Bağışlana bİlən, bağışlana bİlİnməyən və cəzasız qalmayan zülmlər hansıdır?

span style="font-size12pt;"aşımıza gələn müsiətləin i çoxu nalayiq əməlləimizin nəticəsidi. Ona göə də gəək keçmiş əməlləimiz haqqında i qədə düşünək və göək ki, aşqalaına nə qədə əziyyət vemiş və onlaın haqlaını nə qədə tapdalamışıq. Onlaa zülm etmiş və lənətləinə məuz qalmışıq. (Teyan) /Zülm nədi? /Zülm - haqqı naqis etməkdi və ədaləti öz yeinə qoymamaqdı. Ona göə də zülmün əksi ədalətdi. Ədalətin təifində deyilmişdi ki, ədalət o şeydi ki, öz münasi yeinə qoyula. Zülm isə o şeydi ki, məsələn, əməli, əqidəni öz həqiqi yeinə qoymayasan. İctimai elmdə zülm - qəs, ictimai hüquqlaı göməməzliyə vumaq, insanlaı nalayiq işləə vada etməkdi. Quanın nəzəincə isə zülm i insanın və ya i dəstə insanın hüququna təcavüz etməkdi. əlkə insan öz nəfsinə də zülm edə ilə. İnsanın həqiqi yoldan azması və fəsada təəf həəkət etməsi də zülmdü. “Şühəsiz, iz Öz peyğəmələimizi aydın dəlillələ (məntiq və möcüzə ilə) göndədik və onlala ilikdə insanlaın (dünya həyatında) ədalət və insafa əməl etmələi üçün (səmavi) kita və (mənalaı seçmək, haqq ilə atili i-iindən ayıd etmək və əşyalaı çəkmək üçün) ölçü vasitəsi nazil etdik”. (“Hədid” 25). /İmam Əli (ə) “Nəhcul-əlağə”də zülmü üç yeə ölmüşdü. Həzət (ə) uyuu “ilin ki, zülm üç cüdü o zülm ki, heç i zaman ağışlana ilməz. O zülm ki, cəzasız qalmaz. O zülm ki, ondan əl çəkələ. Ancaq ağışlanmayan zülm - Allaha şikdi. Allah uyuu “Şühəsiz, Allah Ona şəik qoşulmasını (u günahı) ağışlamaz”. (“Nisa” 48). ağışlana ilən zülm o zülmdü ki, əndə özünə qaşı səğiə günahlaı etmişdi. Ancaq cəzasız qalmayan zülm o zülmdü ki, əzi əndələ əziləinə edələ. u məsələdə qisas çox çətindi. uada qisas ıçaqla yaalamaq və ya şallaqla döymək deyildi. əlkə elə şeylədi ki, u cəzala onun yanında kiçik qala”. /Ən pis zülm - o zülmdü ki, zəif insana edilə. Fəqi yoxdu ki, ailə aitələində olsun, ya da ictimai aitələdə. Mehian Allah öz peyğəmələi (ə) vasitəsilə izləə elə nişanələ tanıtmışdı ki, onun vasitəsilə siatül-müstəqim yolunu və ya yanlış yolu müəyyən etmək ola. İmam Əli (ə) uyuu “Zalımın üç nişanəsi vadı. Özündən yüksəkləin əmindən çıxa, özündən alçaqlaa qüdət nümayiş etdiəək zülm edə, zalımlaın təəfdaı ola və onlaa axa ola”. /Həzət Peyğəmə (s) uyuu “Küflə olan hökumət qalıcıdı, ancaq zülmlə olan hökumət davamlı olmaz”. /İmam Əli (ə) uyuu “O gün ki, məzlum zalımdan intiqam ala, zalımın ona zülm etdiyi gündən daha çətin ola”. /aşqalaına zülmdən amandan qalmaq üçün çox sayda yolla zik edilmişdi. O cümlədən, edilən zülmləin nəticələi haqqında düşünməkdi. Valıq aləmində elə i qanun vadı ki, aşqalaına edilən hə i pislik insanın özünə gei qayıda. Əgə əməl yaxşı olasa, səməəsi şiin ola, əgə nalayiq olasa, adınca acı nəticələ gətiə. Allahın iadəsi elədi ki, hə kəsi etdiyi əməlin nəticəsinə çatdıa. /Əgə insanla yəqin etsələ ki, heç i zülm cavasız qalmayacaqdı heç kim zülm haqqında düşünməz və aşqalaını incitməzlə. /Deyele.og//span