İSLAMA GÖRƏ ZARAFAT NECƏ OLMALIDIR?
span style="font-size12pt;"Gülmək insan oqanizmi üçün olduqca xeyilidi. Son apaılan aaşdımala nəticəsində aydın olmuşdu ki, gündə ən azı 15 dəqiqə gülmək üək və qan-dama sistemi üçün çox xeyilidi. Stess zamanı oqanizmdə qan dövanı zəifləyisə, gülən zaman isə oqanizmdə qan damalaı genişləni və qan dövanı süətlə həəkət etməyə aşlayı. / /Gülüş ən çox xoş hadisələlə, zaafatla qaşılaşanda yaanı. İslamda necə, yumo, zaafat etmək, gülüş nə dəəcədə əyənilmişdi? Hansı hallada və nə dəəcədə zaafata icazə veilmişdi? / /Zaafat digə duyğula kimi insanın fitətindən qaynayan i hissdi. əzən edilən zaafatla zamanı yalan danışılı, kimləinsə eyləi açılı. u hal isə qaşıdakı təəfi güldüməkdənsə, onun incidilməsinə səə olu. u aədə Quani-Kəimin “Hucuat” suəsinin 11-ci ayəsində uyuulu “Ey iman gətiənlə! i qövm digəini lağa qoymasın. Ola ilsin ki, onla (lağa qoyulanla) o iiləindən (lağa qoyanladan Allah yanında) daha yaxşı olsunla. Qadınla da i-iinə (işxənd eləməsinlə). əlkə, onla (işxənd olunanla) o iiləindən (işxənd edənlədən) daha yaxşıdıla. i-iinizə tə’nə etməyin (ayı tutmayın) və i-iinizi pis ləqələlə (ey kafi, ey fasiq, ey münafiq və i. a.) çağımayın. İman gətidikdən sona fasiq adını qazanmaq necə də pisdi. Məhz tövə etməyənlə zalımladı! (Özləinə zülm edənlədi!)” / /Zaafatla ağlı müaək hədisləimizə nəzə saldıqda zahiən təzadlı, əslində isə müaək İslam məntiqi axımından i-iini hamonik suətdə tamamlayan fikilələ astlaşa iləik. / /Həzət Peyğəmə (s) uyumuşdu “Mömin zaaftcıl və xoştəiətli, münafiq isə həmişə qəmgin və qəzəli olu”. Digə hədisdə isə elə uyumuşdu “Allahın sevdiyi şəxslədən ii də nalayiq sözlə demədən zaafat edən şəxsdi”. / /i əvayətdə uyuulu ki, i çöl əəi vaxtaşıı Peyğəməin (s) yanına gələ və onun üçün hədiyyələ gətiədi. Lakin Peyğəmədən (s) gətidiyi hədiyyələin pulunu istəyədi. Həmin şəxs hə dəfə hədiyyələin pulunu istəyəndə Peyğəməimiz (s) gülədi. unun üçün də qəmgin olduğu vaxt uyuadı “Kaş həmin çöl əəi i də gələydi.” / /Zaafatın əyənildiyi hədislələ yanaşı, onun məzəmməti aəsində də hədis və əvayətləə ast gələ iləik. Həzəti Əli (ə) uyumuşdu “Yalan və zaafatı, həmçinin haqlı olsa elə, müahisəni tək etməyincə insan xalis imana nail ola ilmi. Çox zaafat etmək insanın şəxsiyyət və dəyəini aşağı salı”. / /u cü yanaşmadan elə nəticəyə gəlmək ola ki, zaafat islam dinində zaman və məkan axımından nisi xaakte daşıyı. əyənilməməsi imənalı olaaq qaşılanmamalıdı. Yəni ifata vamamaq, xoşagəlməz sözlədən istifadə etməmək, kimisə lağa qoymamaq, öhtan atmamaq, yalan danışmamaq və s. lazımdı. Necə ki Peyğəmə (s) uyuu “Mən zaafat ediəm, lakin həqiqətdən aşqa i şey söyləmiəm”. / /əzən insanla, ələlxüsus qeyi-möminlə çox təəssüf ki, islami atiutlaı anlamazlıq ucatından zaafat hədəfinə çeviilə. u aədə “Tövə” suəsinin 65, 66-cı ayəsində uyuulu “(Ya əsulum!) Onladan (Təuk döyüşünə gedəkən səni lağa qoyan münafiqlədən nə üçün elə etdikləini) souşsan \"iz ancaq söhət edi zaafatlaşıdıq (əylənidik)\",- deyə cava veələ. De \"Allaha, Onun ayələinə və Peyğəməinə istehzamı edisiniz?! (Əəs yeə) üz istəməyin. Siz iman gətidikdən sona (daxilinizdəki ikiüzlülüyü iuzə veməklə, Allahın əmləini unutmaqla) atıq kafi oldunuz. Aanızda i qismini (tövə edəcəyinə göə) ağışlasaq da, digə qismini günahka olduğu üçün əzaa düça edəcəyik!”. / /Mütəal Allah izə hə i əftaımız və davanışımızda islami uhiyyədə olmaq tofiqatını nəsi etsin, inşallah. /deyele/ //span