HƏZRƏT ADƏMİN (Ə) HANSI ELMİ VAR İDİ?

span style="font-size12pt;"“Və ütün adlaı Adəmə öyətdi (dünyanın ütün valıqlaının nəsli kəsilənədək adlaını i dildə və ya əşəiyyətin gələcəkdə olacaq ütün dilləində və yaxud ütün ad sahiləinin həqiqətləini, xüsusiyyətləini və nişanələini ona öyətdi). Sona onlaı (u mənalaı) mələkləə göstəəək uyudu «Əgə doğuçusunuzsa unlaın adlaını (və ya həqiqət və siləini) Mənə xəə vein». (“əqəə” 31). /“(Ye üzündə i müddət qaldıqdan) sona, Adəm öz əi təəfindən əzi kəlmələ aldı (ona tövə təlqin olundu və ya öyədilən adlala ona tövə ilham olundu və o, tövə etdi). Allah da ona nəzə edəək tövəsini qəul etdi. O, çox tövə qəul edən və mehiandı”. (“əqəə” 37). / /əs u ayələdə adı çəkilən elm hansı elmdi? /iinci ayədə adı çəkilən elm yaadılışın siləinə və valıqlaın adlaına aid elm idi. Əllamə Təatəai uyuu “Allahın öyətdiyi u adla canlı və ağıl sahii olan valıqladı. Qey pədəsi axasında olduğu üçün ona qaşı olan elm izim öyəndiyimiz elm kimi deyildi. Çünki əgə izim ildiyimiz elmdən olsaydı, Həzət Adəm (ə) o adlaı mələkləə söyləyən zaman, onla da unu ilməli idilə. u elm ilməkdə onlala əaə olmalı idi. Həzət Adəm (ə) onlaa u adı öyədi və həmin u adlaı isə ona Allaha öyədi. elə olan halda insan mələklədən üstün olmaz ki? Çünki elə olan halda mələkləin məqamı insandan daha uca və daha yüksəkdi. /Əgə həmin elm iz ildiyimiz elmdən olsaydı, mələklə Adəmin (ə) ancaq əzi adlaı ilməsi ilə qənaətləni, onu qəul edədiləmi? Məsələn Allah i insana lüğət öyədi, sona da həmin insanı lüğəti ildiyi üçün mələklədən üstün hesa edi. Sona uyua ki, u insan Mənim ye üzündəki canişinimdi. /Qısası demək ola ki, Adəmin (ə) Allahdan aldığı elm mələkləə öyəndiyi elmdən qeyisi olmuşdu. u, elə i elm idi ki, Adəm (ə) üçün onu öyənmək asan və mələklə üçün qeyi-mümkün olmuşdu. Adəm (ə) əgə Allahın xəlifəsi olmaq ləyaqətinə nail olmuşdusa, u elminə göə idi. Xəə vediyi elmə göə deyil, çünki xəə vediyi elmi mələklə də ilidi. Nəhayət deyə iləik ki, u elm elə i elm idi ki, mələklə onu ilmidi və onu öyənməyə qadi deyildilə. /İkinci ayədə isə Allah Adəmə (ə) tövə etməyin yollaını öyədi. u cümlələ həmin u ayədə əyan edili. “Dedilə «Ey əimiz, iz özümüzə zülm etdik, əgə izi ağışlamasan və izə əhm etməsən, mütləq ziyana uğayanladan olacağıq». (“Əaf” 23). / /Pəvədigaa! Səndən aşqa Məud yoxdu! Sən paksan və mən Səni sitayiş ediəm. Mən özümə zülm etmişəm, məni ağışla ki, Sən ən yaxşı ağışlayansan. /Allahım! Səndən aşqa Məud yoxdu. Sən paksan və mən Sənə sitayiş ediəm. Mən özümə zülm etdim, mənə əhm et ki, ən yaxşı əhm edənsən. /Allahım! Səndən aşqa Məud yoxdu! Sən paksan və Səni həmd ediəm. Mən özümə zülm etdim və əhmətini mənim halıma şamil et. Tövəmi qəul et. Sən Təvva və əhimsən. / /u cü ayələ Həzət Yunus (ə) və Həzət Musa (ə) haqqında da nazil olmuşdu. Yunus (ə) Allahdan üz istəyən zaman uyuu «(Ey Allah!) Səndən aşqa i məud yoxdu, Sən (hə i ey və nöqsandan) uzaq və paksan! Mən doğudan da (diqqətsizlik üzündən axiət payımın azalmasına səə olan iş gödüyüm üçün) zalımladan olmuşam». (“Əniya” 87). /Hədisləə nəzə salan zaman gömək olu ki, Adəm (ə) Allahın ən yaxşı məxluqlaının adına and vei və Allah da tövəsini qəul edi. Allahın ən yaxşı məxluqlaı isə Həzət Muhəmməd (s), İmam Əli (ə), Xanım Fatimə (s.ə), İmam Həsən (ə), İmam Hüseyndi (ə). / (Teyan/ Deyele.og)/span