İblisin qurduğu torda bizi hədələyən təhlükələr nələrdir?
Hə kim özünü tanımazsa, aşqasını da tanıya ilməz. Çünki heç i şey insana özündən yaxın deyildi. İnsan əgə özünü tanıyasa, kamala çata və nəfsini islah etməyə çalışa. Çünki o zaman ki, insan həqiqətini dək edə, aşa düşə ki, Xaliq onu yesiz yeə u dünyaya göndəməmişdi. u zaman kamala çatmağa və nəfsini islah etməyə çalışa. (Teyan) /Ancaq insanı əzi təhlükələ gözləyi ki, onladan agah olsa qaşısını ala ilə. / /1. Allahpəəstlik yeinə havapəəstlik. /“Nəfsi istəyini öz məudu etmiş və Allahın (onun atini küfü və niyyətinin xəisliyi aəsində olan) Öz elminə və onun məlumatına əsasən özaşına uaxdığı, qulağını və qəlini (ədəxtlik möhüü ilə) möhülədiyi və gözünə pədə çəkdiyi kəsi gödünmü?”. (“Casiyə” 23). /O zaman ki, insan Allahın əmini kənaa qoya və nəfsinin istəkləinin adınca gedəsə, nəfsinin itaətini Allahın itaətindən üstün hesa etmiş ola. Həqiqətdə nəfsinə pəəstiş etmiş ola. Nəfs təhlükəli ütdü ki, ütün əhmət qapılaını insanın üzünə ağlaya. Həzət Peyğəmə (s) uyuu “Allah yanında səma altında heç i zaman nəfsinə pəəstişdən daha mənfu məud olmamışdı”. /Çünki u məud insanı daima pislikləə təəf sövq edə və çağıa. / /2. Pislikləi əzəyə. /“Onla, dünya həyatındakı (hə hansı i xeyi işdəki) səyləi (küfləinə göə) puç olaaq yoxa çıxmış və yaxşı iş gömələini sanan kəslədi”. (“Kəhf” 104). /Əgə insanın atinində şiddətli təəssüleşlik, təkəü, özünü sevmək və havapəəstlik olasa u cü yanlış yollaa gedə ilə. Əgə insanın atinində unal olmazsa, şeytan vəsvəsə etmək qüdətinə malik oal ilməz. «Və şühəsiz, sənin Mənim əndələim üzəində heç i hökmün yoxdu, (onla yol seçməkdə həmişə ixtiyaa malikdilə), tamamilə sənə tae olan azğınladan aşqa». (“Hic” 42). / /3. Allaha etiaz etmək. /Havapəəstləin əhəi Allaha etiaz etdi və yolunu azanladan oldu. “Dedi «Mən əsla Sənin qoxumuş palçıqdan alınmış quu gildən yaatdığın əşəə səcdə edən deyiləm!»”. (“Hic” 33). / /4. İnsanlıq məqamından süqut etmək. /“Yoxsa onlaın çoxunun (sənin dedikləini) eşitdiyini və ya düşündüyünü güman edisən? (Xey,) onla yalnız heyvanla kimidilə, hətta daha azğındıla. (Çünki heyvanla yaadılışın hədəf və məqsədi istiqamətindəki yollaını instinktlə düzgün gedilə, unla isə yox!)”. (“Fuqan” 44). / /5. Haqqa axa çevimək. /“Əgə haqq və geçəklik onlaın nəfsi istəkləinə tae olsaydı (yəni, doğudan da şik və i neçə tanının olması geçəklik olsaydı) şühəsiz, göylə, ye və onlada olan hə i kəs (və hə i şey vücuda gəlmək axımından) pozuntuya düça olaaq yaanmaz və ya tanılaın çoxluğu və aalaındakı çəkişmə səəindən (valığını davam etdimək axımından) fəsad və məhvə süüklənədi”. (“Muminun” 71). / /6. Qiyamətə inanmamaq. /“una göə də, ona iman gətiməyən və (nəfsi) istəkləinə tae olmuş i şəxs əsla səni ondan (Qiyamətə inanmaqdan) yayındımasın, ki, həlak olasan”. (“Taha” 16). /İnsan Qiyaməti o zaman inka edə ki, nəfsinin mütisi ola. u insan nəfsini məudu hesa edə və ona pəəstiş edə. “(Məadı inka edən müşiklə) dedilə «izim u dünya həyatımızdan aşqa i həyat yoxdu; daim ölüük və diiliik (i dəstə ölü, i dəstə diili və ya uhun i ədəndən digə i ədənə keçməsi yolu ilə i ədəndə ölü, digə i ədəndə yenidən diiliik) və izi yalnız zamanın keçməsi öldüü (mələklə zamanın keçməsi ilə uhlaı i ədəndən digəinə keçiilə və aada aşlanğıc söhəti yoxdu)». Onlaın u iddiaya i (dai) ilikləi yoxdu. Onla yalnız güman edilə”. (“Casiyə” 24). / /7. Pislikləə əm edə. /«Mən öz nəfsimi (Allahın diqqət və nəzəi olmadan) təmizə çıxamaq istəmiəm. Çünki, əimin əhm etməsi istisna olmaqla (insanın) nəfs(i) daim pisliyə əm edəndi. Həqiqətən mənim əim çox ağışlayan və mehiandı». (“Yusif” 53). /Əgə insan ağılın itaətindən çıxı nəfsin itaətinə giəsə nəfsi onu ancaq psilikləə təəf əm edə. u cü insan zəlil və xa ola. elə i insan insanlıqdan süqut edə və heyvanlaın səviyyəsinə düşə. Tək istəyi yemək və əylənmək ola. u da şeytanın ən çox istədiyi i şeydi. Şeytan insanı u hala salı öz vəzifəsini ən yaxşı şəkildə yeinə yetiə və Allah yanında lovğalana. /İnsan gəək insanlığına xəyanət etməsin, özünü tanıyı dəyə vesin. u dünyaya nə üçün gəldiyini ili, şeytanın u saydığımız tələləindən uzaq olsun. Deyele.og