Borc verməyin qayda-qanunu və ədəbləri nələrdir?
Əgə (oclu şəxs) sıxıntı və ehtiyac içində olsa, onda imkanı olana kimi ona möhlət vemək (sizin öhdənizədi). Və sədəqə veməyiniz (ocu ağışlamaq) sizin üçün daha xeyilidi, əgə ilsəydiniz!”. (“əqəə” 280). /unun üçün mühüm olan amil - əxlaq və etiqaddı. oc veən zaman Allah məsləhət göü ki, qaşı təəfi sıxışdımayasan və ona möhlət veəsən. /İslam dini yoxsullaa oc veməyi əyənilən əməl kimi tanıtmışdı. Hədislə u əməli sədəqədən də üstün ili. unu nəzəə almaq lazımdı ki, əziləimiz u əməlin ədə və qaydalaına düzgün iayət etmiik. Ona göə də ziyan göüük. Agah və qeyi-agah şəkildə onu aşqalaının üzəinə atııq. /”Ey iman gətiənlə, (oc almaq və ya alve etməklə) müəyyən müddətə qədə i-iinizə oclu olduqda, onu yazın. (oc sənədini) sizin aanızda i kati ədalətlə yazmalıdı. Kati onu Allahın ona öyətdiyi kimi yazmaqdan əsla imtina etməməlidi. O yazmalı və oynunda haqq olan şəxs (oclu) imla etməli, əi olan Allahdan qoxmalı və haqqdan heç nəyi azaltmamalıdı. Əgə oynunda haqq olan şəxs səfeh ya (yaş axımından) zəif olsa, ya (dilində olan qüsu səəindən) imla etməyə qadi olmasa, onun qəyyumu ədalətlə imla etsin. Və kişiləinizdən (müsəlman kişilədən) iki nəfəi şahid tutun. Əgə iki kişi olmasa, şahidlə içəisindən (dinləindən) azı olduğunuz i kişi və iki qadını şahid tutun ki, əgə o iki qadından ii unutsa, o ii onun yadına salsın. Şahidlə (şahid dumaq və ya şəhadət vemək üçün) dəvət olunduqda, oyun qaçımamalıdıla. Az və ya çox olmasından asılı olmayaaq, müəyyən i müddətə qədə möhləti olan ocu yazmaqdan usanmayın. Sizin u işiniz Allah yanında daha ədalətli, şahidlik üçün daha möhkəm və şəkkə düşməməyinizə (çəkişməyə düça olmamağınıza) daha yaxındı. Aanızda nağd yolla döv etdidiyiniz alış-veiş istisnadı ki, onu yazmamağınız sizə günah deyildi. Və həmişə alış-veiş edən zaman şahid tutun (elə etsəniz daha yaxşı ola). Kati (yazan) və şahid (azaldı-çoxaltmaqla haqq sahiinə) zəə vumamalıdıla və katiə və şahidə (haqlaını veməməklə) zəə dəyməməlidi. Əgə elə etsəniz (deyilənləin əksini etsəniz və təəflədən hə hansı iinə ziyan dəysə), u sizin üçün (Allaha qaşı) itaətsizlik və günahdı. Allahdan qoxun! Allah sizi öyədi və Allah hə şeyi iləndi”. (“əqəə” 282). Allah Təala u suədə oc veməyin qayda və qanunlaını açıqlayı və yol göstəi. /oc veməyin ədə və qaydası /1. ocu gəək ixlasla vesin. /2. Xoş üəklə və azılıqla vesin. /3. Halal maldan vesin. /4. oc yazılı olsun. /5. O kəs ki, oc vei, həmin şəxsin ocu qaytaması üçün imkanlı olmasını gözləsin. /Quan ayələində və hədislədə oc vemək üçün çoxlu sava vəd edilmişdi. u savala həm dünya və həm də axiət savalaıdı. İslam dini gizli oc veməyi əyənilən əməl hesa edi. u insan Allahla ticaət edə. oc alan əslində Allahın özüdü. /O kəs ki, oc veə, onun malı və uzisi ata. oc veməyin gətidiyi dünya xeyiləindən ii də udu ki, insanla aasında sevgi və ülfət yaana. İmam Sadiq (ə) uyuu “Üç şey sevgi gətiə oc vemək, təvazökalıq və əxşiş”. /“Və Allaha gözəl oc vesəniz (mallaınızı Allah yolunda xəcləsəniz), mütləq sizin günahlaınızı təmizləyə və sizi (inalaının və ağaclaının) altından çayla axan Cənnətləə daxil edəəm”. (“Maidə” 12). /Allah Təala u suədə oc veməyin axiətdəki mükafatının ehişt olduğunu vuğulayı. Allah Təala izləə u mətlələə iayət etməyi nəsi etsin. (Teyan) Deyele.og