Quranda adı çəkİlən Zulqərneyn kİmdİr?
span style="font-size12pt;"Quan ayələi Zülqəneynin peyğəmə olmasına iaşa işaə etmi. axmayaaq ki, əzi ayələi u mənanı vei, ancaq çox sayda hədisdə oxuyuuq ki, o, peyğəmə olmamışdı. /əs niyə ona Zulqəneyn deyidilə? /əziləi elə fikiləşi ki, o, iki əsdə yaşamışdı. əziləi deyi ki, aşında i çıxıntı olduğu üçün onu elə adlandııdıla. əziləi isə deyi ki, tacının iki şaxəsi va idi və ona göə də onu elə adlandııdıla. /Quanda gömək olu ki, u insan gökəmli şəxslədən olmuşdu. Allah qələə çalmaq üçün ixtiyaına hə şey vemişdi. O, odusunun köməyi ilə əvvəl qəə, sona şəqə və sona da dağla aasına hücum etmişdi. /O, mömin və mehian i insan idi. O, ədalət yolundan çıxmazdı. Ona göə də Allahın xüsusi məhəmətinə layiq göülmüşdü. O, yaxşı əməl sahiləinin dostu və pis əməl sahiləinin düşməni idi. Dünya səvətinə əlaqəsi yox idi. u insanın Allaha və Qiyamətə imanı va idi. O, dünyanın ən mühüm və ən öyük küpüsünün quucusu olmuşdu. /Kəpic və daş yeinə uada dəmi və misdən istifadə etmişdi. u köpünü tikməkdə məqsədi məzlum insanlaa Yəcuc və Məcuc qövmünün zülmündən nicat vemək olmuşdu. /Onun adı Quanda çəkilməmişdən qaaq adı insanlaın aasında məşhu idi. Ona göə də queyş və ya yəhudilə Peyğəmədən(s) onun haqqında souşudula. /Yunanlı taixçi Heodot yazı “Zulqəneyn əm edi ki, ancaq döyüşçüləə qılınc çəksinlə. O düşmən əsgə ki, öz nizəsini əyə, onu öldüməsinlə. Odu onun u əminə itaət edi və insan toplusu mühaiənin müsiətini hiss etmi”. /Zinufən adlı aşqa i taixçi isə yazı “Zulqəneyn aqil və mehian i padşah idi. Alimləin fəziləti onda cəm olmuşdu. Şüaı insanlığına xidmət idi və ədalətli i şəxs idi. Təkəüün yeini təvazökalıq almışdı”. /Quanda onun etdiyi üç səfə haqqında əyan edilmişdi. Onun ilk hücumu Kiçik Asiyanın şimalında yeləşən Lidiya ölkəsi idi. u ölkə Zulqəneynin Qədəki məkəzinə çevili. Quan uyuu “Zulqəneyn qəə səfəi zamanı hiss etdi ki, günəş gilə ulaşmış ulaqda aşağı eni”. u Zulqəneynin Xəlicdə müşahidə etdiyi həmin mənzəədi. /Onun ikinci yüüşü şəqə olmuşdu. elə ki, Heodot yazı “Onun u hücumu Lidiyanı fəth edəndən sona olmuşdu. Xüsusilə əzi səhada yaşayan vəhşi qəilələ onu u hücuma vada etmişdi”. /Quan uyuu “Nəhayət, günəşin çıxdığı yeə (ye üzünün şəqinin ən son yaşayış məntəqəsinə) çatanda, gödü ki, günəş, müqailində onla üçün heç i ötük (palta hazılamaq, ağac əkmək, kölgəlik qumaq və ya onlaın vasitələini düzəltmək istedadı) vemədiyimiz i qövmün üzəinə doğu”. (“Kəhf” 90). /Zulqəneynin üçüncü hücumu şimal təəfdə olan Qafqaz dağlaı təəfinə olmuşdu. O, iki dağ aasındakı da oğaza çatı. Vəhşi qəilənin hücumundan amanda olmaq üçün oadakı insanlaın təklifi ilə iki dağ aasına köpü çəki. u da oğaz indiyə qədə də mövcuddu və onu Daiyal oğazı adlandııla. O, uada dəmidən köpü inşa edi. Quanın adını çəkdiyi köpü həmin u köpüdü” /əziləi u köpünün Çin köpüsü olduğunu söyləyi. Ancaq u köpü dəmidən və misdən olmadığına göə u ehtimal düşü. Qafqaz alimləinin vediyi məlumata göə Xəzə dənizi ilə Qaa dənizin aasında i sıa dağla mövcuddu. u dağla şimalı cənudan ayıı. /u dağla aasında olan da oğaz isə həmin Daiyal oğazıdı. Hal-hazıda da oada iki dağ aasından çəkilmiş qədim dəmi köpü vadı. Zulqəneynin o ii adı Kuuş idi. Maaqlısı udu ki, uada onun adını daşıyan i çay da vadı. Sadəcə olaaq, yunan dilində “Saies” adlandığı üçün çayın adı elədi. Ancaq mənası Kuuş mənasını vei. /Taixə nəzə salanda gömək olu ki, Zulqəneyn tanınmış şəxsiyyətlədən olmuşdu. Taixçiləin əsas əhs mövzusu padşahla və hakimlə olduğu üçün deyə iləik ki, o, da padşah olmuşdu. Quan taix kitaı olmadığı üçün taixin vediyi ütün xıdalıqlaı əyan etməmişdi. / (Teyan/ Deyele.og) //span