İlahİ rəhmətə necə layİq olaq?
span style="font-size12pt;"əhmət sözü “əhm” sözündən götüülmüşdü və mənası mehianlıq və şəfqət deməkdi. İlahi əhmət o deməkdi ki, xeyi, xeyi sahiinə veilsin və o miqdada ki, ona layiqdi. Yəni, Allah Təala hə i kəsə tutumu və layiq olduğu qədə xeyi veəsə, u İlahi əhmət deməkdi. /əhmət istə maddi olsun, istəsə də mənəvi - xüsusi məhdud insanlaa aid edilmi. Allah hə i valığına qaşı məhəmətli və əhmətlidi. Ancaq o zaman ki, insan u xeyi qəul etmək qailiyyətinə malik olmaz və ya u xeyi qəul etməsi üçün maneələ yaadasa, o zaman İlahi feyzdən məhum ola. /İnsanı u İlahi feyzdən məhum edə iləcək tək şey günahlaıdı. Günah qoymu ki, insan Allaha yaxınlaşsın və onun əhmətindən və feyzdən əhələnsin. Ancaq xalis tövə günahın yaatdığı u maneələi aadan qaldıa və insanı İlahi feyz yağışından əhələndiə. /İlahi əhmət iki cüdü. i qismi o qədə geniş və öyükdü ki, ütün məxluqlaı öz çətii altında toplayı. Elə i valıq yoxdu ki, ondan əhəsiz qalsın. una Allahın ümumi əhməti də deyilə. /Allah Təalanın ikinci qisim əhməti isə xüsusi əhmətdi. u əhməti qəul edə ilən xüsusi insanlaa şamil edili. Əllamə Təatəai u haqda “Əaf” suəsinin 156-cı ayəsinə işaə edəək, uyuu ““əhmətim hə i şeyi əhatə etmişdi. Odu ki, tezliklə onu təqvalı olanla, zəkat veənlə və izim ayə və nişanələimizə iman gətiənlə üçün yazacağam”. Allah-Təala üçün iki əhmət vadı. ii ümumi əhmətdi ki, həm möminə və həm də kafiə, insana, qeyi-insana şamil edili. O ii əhmət isə xüsusi əhmətdi, Allah onu ancaq o kəsləə vei ki, imana və əndəliyə malik olsunla. Dünya və ehiştdə təyyiə və nuani həyat kimi. Kafilə küfləinə göə ondan məhumdula. Onlaa nəsi olan şey u əhmətin əksidi. Dünyada əzalı həyat, axiətdə isə atəş və əziyyətlə”. /Məhum Kuleyni nəql edi ki, İmam Sadiq (ə) Allahın “əhim” və “əhman” adlaının kökünün “əhm” sözündən olduğunu ildii və İlahi əhməti iki hissəyə ölü ümumi və xüsusi. öyük alim uyuu “Allah hə i şeyin Məududu. ütün məxluqlaına qaşı əhmandı. Xüsusi möminləinə qaşı isə əhimdi”. /əs İlahi əhmətə kimlə layiq olu? /1. Təqva - xüsusi İlahi əhmətə çatdıa. “Yoxsa əiniz təəfindən sizə özünüzdən olan i kişinin dili ilə sizi (Allahın əzaı ilə) qoxutmaq, sizin də təqvalı olmağınız üçün və əlkə əhm olunasınız deyə (ilk səmavi şəiət və kita olaaq) i öyüd-nəsihət gəlməsinə təəccü etdiniz?” (“Əaf” 63). / /2. Axiət istəyində olanla. “Sizlədən əzisi dünyanı (döyüş qənimətləini), əziləiniz isə axiəti istəyidi. Sona sizi sınamaq üçün onladan (onlaa qali gəlməkdən) yayındıdı. Ələttə sizi əfv etdi və Allah möminləə qaşı (öyük) məhəmət sahiidi”. (“Ali-İman” 152). / /3. Ehsan və yaxşılıq etmək. “iz öz əhmətimizi istədiyimiz şəxsə yetiiik və yaxşı iş göənləin mükafatını əsla zay etmiik”. (“Yusif” 56). / /4. Saleh olmaq. “Onlaın hamısını Öz məhəmətimizə (peyğəməlik məqamına, mənəvi kamillikləə, səma kitaı veilmək və cəmiyyətin təiyəçisi olmaq şəəfinə) daxil etdik. Çünki onla doğudan da yaxşı və ləyaqətlilədən idilə”. (“Əniya” 86). Quanın nəzəində saleh o kəslədi ki, əqidə və əməl cəhətdən dininə inancı olsun və ona əməl etsin. / /5. Səi. “Sizi mütləq i az qoxu və aclıqla, eləcə də mal, can və (ağac) məhsullaın(ın, yaxud avad-uşaq kimi həyat səməələinin) azlığı ilə imtahan edəcəyik. Səi edənləə müjdə ve. O kəsləə ki, onlaa hə hansı i müsiət gəldikdə «həqiqətən iz Allahınıq (izim yaadılışımız, qounmağımız, işləimizin idaə edilməsi və yox edilməyimiz Onun əlində olduğu üçün Onun həqiqi malı, mülküyük) və həqiqətən Ona təəf qayıdacağıq» deyələ. Onla əi təəfindən salamla və əhmət yetişən kəslədi və onladı hidayət olunmuşla!” (“əqəə” 155-157). /Allah izləi də xüsusi əhmətinə şamil etdiyi kəslədən qəa vesin. (Teyan/ Deyele.og)/span