Necə səbİrlİ olmaq düzgündür?
span style="font-size12pt;"əzi insanla müsiətlə qaşısında vulkan püskümüş dağa ənzəyilə. Daxilləində olan atəş şöləsini olduğu kimi ayıa tökülə. Heç i çətinliyə dözümləi yoxdu. Quanın dili ilə desək, səi etmilə. İlk axışda səi çox pis göünü və səi elə i ağacdı ki, meyvələi çox acıdı. (Teyan) /əs Quan səi etməyə niyə u qədə işaə edi? /Səi - İslam dininin nəzəində dinin və ağlın münasi ildiyi və ya qadağan etdiyi şeyləə dözməkdi. Səi - imanın və iadənin qüdətini nümayiş etdiə. /Dünyada həmişə çətinliklə olu və olacaqdı. Allah istəyi ki, iz u çətinliklələ təiyə olaq. İnsan valığının cövhəi u çətinliklələ xalis ola. Qəflət və günah qaalaı paklana. iz u çətinlikləin səəini ilmədiyimiz üçün fəyad çəki və nalə ediik. /Uşaq məktəə gedən zaman oanın qayda-qanuna iayət etməlidi. Əvvəllədə olduğu kimi, nə zaman istəsə yatı, nə zaman istəsə dua ilməz, ya da hə nə istəyisə məktədə edə ilməz. Məktə ona nizam-intizamı öyədi, onu təiyə edi. Qızıl xalis olması üçün gəək yüksək dəəcədə qızdıılsın və u yolla xalis olmayan hissəsi ondan ayılsın. Nə qədə xalis olasa, i o qədə dəyəli ola. /Səin mənası yanmaq deyildi, özünü yenidənqumaqdı. /əziləi i ömü yoxsul və ehtiyac işində yaşayıla. Maddi ifahlaını düzəltmək üçün heç i zəhmət çəkmilə. u zaman onla deyi ki, iz səi ediik. Haluki, Quan u cü səi qəul etmi. /Səili insan çalışı, zəhmət çəkməlidi. Şükü edən və azı olmalıdı. Ancaq ədəxtliyə adət etməməlidi. Adət etdikləi üçün ondan nicat tapa ilmilə. /Quan səililəi elə tanıdı “ununla elə şühəsiz, sənin əin (kafilədən) işgəncə gödükdən sona hicət edən, sona cihad edən və səili olan kəsləi, sənin əin həqiqətən unladan (həmin müsiətlədən) sona (onlaı) çox ağışlayan və mehiandı”. (“Nəhl” 110). /Səili insanla heç i zaman süstlük etməmiş və özləini güzsüz göstəməmişdilə. Allah Təala mətanətli insanlaı sevə və onla daima Allaha deyələ “Allahım! izim günahlaımızı və cüətimizi ağışla. Qədəmləimizi sait et”. /u, təii i qanundu ki, əgə insan çətinlikləə səi etsə, i nəticəyə çata ilə. O şagidlə ki, ancaq imtahan zamanı dəs oxuyula və il oyu heç i zəhmət çəkməyilə, onla dəs səhnəsini tez tək edələ. Çünki çətinlikləə dözümləi yoxdu. Ona göə də mükafat da almazla və əlioş qalala. /“Sizin yanınızda olan tükəni və puç olu, Allahın yanında olan isə daimi və əədidi. Və (dini vəzifələi yeinə yetiməkdə) səi etmiş kəsləin çox gözəl əməlləi müqailindəki mükafatlaını veəcəyik. Hə kim – kişi, yaxud qadın imanı olan halda yaxşı iş gösə, onu şühəsiz, (dünyada) pak i həyatla yaşadacaq və (axiətdə) mükafatlaını çox gözəl olan əməlləinin müqailində veəcəyik”. (“Nəhl” 96-97). /Səi edənlə həm də amandadıla. “Əgə səi etsəniz və təqvalı olsanız, onlaın hiylələi sizə heç i ziyan yetiə ilməz. Həqiqətən Allah onlaın etdikləini (elm və qüdəti ilə) əhatə etmişdi”. (“Ali-İman” 120). /Səi edənlə pisliyi yaxşılıqla dəf edələ. Əgə i insan pislik edəsə və siz ona yaxşılıqla cava veəsinizsə, həmin insanın vicdanı oyana və qəflətdən ayıla. Daxilində inqila aş veə və xəcalət çəkə. u zaman kin və düşmənçilik səmimiyyət və dostluğa çevilə. “Yaxşı iş (gözəl əqidə, əməl və söz) ilə pis iş əsla i deyil. (una göə də sənə yetişən pislikləi) ən gözəl üsulla dəf et. Onda səninlə aasında düşmənçilik olan şəxs idən (elə dəyişə ki,) sanki yaxın dost və qohumdu”. (Fussilət” 34). /Səi edənlə özləini günahdan və şeytani vəsvəsədən qouyala. O kəslə ki, qəlləində imandan əhs edi, ancaq əmələ gələn zaman süst olula, mənafeləi təhlkəyə düşən zaman əlləində olan o zəif imanı da quan veilə. Ancaq əgə insan öz nəfsani istəkləinə “yox” deməyi acasa və ona qaşı çıxsa, İlahi əmləi yeinə yetisə, dünya və axiəti çox gözəl ola. O cavan ki, öz şəhvət hissləini cilovlasa və Allaha təslim olsa, mükafatı yüz əaə ola. /əs səili olmaq üçün nə edək? /Səili olmağı təmin etməyin ən yaxşı yolu - Allahın sonsuz qüdətinə pənah apamaqdı. O zaman ki, müsiətlə soağımıza gələ və ya şeytan izim imanımızı qaət edə, Allahdan istəmək insanı güclü edə. u insan hə cü çətinlikləi ahatlıqla axada qoya. “Əgə şeytan təəfindən i vəsvəsə səni (vəzifənə əməl etməməyə) təhik etsə, onda Allaha pənah apa. Çünki (hə şeyi) eşidən və ilən Odu”. (“Fussilət” 36). /əzi insanlaın i dünya qədə səvəti vadı, ancaq ahatlıqlaı yoxdu. əziləinin isə heç nəyi yoxdu, ancaq Allahlaı vadı. Ona göə də hə şeyləi vadı. Allah o kəsləin yavəi və yadımçısıdı ki, ancaq Ona göə səi edələ. İnsan hiss edi ki, Onun lütf və əhməti sayəsində həyat süü. / Allah izləə uyuu “Ey Mənim əndəm! iz səni heç i zaman unutmuuq. Sən həmişə izim gözümüzün önündəsən. iz sənin ehtiyaclaını yeinə yetiiik. Sən izim ən yaxşı əndəmizsən. Ona göə də səili ol ki, Allah səi edənləi sevə”. / /span