Ölüm anı necə olur?

span style="font-size12pt;"Quan ayələinə və hədisləə göə ölüm mömin üçün zindandan ağa köçməkdi. Çətinliklədən və zəhmətdən ahatlığa və istiahətə çıxmaqdı. Kafilə və qeyi-möminlə üçün isə ağdan zindana köçmək, ahatlıqdan çətinliyə təəf getməkdi. /əziləi elə ili ki, Qiyamət günü çox uzaqdadı. elə ki, Həzət Adəm (ə), Nuh (ə), İahim (ə), Musa (ə) öz millətləini Qiyamət günü ilə qoxududula. Ancaq o əsdən indiyə qədə minlələ il keçmişdi. Ancaq Qiyamət hələ də əpa olmamışdı. Ola ilsin ki, min il sona hələ Qiyamət olmasın. Yüz min il i vaxt üçün indidən niyə yaxşı işlə göməliyik? Ya da özümüzü min ildən sona əpa olacaq Qiyamətdəki cəzaya niyə hazılamalıyıq? /u təfəkküdə olan insanlaa demək ola ki, tutaq ki, Qiyamət günü min il sona olacaqdı. əs əzəx aləmi ki, “Kiçik qiyamət” adlandıılı, izim i addımlığımızdadı! əzən də i dəqiqə fasilədədi. Məsələn, sağlam ədənə malik i cavan maşına əyləşi və o, maşınla qəza edi və əzəx aləminə gedi. Onun əzəx aləmi ilə fasiləsi i neçə dəqiqə olmuşdu. /Ona göə də gəək hamımız unu ilək ki, ola ilsin ki, gündüzü gecə edə ilməyək. Ya da gecəni səhəə çıxmayaq. u aləmdən əzəxə köçək. izim ilk məhkəməmiz Nəki və Münkiin vasitəsilə aşlaya. Ondan sona isə əzəx aləminin ya neməti, ya da cəzası gələ. /İmam Səccad (ə) uyuu “Həqiqətən, qəi - ehişt ağlaındandı. Ya da cəhənnəmin quyulaından iidi”. /i nəfə İmam Sadiqdən (ə) souşu ki, əzəx aləmi nədi? İmam (ə) cava vei “əzəx - həmin qəi aləmidi. Fasiləsi ölümlə aşlayı Qiyamət günü əpa olana qədədi”. /Hamımız iliik ki, ölüm haqdı. ütün canlıla i gün ölümü dadacaqla. “Hə i canlı (mütləq) ölümü dadacaqdı”. (“Ali-İman” 185). /i insan u dünyadan əzəx aləminə köçən zaman şühəsiz ki, çətinliklə və əziyyət çəki. u ana ölüm anı deyilə. “Ölüm ihuşluğu həqiqətən gələ və (aşqa aləm aəsində insanın qaşısına) həqiqəti çıxaa. (Və ona deyilə) u, sənin qaçdığın həmin şeydi”. (“Qaf” 19). /Hə i insan üçün ölüm anı əziyyətlə dolu olu. elə ki, i təəfdən dostlaından, ailəsindən ayılı, o ii təəfdən isə ölümdən sona aşına gələcəkləini göü. u yolda mühakimə, məhkəmə, əməlləinin nəticəsinə göə nigaançılıq vadı. /İnsan ömü oyu adət etdiyi şeylədən və insanladan ayılı. Həyatın fani olduğunu dadı. Özünü aşqa i dünyaya daxil olan zaman göü. u an ayılığın acı dadını hiss edi. /İmam Əli (ə) uyuu “Ölüm - təsvi edilə ilməyən və ya təəzidə çəkilə ilməyən şiddətli çətinliklələ i yedə ola”. /Hədislədə oxuyuuq ki, hətta İlahi peyğəmələ elə axmayaaq ki, dünyaya heç i ağlılıqlaı yox idi, u andan çox nigaan oladıla. elə ki, İslam Peyğəməinin (s) son ölüm anı haqqında oxuyuuq ki, Həzət (s) əlini su olan qaa salı, üzünə çəkədi. Dilini “Lə iləhə İlləllah” kəlməsi ilə təpədədi. uyuadı “Ölümün şiddəti və çətinliyi vadı”. /İmam Həsən (ə) ömünün son anlaında ağlayıdı. Oada olanladan ii deyi “Ey əsullahın (s) oğlu! Sənin Allah dəgahında məqamın dəyəlidi və 21 dəfə Mədinədən piyada halda Məkkəyə getmisən. Üç dəfə mal-dövlətini yoxsullaa ağışlamısan. Yenə də ağlayısan?”. İmam (ə) cava vei “İki mövzu üçün ağlayıam Qiyamət gününün dəhşətinə və dostlaımdan ayıldığıma göə”. /“Kaş zalımlaı ölüm uulğanında olduqlaı zaman göəydin ki, mələklə də əlləini (onlaa təəf) açıla (və onlaın üstünə qışqııla) ki «canlaınızı ədəndən özünüz çıxaın, (yaxud) canlaınızı izim çəngimizdən qutaın! (əzəx aləminə daxil olmaq günü olan) u gün Allah aəsində haqsız dedikləinizin və Onun ayə və nişanələinə (onlaı qəul etmək və təslim olmaq müqailində) təkəü göstəməyinizin cəzası olaaq alçaldıcı i əzala cəzalandıılacaqsınız”. (“Ənam” 93). /İslami hədislədən və Quan ayələindən elə nəticəyə gəlmək olu ki, ölüm mömin üçün istiahət və ahatlığa çıxmaqdı. Ancaq kafi üçün əksinə - əziyyət və əzadı. /“(Münafiqləin aldatması) şeytana (onun aldatmasına) ənzəyi. O insana «Kafi ol!» – dedi və elə ki, (insan) kafi oldu, dedi «Doğusu, mən səndən uzağam, həqiqətən, mən aləmləin əi olan Allahdan qoxuam!»”. (“Həş” 16). /Alimləin əzisinin nəzəinə göə u ayə insanın can vediyi ana işaə edi. Necə insan şeytanla astlaşı və şeytan çalışı ki, u son anlada onu kafi halda apasınla. İnsan u zaman çox zəif olu və şeytan insana yaxınlaşı. Sevdiyi əşlayalaı ona göstəi və u əşyanın yadımı ilə onu küfə təəf süükləyi. Sona isə ondan qaçı. /i nəfə İmam Səccaddan (ə) souşu “Ölüm nədi?” İmam (ə) uyuu “Mömin üçün çikli və həşəatla dolu i paltaı çıı atmaqdı. Ağı zənciləi və ağlaı açmaqdı. Və fəx ediləsi liaslaı geyinmək və ən xoş ətili ətiləi vumaqdı. Kafi üçün isə fəx ediləsi paltaı çıı, meyli olan mənzildən köçməkdi. Ən çikli və koud paltaı geyinmək, ən dəhşətli mənzil və ən öyük əzada olmaqdı”. /Allah Təala izləi xeyi aqiətlilədən qəa vesin. /(Teyan saytına istinadən) Deyele.og/span