RİYANI MÜALİCƏ ETMƏK ÜÇÜN NƏ TÖVSİYƏ OLUNUR?
span style="font-size10pt;"i çoxlaımızın düça olduğumuz əxlaq əzillikləindən ii - iyadı. Əks mənası - ixlasdı. iya insanın yaxşı əməlləini məhv edə. ehiştə daxil olmaq üçün əməl xalis olmalıdı. Ona göə də o əməl ki, iya ilə i yedə ola, Allah təəfindən qəul olunmaz. (Teyan) /iyanın mənası udu ki, yaxşı və əyənilmiş işləi insanlaın etiaını qazanmaq üçün nümayiş etdiəsən. iyakalıq həm zahidə və həm də atində ola. elə ki, əməlin zahii İlahi və atini isə şeytani ola. Ələttə u məsələdə ifat və təfit etmək olmaz. Cismi xəstəliklədə əlamətləi müəyyən edi aadan qaldımağa çalışdığımız kimi, u əxlaq xəstəliyinin də nişanələini tapmalıyıq. u nişanələ əgə izdə olasa, deməli əməlimiz iya ilə olu. Ancaq əgə u nişanələ yoxdusa, deməli əməlimiz xalisdi. unun üçün hədisə müaciət edək /Həzət Peyğəmə (s) uyuu “iyakalığın əlaməti död şeydi o zaman ki, yanında kimsə ola, çalışa İlahi əməlləi yeinə yetisin, o zaman ki, tək qala - u əməlləi etməkdə tənəllik edə. ütün işləini insanlaın mədh və təifləməsini istəyə. Çalışa ki, zahidə insanlaın nəzəində yaxşı cilvələnsin”. /Xülasə, insanlaın gözündə yaxşı göünmək üçün etdiyi hə i əmələ iya nüfuz edə. / /əs iya ilə necə müaizə apaaq? /iya ilə həm elmi və həm də əməli müaizə apamaq ola. Elmi məhələdə gəək iyanın kökü tapılsın. iyanın gətiə iləcəyi pis aqiətləi öyənək və əməl məhələsində onlaı tək etməyə çalışaq. /Əgə i insanda tövhid möhkəm olmazsa, insan zilləti, izzəti, uzini Allaha tapşımazsa, u zaman insanlaın soağına gedə ilə. iya ilə dolu olan əməli ilə onlaın diqqətini cəl etməyə çalışa. Ona göə də ilk əvvəl edə ilcəyimiz iş tövhid ağlaını möhkəmləndiməkdi. Əgə Quan təlimləinə diqqət etsək göəik ki, hə şey Allahın əlindədi. u zaman özümüzü insanlaa nümayiş etdiməz və iyadan əl çəkəik. Quan uyuu “Əgə Allah sizə kömək etsə, sizə heç kəs qali gələ ilməz və əgə sizi köməksiz qoysa, onda sizə Ondan sona kim kömək edə?! Möminlə gəək yalnız Allaha təvəkkül etsinlə”. (“Ali-İman” 160). /iyadan xilas olmağın yolaından ii də həmin yaxşı əməli gizli şəkildə yeinə yetiməkdi. O zaman ki, hansısa i əməlin iyaya səə olacağını təxmin ediik, onda həmin əməli gizli şəkildə göməyə çalışaq. Get-gedə iyadan uzaqlaşa və gödüyümüz hə i yaxşı işi ancaq Allah üçün etmiş olaıq. /Ola ilsin ki, iyanın ütün död nişanəsi də izdə olmasın. Ancaq əzən i və ya iki nişanəsinə ast gələik. u zaman təxiə salmadan özümüzü və nəfsimizi islah edi, təiyə etməyə çalışaq. Zahidə etdiyimiz əməlin insanlaın deyil, Allahın azılığını qazanmasına səy edək. İnsanlaın yanında etdiyimiz u xeyili əməlləi insanla olmayanda da edək. /İnsan əzən camaat namazında da iyaya düça olu. Ona göə də hə i işdə olduğu kimi, namazda da niyyətimiz İlahi izanı qazanmaq və Ona yaxınlaşmaq üçün olmalıdı. İnsanlaın nəzəini cəl etmək və una göə sevinmək - u əməlin xalisliyini aadan apaa. u yol şeytanın yoludu və ona göə də diqqət etmək lazımdı. //Deyele.og//span