İNSANIN YARADILIŞINDAN ƏVVƏL CİNLƏRİN PEYĞƏMBƏRİ OLUBMU?
span style="font-size12pt;"Cinlə üçün iki əşə zamanı mövcuddu. ii insanın yaadılışından əvvəl və o ii isə xilqətdən sonakı zamandı. /İnsan xilqətindən sonakı zamana nəzəə salsaq göəik ki, Quan ayələi həm insanı və həm də cinləi mükəlləf hesa etmiş və hə ikisinin də İlahi vaciatlaa əməl etməli olduğunu uyumuşdu. Onla da insanla kimi ya iadət əhli olula, ya da kafi. Cinlə də insanlaın peyğəməinə iman gətii, onlaın əmləinə itaət etmişdilə. /Ancaq insanın xilqətindən əvvəlki zamana nəzə salsaq göəik ki, cinlə mövcud idilə. əs o zaman onlaın peyğəmələi vadımı? /u sualın cavaında demək ola ki, Quan insan və cini təkamülə çatmaq üçün xəlq etmişdi. uyuu “Cin və insanlaı yalnız Mənə iadət etmələi üçün yaatmışam”. (“Zaiyat” 56). /Təkamülə çatmaq üçün isə həqiqi əndə olmaq lazımdı. Ona göə də cinlə də mükəlləf i valıqladı və onla da Allaha iadət etməli və təkamül yolunu keçməlidilə. “elələi onladan qaaq (olu) keçmiş insan və cin tayfalaı aasında aələində Allahın sözü (kafiləin cəhənnəmlik olmalaı haqqındakı vədi) qətiləşmiş kəslədi. Onla doğudan da ziyana uğamışdıla”. (“Əhqaf” 18). /Əgə Allah cinləi mükəlif edisə, təkamül yolunu da onlaa göstəmiş olmalıdı. u yolu da onkala peyğəmələ göstəə. Əgə u isalət olmazsa, mükəlləf olmaq caiz deyildi. / /Allah adil və həkimdi. Ona göə də heç i zaman mənfi iş göməz. “Mütləq Cəhənnəmi (Mənim dəvətimi, dəlil-süutumu tamamlandıqda da qəul etməyən) cinlə və insanlala dolduacağam!”. (“Səcdə” 13). /“...əinin «şühəsiz, Cəhənnəmi (azğın) cin və insanlala üsütün dolduacağam» kəlməsi (əzəldən) qəti və tamam olmuşdu”. (“Hud” 119). /Adil Allah peyğəmə göndəməmiş necə əza veə ilə ki? “iz (dünyada heç i millətə, onlaı oyatmaq üçün) i peyğəmə göndəməyincə (kökləini kəsəcək) əza veməmişik”. (“İsa” 15). / /u ayələdən gömək olu ki, cinləin xilqətdən əvvəl də peyğəmələi olmuşdu. Şamlı i kişi İmam Əlidən (ə) souşu “Allah cinləə peyğəmələ göndəimi?”, İmam (ə) uyuu “əli, Allah Yusif adında i peyğəməi onlaı hidayət etmək üçün göndəmişdi. Ancaq onla u peyğəməi şəhid etdilə”. / /u hədisdən aydın gömək olu ki, cinləin özünəməxsus peyğəmələi olmuşdu. Həzət Musa (ə) və İslam Peyğəməinin (s) zamanına qədə. u iki peyğəmə istisna təşkil etmişdi. Həm insanla və həm də cinlə onlaı peyğəmə kimi qəul etmişdilə. /eləliklə deyə iləik ki, cinləin həm xilqətdən əvvəl və həm də sona peyğəmələi olmuşdu. Ancaq u məsələnin incəlikləi izə məlum deyildi. / (Teyan/ Deyele.og) //span