəml” 80). /Lakin o zaman ki, üəyi İlahi vəhy ilə dinə iman gətii və qulaqlaı Haqqın səsini eşitməyə hazıdı, mənəvi həyata daxil ola. “Allah yolunda öldüülənləə ölü deməyin, əksinə (onlaın uhlaı əzəx aləmində müstəqil şəkildə, yaxud «misal» qəliinə daxil olmaqla) diidilə və lakin (unu) siz dək etmisiniz”. (“əqəə” 154). /“İman gətii yaxşı işlə göənlə – (və ələttə) iz heç i kəsin oynuna qüdətindən atıq vəzifə qoymuuq – Cənnət əhlidilə ki, oada əədi qalacaqla”. (“Əaf” 42). /Mənəvi həyatın əəkətləi /- imanı hiss etmək, /- əmin olmaq, /- əsiət əhli olmaq, /- tövə əhli olmaq, /- mal və canla cihad etmək, /- ehsan edənlədən olmaq, /- infaq əhli olmaq, /- mehianlıq əhli, /- mülayimlik əhli, /- səi əhli və u kimi. / /Təyyiə həyat. /Təyyiə həyat - mənəvi həyatın ən yüksək mətəəsidi. u fəzada insan ancaq Haqqın feyz və inayəti ilə yaşayı. Ye üzündə izzətli, şəəfli, layiqli şəxsiyyət kimi addımlayı. Allahdan aşqası haqqında düşünmü. Qiyamət günü u gözəl əməlləinə göə mükafatlanacaqdı. “Hə kim – kişi, yaxud qadın imanı olan halda yaxşı iş gösə, onu şühəsiz, (dünyada) pak i həyatla yaşadacaq və (axiətdə) mükafatlaını çox gözəl olan əməlləinin müqailində veəcəyik”. (“Nəhl” 97). /u həyatın əsasını Allaha və Qiyamət gününə iman, peyğəmələin (ə) nüuvvətinə, vəhy və mələkləə yəqinlik təşkil edi. u həyatın əəkəti ahatlıq və hüzu, ifah və sülh, məhəət və dostluq, təqva, kəamət, hikməti və ilhamı dək etmək üçün üəkləin açılması, atində vilayət qüvvəsinin meydana gəlməsi, Allahın halalına qənaət etmək, insanlaın çətinliyini aadan qaldımaq üçün səy etmək, həqiqətləi təliğ etmək, mühiti münkilədən pak etmək təşkil edi. elə i həyatın sakini mələk kimi olu. Həyatı hə cü zahii və atini çikinliklədən pak və pakizə olu. /İmam Sadiq (ə) Həzət Peyğəmədən (s) nəql edi ki, uyuu “O kəs ki, Allahı tanıya, Onu öyük hesa edə - dilini yesiz sözlə danışmaqdan saxlaya. Mədəsini haam və əlavə yeməklədən saxlaya. atinini ouc və gecə iadəti ilə təmizləyə”. Souşula ki, u insanla İlahi Övliyadı? uyudu “Həqiqətən, İlahi Övliyala sakitdilə və sükutlaı zikdi. Diqqətlə axala və nəzələi iətdi. Söz deyələ və sözləi hikmətdi. Yol gedələ və yol getməkləi insanlaın aasında əəkətdi. Əgə onlaa əcəl təqdi olunmasaydı, cəsədləində olan uhlaı əzaın qoxusundan və savaın şövqündən əqəa olmazdı”. / /Mələkuti həyat. /u həyatın əsasında iman, saleh əməl, xüsusilə də gözəl əxlaq duu. Qiyamət günü gözəl əxlaqla zahi olacaqla. Allahın azılığı ilə yanaşı kənalaında hə cü maddi nemət olcaqdı yeməklə, içəcəklə, geyimlə, zinətlə qala və u kimi. Onla peyğəmələ (ə), salehlə, İmamla (ə), siddiqlə, şəhidlələ otuu-duala. Quanın i çox suəsi cənnət nemətləinin i guşəsinə işaə etmişdi. “Etdikləi işləin mükafatı olaaq onla üçün gözləə işıq gətiən nələin gizlədildiyini heç kəs ilməz!”. (“Səcdə” 17). /u həyatın sakinləi çox təvazöka, gözəl əxlaqlı, atini sınmaya malikdilə. /Allah Təala izləə Öz lütf nəzələini yetisin, inşəallah. / /Hazıladı Məşhədi Xanım /Deyele.og/