Nİyə bu bayrama Fİtr bayramı deyİrlər?

Fit ayamı İslam dininin ən öyük iki ayamından iidi. u ayamın müsəlmanla aasında xüsusi yei və əhəməyyəti vadı. u haqda çox sayda hədis gəli çatmışdı. u öyük ayamladan ii Fit ayamı və o iisi isə Quan ayamıdı. Hədislədə oxuyuuq ki, Peyğəmə (s) o zaman ki, Məkkədən Mədinəyə hicət edi, göü ki, uanın insanlaı ildə iki günü ayam keçiilə. Peyğəmə (s) souşu ki, niyə u günlədə ayam keçiisiniz? Onla da cava vei ki, iz u iki günü özümüz üçün ayam günü təyin etmiş və həmin günlədə sevini və istiahət ediik. İslam Peyğəməi (s) uyuu “Allah u iki günün əvəzində aşqa iki günü ayam təyin etmişdi. Onun i günü Fit ayamıdı və o iisi isə Quan ayamı”. / /Fit ayaamı o ayamdı ki, müsəlmanla i ay ouc tutu, yeməkdən, içməkdən və i çox müah işlədən əl çəki və xalis iadət etməyə çalışıla. İndi isə i ay ouc tutduqdan sona Şəvval ayının ilk günündə öz əc və mükafatlaını Allahdan istəyilə. Allahın onlaa vəd etdiyi mükafat və əcə göə ayam edilə. /ayam – “eyd” əə dilində “gei qayıtmaq” deməkdi. Ona göə də o zaman ki, i ailənin, i millətin çətinliyi həll oladı, həmin günü ayam adlandıadıla. / /Məsum İmamla (ə) uyuu “O gün ki, sən günah etmisən, həmin gün ayamdı”. İsa peyğəmə (ə) maidənin (süfənin) nazil olduğu günü Allaha, imana, paklığa, qələəyə qayıdış günü, yəni ayam günü elan edi. Hədislədə oxuyuuq ki, Maidə şənə günü nazil olduğu üçün xistianla u günə xüsusi əhəmiyyət veilə. /ayam sözü Quanda i dəfə işlənmişdi. “Məyəm oğlu İsa dedi «İlahi, ey əimiz! izə göydən yeməklə dolu i «maidə» (süfə) nazil et ki, o izim üçün - həm iincimiz, həm də sonuncumuz üçün i ayam və Sənin təəfindən i nişanə və möcüzə olsun; və izə uzi ve ki, Sən uzi veənləin ən yaxşısısan»”. ( “Maidə” 114). / /Şəvval ayının iinci günü ona göə ayam edili ki, ouc tutmaq əmi aadan götüülə və müsəlmanlaa ouclaını açmaq əm edilə. / /əs niyə u ayama Fit ayaım deyilə? /“İfta” sözü “futu” sözündən götüülmüşdü və mənası yemək və içmək deməkdi. Fit də u sözlədən əmələ gəlmə sözdü. İnsan i gün ouc tutduqdan sona azan zamanında ifta edə və yemək və içmək üçün icazə ala. u ayam günündə isə müsəlmanla i ay ouc tutu, yemək və içməkdən qalı, iadətə üz çevii atini feyz əldə etdikdən sona, həqiqətdə öz mənlikləini dək etmiş olala. /İnsanın pak fitəti, i il əzində nadanlıq, cəhalət, qəflətə göə qaa ağlaya, ancaq u müqəddəs ayda həmin qaaladan təmizlənə və yeni i həyata qədəm qoyala. Ona göə də u günü qayıdış günü elan etmək ola. /İmam Əli (ə) Fit ayamlaının iində xütə deyi və uyuu “Ey insanla! u, elə i gündü ki, yaxşı əməl sahiləi mükafat ala, ziyan əhli məyus və ümdisiz olala. Onun Qiyamət gününə oxşalığı çoxdu. Ona göə də evinizdən çıxı, ayam namazına gələn zaman qəilədən qalxı Pəvədigaınıza təəf həəkət etməyinizi yadınıza salın. Namaz yeində dayan zaman Pəvədigaınız qaşısında dayanmağınızı yadınıza salın. Evinizə qayıdan zaman ehiştdə olan mənzilinizə qayıtmağınızı yadınıza salın. Ey Allah əndələi! Ouclu kişi və qadınlaa veilən ən az şey udu ki, mələk amazan ayının son günündə onlaa nida edə və deyə “Müjdə olsun, ey Allah əndələi! Keçmiş günahlaınız ağışlanmışdı. Ona göə də gələcəyinizin fikində olun ki, necə qalan əyyamı keçidəcəksiniz””. / /Məsumlaın (ə) uyuduqlaından elə nəticə çıxatmaq ola ki, u yaam elə i gündü ki, iz müsəlmanla əməyimizin əvəzini alacağıq. Pak olan fitətimizə qayıdacağıq. Ona göə də u günü çox dua etmək - müstəhə əməllədəndi. Həmin günü süstlük və tənəllik etməyəək, Allahdan xeyi, əəkət istəmək lazımdı. /İmam Səccad (ə) uyuu “Allahım, u Fit ayamımızı möminlə üçün sevinc, i yeə toplaşmaq günü qəa vemisən. Düça olduğumuz günahlaa, gödüyümz hə i pis işə, niyyətə göə Sənə təəf qayıdııq”. / /Fit ayamı elə i ayamdı ki, yoxsullaın üzü gülə. Veilən sədəqə onlaın i çox həyat çətinlikləini həll edə. /Fit ayaımının həqiqətləini dək edi, onun fəzilətləindən daha çox faydalanaq. / (İslami saytlaa istinadən/ Deyele.og) /