Həqiqi müsəlman olmaq üçün riayət edilməli 5 məsələ hansılardır?

Hamımız dünyaya gələndən əi müsəlman adını daşıyııq. Haada olsaq, izdən dinimizi souşanda i cavaımız va, o da müsəlman olmağımızdı. (Teyan) /əs indiyə qədə özümüzdən souşmuşuq ki, müsəlman olmağın meyaı nədi? Kimə həqiqi müsəlman deyilə? Ola ilsin ki, u sualı özünüzdən dəfələlə souşmusunuz. Ancaq u suala veilən cavala müxtəlif olmuşdu. /əziləi müsəlman olmağı namazda, oucda, həccdə, əm-e-məufda, dini simaya malik olmaqda göülə. əziləi üçün isə u məsələlə mühüm deyildi. una axmayaaq, özləini müsəlman adlandııla. u insanla üçün mühüm olan tək şey odu ki, “insanın qəli pak olmalıdı”. Pak qələ malikdiləsə, onlaın aşqa iadətləə ehtiyacı olmu. Hə iki qup da öz əqidəsini düzgün hesa edi. Hə iki qup özünü müsəlman adlandıı. /əs u meya nədi və onu kim təyin edə ilə? /İlahi ayələə nəzə salaaq, u meyalaı tapa iləik. u meyaladan əziləinə nəzə salaq / /1. Etiqadi məsələlə. / i insanın müsəlman olmasının ilk meyaı - onun imanıdı. O kəs ki, hələ şeytanın tələsindədi və qulağı şeytanın vəsvəsələi ilə dolu, özünü əsl müsəlman adlandıa ilməz. Müsəlman olmağın ilk meyaı - Allah Təalaya iman əsləməkdi. “Möminlə yalnız o kəslədi ki, Allah zik olunduqda qəlləi qoxa, Onun ayələi onlaa oxunan zaman imanlaını atıa və daim öz ələinə təvəkkül edələ”. (“Ənfal” 2). / /2. Əxlaq məsələləi. /u insanla cəmiyyətdə insanlala yaxşı aitə yaadıla. Onla çalışıla ki, səhvləini ən az həddə qədə azaltsınla. Əgə hansısa səhv ediləsə, onu aadan qaldımağa çalışıla. u insanla öz qəzə və əsələinə hakimdilə. u insanla tez əsələşmilə. Əgə hansısa məsələyə göə i an əsələşiləsə, tez i zamanda sakit olmağa çalışıla. “(Həmçinin) öyük günahladan və çikin əməllədən çəkinən və (şəxsi məsələlədə iinə) qəzələnəndə (intiqam almaq əvəzinə onu) ağışlayan kəslə (üçün)”. (“Şua” 37). / /3. İadət məsələləi. /u insanla ililə ki, müsəlman olmaq üçün ancaq söz və şüa əs eləməz. Həqiqi i müsəlman olmaq üçün həm iman lazımdı, həm də saleh əməl. Əgə unladan ii olmazsa, zəə və ziyan onun yeini alacaqdı. elə ki, Allah uyuu “Şühəsiz, insan, (ömünün azalması, puç olması və nəfsi istəkləinin və şeytanın ona qali gəlməsi axımından) ziyan içindədi”. (“Əs” 2). Onla çox yaxşı ililə ki, namaz hə i saleh əməldən üstündü. Çünki namaz - dinin sütunudu. Əgə u vaciat yeinə yetiilməsəydi, qalan əməlləinizə diqqət edilməyəcəkdi. “Həmişə (öz səma) kita(laın)dan yapışan və namaz qılan kəslə (ilsinlə ki,) həqiqətən iz salehləin və islah edənləin mükafatını zay etməyəcəyik”. (“Əaf” 170). / /4. İqtisadi məsələlə. /Müsəlman olmağın meyalaından iini də iqtisadi məsələlədə axtamaq lazımdı. O kəsləin ki, ütün fikiləi ancaq səvət toplamaqdısa, ətafında aş veənlə onla üçün mühüm olmu. u insanlaı həqiqi müsəlman adlandımaq çətindi. “Ey iman gətiənlə, şühəsiz, kita əhlinin alimləindən və ahiləindən i çoxu camaatın mallaını haqsız yeə (Tövat və İncili təhif etmək və üşvət almaq ahasına) yeyilə və (camaatı) Allahın yolundan saxlayıla. (Kafilədən, yaxud müsəlmanladan) qızıl və gümüş yığı onu Allah yolunda xəcləməyən (onda olan vaci haqqı ayımayan və qalanını ümmətin iqtisadiyyatının güclənməsinə səf etməyən) kəsləin hamısını ağılı i əzala müjdələ”. (“Tövə” 34). / Ancaq həqiqi müsəlmanla unladı “Öz mallaını gecə və gündüz, gizlin və aşka (şəkildə Allah yolunda) xəcləyənləin əi yanında məqamlaına layiq mükafatlaı vadı. (Axiətdə) onla üçün nə i qoxu va və nə də qəmgin olala”. (“əqəə” 274). / /5. İctimai məsələlə. /Həqiqi müsəlman heç i zaman zalımlaın və hegemonlaın qaşısında aş əyməz. Onla heç i zülmə təslim olmula. “Sən yəhudi və xistianlaın dinləinə tae olmayınca, onla heç vaxt səndən azı qalmayacaqla. De «Həqiqətən (əsl) hidayət yalnız Allahın hidayətidi». Əgə sənə gələn elmdən sona, onlaın nəfsi istəkləinə tae olsan, Allah təəfindən sənin üçün əsla i aşçı və yadımçı olmayacaqdı”. (“əqəə” 120). Ona göə də həqiqi müsəlman hələ ki, sağdı və ayaqda üstə dayana ili, zalımla müaizə apaı. Onla u yolda qələə çalala. Çünki Allah dəfələlə unun vədəsini vemişdi “Kim Allahı, Onun peyğəməini və iman gətiənləi (öz) sahi və aşçı(sı) kimi qəul etsə (Allahın fiqəsindəndi və) şühəsiz, Allah fiqəsi qalidi”. (“Maidə” 56). /Ona göə də deyə iləik ki, həqiqi müsəlman olmaq üçün u eş məsələyə əməl edi, onu həyatda təkmilləşdimək lazımdı. u məsələləə əməl etmədən həqiqi müsəlman olmağı iddia etmək polematikdi. /Deyele.og/