İnsanı Allahı yada salmaqdan nə saxlayır?

span style="font-size12pt;"İnsan heç i zaman Allahdan qafil olmamalıdı. Çox təəssüf ki, u aləmdə olan zaman onun dəyəini lazım olan qədə hiss etmiik. Allahı xatılamağın dəyəini axiət aləmində olan zaman dək ediik. (Teyan) /Alimlədən ii məhum Ayətullah Hacı Şeyx Ədülkəim Haiini yuxuda göü və ondan souşu ki “Siz o ii aləmdə əzaa düça olusunuz?”. Şeyx deyi “Mənim o ii dünyada əzaım vadı, u qüssə və həsət isə odu ki, niyə Allahı daha çox xatılamamışam. Üəyim o anla üçün yanı ki, Allahı yada salmamışam. u, mənim üçün ən öyük əzadı”. /əs insan u dünyada olan zaman onu Allahı yada salmaqdan nə saxlayı? /Quana nəzə salaq və u sualın cavaını tapmağa çalışaq. Quan Allahı yada salmamağın i çox amilləini izə əyan edi ki, onladan əzisinə işaə edək / /1. Həddən atıq dünyaya diqqət etmək. /Allah Təala uyuu “Ey iman gətiənlə, mal-dövlətiniz və övladlaınız sizi Allah zikindən yayındımasın! Və kim elə etsə (Allahı unutsa), elələi (əsl) ziyankaladı”. (“Munafiqun” 9). Allaha, tövhidə diqqət etmək hə i insanda fiti istedaddı. İnsan əqli üluğa çatan zaman ilk öyənmək istədiyi şey Allahı və Xaliqini tanımaqdı. O zaman ki, insan həddən atıq dünyaya və maddiyata diqqət edə, uhu ulanmağa aşlaya. Səfa və cəlalını aadan apaa. Onun Allahdan qafil olmasına səə ola. / /2. Zahiə diqqət etmək və axiətdən qəflətdə olmaq. /Quani-Kəim u haqda uyuu “Onla dünya həyatının zahiini ililə (hiss etdikləi və əhələndikləi şey onla üçün məqsəddi və əsasdı) və axiətdən (dünya həyatının həqiqi nəticəsi olan axiət həyatından) isə olduqca xəəsizdilə”. (“um” 7). Mömin insan valıq aləmini Qadi Allahın məxluqu hesa edi. Ona göə də heç i sadə məsələnin yanından laqeyd halda keçi getmi. Hə i şeylə qaşılaşan zaman Allahı xatılayı. Ancaq imansız insan dünyanın təsadüf üzündən yaandığını hesa edi, ölümü u dünyanın sonu kimi qəul edi. O, ancaq dnüyanın zahiinə diqqət edi, axiətdən xəəsizdi. / /3.Əxlaqsız dostla. /Quanda oxuyuuq “Və (yada sal) o gün(ü) ki, zalım öz əlləinin axasını çeynəyəək deyəcək «Kaş peyğəmələ ilikdə (mən də Allaha təəf gedəək) i yol tutaydım». «Vay olsun mənə! Kaş (mənim azmağıma səə olan) filankəsi (özümə) dost tutmayaydım». «Həqiqətən o, Allahın zik ediləək xatılanması (və ya Peyğəmə və Qu’anın həqiqəti) mənə çatdıqdan sona o (həmin dost) məni ondan (zikdən, Peyğəmədən və Qu\'andan) yayındıdı». Şeytan insanı həmişə xa edi və (indi də) edi”. (“Fuqan” 27-29). Şühəsiz ki, insanın əxlaq və əməlinə yaxın dostlaının təsii inkaedilməzdi. Əxlaqsız dostlala otuu-dumaq insanın uhuna, əftaına və əxlaqına təsi qoya. / /4. Şeytan insana hakim ola. /Allah Təala uyuu “Şeytan onlaa hakim olu Allahı yad etməyi onlaa unutdumuşdu. Onla Şeytanın fiqəsidilə. Agah ol ki, Şeytan fiqəsi həmin ziyankaladı”. (“Mücadilə” 19). elə insanla şeytana o qədə təslim olula ki, onun fiqəsinə qoşulula. u insanla uzun zaman günah işlətdikləi üçün şeytan onlaa hakim olmuş və onlaı Allahı yada salmaqdan qəflətə salmışdı. İmam Hüseyn (ə) Yezid lənətliyin odusuna xita edəək, uyuu “Həqiqətən şeytan sizə hakim olmuşdu, Allahı yadınızdan çıxatmışdı”. / /5. Uzun azula. /Allah uyuu “Qoy yesinlə, (dünyanın ləzzətləindən) əhələnsinlə və azula onlaın aşlaını qatsın. Tezliklə aşa düşəcəklə”. (“Hic” 3). İnsanı ədəxt edən amillədən ii də uzun azuladı. / /6. Nəfsi istəklə. /Quan uyuu “Məada dünya həyatının zinət və ə-əzəyini istəmək üçün gözləini onladan (aşqa i şəxsə və şeyə təəf) çeviəsən. (Keçmişdəki azğınlıq və itaətsizlikləinə göə) qəlini Öz zikimizdən qafil etdiyimiz, nəfsi istəkləinə tae olan və işi isaf və (Allahın müəyyənləşdidiyi həddi) aşmaq olan kəsə itaət etmə!”. (“Kəhf” 28). / /unu ilmək lazımdı ki, əgə u dünyada olan zaman Allahı yada salmasaq, o ii dünyada izə u füsəti veməyəcəklə. Ona göə də gecə-gündüzümüzü Ona ayıaq və namazlaımıza xüsusi diqqət edək. Çünki heç i şey Allahı yada salmaqdan və namazdan mühüm deyildi. /Deyele.og/ //span