Dostluğu zəiflədən amillər nələrdir?
Həyatda u hadisə hamımızın aşına gəli ki, əzi səələə göə ətafımızdakıladan küsü və inciyiik. aitələimizi kəsi və i-iimizdən uzaqlaşııq. Gəlin i qədə fikiləşək əgə izə desələ ki, küsdüyün insan dünyasını dəyişmişdi, nə edədik? (Teyan) /u zaman müxtəlif hisslə keçii və müxtəlif hallala astlaşaıq. Ancaq i çoxlaımız u pislikləi unudu öz-özümüzə deyəik ki, kaş onun öləcəyini əvvəlcədən iləydim. u zaman kin və küduəti kənaa qoyadım. Ancaq çox heyf ki, gecdi. /İndi fikiləşin ki, əgə acı və ya qadaşınızla küssəniz və elə i hadisə aş vesə, nə edəsiniz? Ya dostunuz və ya yaxın qohumunuz? Hələ ki, füsət va, qədini ilin. /İmam Əli (ə) necə də gözəl uyumuşdu “Əgə insanla ilsələ ki, i yedə olmaqlaı məhduddu, i-iinə olan sevgiləi çox oladı”. /u ayam - küslükləi unutmaq üçün yaxşı füsətdi. Gəlin daha çox i yedə olmağa addım ataq. /İnsanla cəm halında olanda şaddıla, çünki insan ictimai xəlq edilmişdi. Tək və tənha qalmaq - ona xəstəlikdən aşqa i şey gətiməz. Ancaq i yedə olmağın özünəməxsus qaydalaı vadı. əzi amilləə diqqət edilməlidi ki, insanla aasında olan dostluğu zəiflətməsin. u amillədən əzisinə işaə edək /1. Naahat etmək. İmam Əli (ə) uyuu “Nə zaman insan din qadaşını naahat edə, onu əldən veəcəkdi”. /2. Həsəd apamaq. İmam Əli (ə) uyuu “Dostun həsəd apaması dostluğun sağlam olmamasına göədi”. /3. ədgümanlıq. İmam Əli (ə) uyuu “Əgə ədgümanlıq sənin valığına hakim olasa, sənin aşqası ilə dostluğuna ye qoymaz”. /4. Münaqişə etmək. İmam Əli (ə) uyuu “Hə kim qadaşı ilə münaqişə edəsə, dostlaı az ola”. /5. Xıdaçılıq. İmam Əli (ə) uyuu “Hə kəs dostuna qaşı xıdaçılıq etsə, dostluq kökləi qııla”. /6. Dava etmək. İmam Hadi (ə) uyuu “Dava etmək – köhnə dostluğu i-iinə vua və möhkəm düyünləi aça. Dava etməyin ən azı odu ki, hə ii o iisinə hakim olmaq istəyə. u hakim olmaq hissi dostluq ağlaının kəsilməsinin əsl amilidi”. /Əgə ətafımıza dəqiq nəzə salsaq, göəik ki, dostluqlaın i çoxu yuxaıda saydığımız səələə göə qıılmış və aadan getmişdi. Ona göə də hə iimiz u deyilənləə iayət etməliyik ki, dotluğumuz uzunmüddətli və möhkəm olsun. /Dostluğun səhədləi /İmam Sadiq (ə) dostluğun səhədləi haqqında elə uyumuşdu “Dostluğun səhədləi vadı ki, hə kimdə onun hamısı və ya əzisi olasa, dost ola. Əks halda onu dost hesa etmə. iincisi udu ki, zahi və atini səninlə i ola. İkincisi udu ki, sənin aıını öz aıı ilə, sənin eyini isə öz eyi ilə. Üçüncüsü udu ki, mal və vəzifəsi sənə qaşı münasiətini dəyişdiməz. Dödüncüsü udu ki, əlindən gəldiyi qədə yadımını səndən əsigəməz. eşincisi giifta olan zaman səni tək qoymaz”. /İlisi sevindiməyin! /Dostla və qohumlala küsmək və onladan uzaqlaşmaq əyənilməyən əməllədəndi. Özü ilə pis nəticələ gətiə. Həzət Peyğəmə (s) uyuu “Müsəlmanın qadaşı ilə küsməsi - onun qanını tökmək kimidi”. İki müsəlmanın i-iindən küsməsi İlisi sevindiə. /İmam Sadiq (ə) uyuu “O zamana qədə ki, iki müsəlman i-ii ilə küsülü qala, İlis sevinə. Nə zaman i-ii ilə aışsala və göüşsələ, (İlisin) dizləi i-iinə dəyə və ağlaı kəsilə. Fəyad çəkə Vay olsun mənə, həlak oldum!”. /O kəslə ki, üç gündən çox küsülü qala, onlaı pis aqiət gözləyə. Həzət Peyğəmə (s) uyuu “i-iinizə axa çeviməyin və əlaqənizi kəsməyin. Ey Allah əndələi, qadaş olun. Möminin küsməyi üç gündü, əgə üç gündən sona söhət etməsələ, Allah hə ikisindən üz döndəə, o zamana qədə ki, i-ii ilə söhət edələ”. /u il ayam xanım Həzət Fatimənin (s.ə) şəhadət günləinə təsadüf etmişdi. Xanım Zəha (s.ə) qısa ömündə ütün valığı ilə İslam dinini müdafiə etmiş və dəyəli yadigala qoyu getmişdi. Yaxşı ola ki, u Əyyamı qənimət ili, küsdükləimizlə aışaq və Həzət Zəhanı (s.ə) sevindiək. Deyele.og