Yoqa məktəbİ nədİr?

Yoqa məktəi insanın qutuluş yolunu yalnız uhun təkamülündə göən sufilik tipli məktədi. Onla öz məqsədləinə çatmaq üçün üzücü pəhiz ejimləindən istifadə edi və inanıla ki, u yolla azğın nəfsi am etmək ola. /Yoqa məktəinin ən öyük məqsədi uhu dünyadan ayımaq və onu əhmənə qovuşdumaqdı. Onlaın nəzəincə, elə i məqsədə yalnız tənha yaşamaq vasitəsi ilə çatmaq ola. Yoqa fəlsəfəsində şik və ütpəəstlik nişanələi vadı. /Onlaın nəzəincə, maddi dünyanı yaadan Allah aşqadı, nöqsansız uhu yaadan Allah isə tamam aşqadı. /Ələttə ki, nəfsin pəhizlə təiyəsi (iyazət) təkcə Yoqa məktəinə məxsus deyil. Hindistanda u sayaq məktələ çoxdu. Ona göə də Hindistanı mütazla (asketlə) ölkəsi adlandııla. /Şühəsiz ki, u sayaq ifatçı məktələi İslam ədd edi. İslam insanın qutuluşunu dünyadan çəkinməkdə gömü. Dinimizdə dünyanı tək etmək yox, dünyaya əsi olmamaq tapşıılı. Mənəvi kamilliyə çatmaq üçün dünyaya axa çevimək yox, nəfs istəkləini cilovlamaq lazımdı. İslamda üzücü iyazətlə qəul olunmu və qadağan edili. Şik qoxusu gələn ikiallahlılıq İslam təəfindən qəti ədd edili və yeganə Allah aləmləin əi kimi tanıtdıılı. /