İslam hansı növ təəssübkeşliyi sevir və hansını məzəmmət edir?
Təəssükeşlik əxlaqi mövzuladan iidi ki, “əsə” kökündən götüülmüş və mənası əzələləi i-ii ilə ağlayan damalaa deyilə. Ona göə də hə cü aitəni təəssü adlandııla. Təəssü atini nəfsani əxlaqdan iidi ki, onun təsiindən insan özünü, yaxınlaını, məskənini müdafiə edə. Lakin u sifət əzil sifət olduğu üçün i çox əxlaqi fəsada şəait yaada. Təəssükeşlik Quanda da məzəmmət olunmuşdu. “Yəhudilə dedilə «Xistianla haqq dində deyildilə». Və xistianla dedilə «Yəhudilə doğu dində deyildilə». Haluki, onlaın hamısı (səma) kita(ı) oxuyula”. (“əqəə” 113). /u ayə təəssükeşliyin kökünü cahiliyyət və nadanlıqda göü. u insanla ancaq öz mühitləini haqq olaaq göü və qeyisini qəul etmilə. Uşaqlıqdan tanış olduqlaı dini haqqı ili və xüafat olsa elə, ona üək ağlayıla. /Hədislədə də təəssü məzəmmət olunmuş i sifət kimi tanıdılmışdı. İmam Sadiq (ə) Peyğəmədən (s) nəql edi ki, uyuu “O kəsin ki, qəlində i zəə qədə təəssü olasa, Allah Qiyamət günü onu cahil əələlə məus edə”. /İmam Əli (ə) dəfələlə insanlaı təəssükeşlikdən uzaq olmağa dəvət etmiş və uyumuşdu “İlis atəşdən olan kökünə göə Adəmə təəssü etmişdi. Onu xilqətinə göə danlamış və demişdi “Mən atəşdənəm və sən topaqdansan””. /Dinimizin nəzəinə göə hə cü yesiz təəəssüün kökü şeytana qayıdı. Həzət Əli (ə) uyuadı “Qəlləinizdə gizli olan təəssü atəşini və cahiliyyət kökünü söndüün. Çünki müsəlmanda olan u təkəü və xudinlik - şeytanın fəsadı və vəsvəsəsidi”. /İmam Sadiq (ə) uyuu “O kəsdə ki, təəssü ola, iman kökünü oynundan açmış ola. Yəni iman daiəsindən xaic ola”. /İmam Səccad (ə) uyuu “O təəssükeşlik ki, sahii ona göə günahka ola, odu ki, insanla ona göə qəiləsinin pis insanlaını yaxşı insanlaından üstün ilələ. Təkcə qohumlaı çox istəmək təəssükeşlik demək deyildi. əlkə qohumlaına aşqalaına zülm etmək üçün kömək etmək təəssükeşlikdi”. Ona göə də İslam dini təəssükeşliyi - istə düşüncədə olsun, istəsə də əftada - qadağan etmişdi. Deyele.og