Azan və İqamədə üçüncü şəhadətİn hökmü nədİr?
ismillahi-əhmani-əhim. Azan və iqamədə namazdan əvvəl olan müstəhə əməllədi. Azan namaza çağıışı, iqamə isə namazın aşlamağa hazı olduğunu ildii. / /Azan və iqamə təkilə aşlayı, daha sona isə 3 şəhadətlə davam edi. Allahın təkliyinə, Həzət Məhəmmədin (s) isalətinə və İmam Əlinin (ə) vilayətinə şəhadət edili. / /Veilən sualladan ii isə udu Peyğəmə (s) dövündə Həzət Əlinin (ə) vilayətinə şəhadət veilmişdimi? u şəhadət sünnədən gəli yoxsa, sonadan əlavə edili? / /u şəhadətin deyilməsinin hökmünü əyan etməzdən əvvəl, u haqda olan əvayət və hədislələ tanış olaq / /İmam Cəfə Sadiqdən (ə) nəql edili ki \"Sizdən kim \"La ilahə illəllah, Muhammədən asulillah\" desə, adınca Əlinin əmi-əl möminin olduğunu desin\" (Təəsi, \"Ehticac\", c.1, s. 230-231). / /Salman Fasi (.a.) Peyğəməin (s) zamanında azan və iqamədə “Muhammədən asulullah”dan sona Əlinin (ə) vilayətinə də şəhadət gətidi. i nəfə Peyğəməin (s) hüzuuna gəli, “Ey Allahın elçisi, u gün daha əvvəl eşitmədiyim i şey eşitdim” dedi. Həzəti Peyğəmə (s), “Nə eşitmisən?” deyə sual etdi. Həmin kişi dedi “u gün Salman azanda sənin isalətinə şəhadət etdikdən sona Əlinin vilayətinə dai şəhadət gətidi”. Allahın elçisi (s) uyudu “Xeyili i şey eşitmisən”. / /aşqa i əvayətdə isə unun adınca Peyğəməin (s) elə dediyi göstəili “Əuzəin dediyi kimidi (u əvayətdə azanı deyən şəxsin Əuzə olduğu göstəili). Qədii-Xumda dediyimi unutdunuzmu?! Mən kimin mövlasıyamsa Əli də onun mövlasıdı. Kim unu (eyətini) pozasa öz əleyhinə poza” (“isalətil-hidayə”, səhifə 45). / /Fikimizcə, u məsələnin sonadan qondaılması aədə iddialaı ədd etmək üçün kifayətdi. İkinci məsələ isə İslam üləmasının məsələ aədə nəzəidi. Müasi fəqihləin nəzələini qeyd etmədən əvvəl, qədim alimləin fikiləi ilə tanış olsaq daha məqsədə uyğun ola / /Əllamə Məclisi (.) azanda 3-cü şəhadətin deyilməsinin eyisiz olduğu nəzəində idi. u aədə o, məhum Təəsinin \"Ehticac\" əsəində u aədə qeyd olunan hədisləi dəlil göstədikdən sona qeyd edi \"Əgə müəzzin Həzət Əlinin (ə) vilayətinə azan və iqamənin təki hissəsi qəsdi ilə yox, təəük və əəkət qəsdi ilə şəhadət veəsə, günah işləməmişdi\". / /Alimləin i qismi isə u şəhadətin azan və iqamənin təki hissəsi olduğu nəzəində olula. Ayətullah Şeyx Ədünnəi Əaki \"Dəlillələ fiqh\" əsəində 10-dan çox dəlil gətiəək, 3-cü şəhadətin vaci hissə olduğunu ildimişdi. / /Ayətullah ağa Mizə İstinanati (.) də u nəzədə idi. / /Ayətullah Seyid Məhəmməd Şahudi (.) u işi müstəhə ilidi. / / / /Müasi müctəhidlə aasında olan məşhu fikiə göə, 3-cü şəhadət azan və iqamənin təki hissəsi deyil. Qüət (sava) niyyəti ilə deyilməsi gözəl əməldi / /Ayətullahul-uzma Seyid Əli Xameneyi Şəi nöqtеyi-nəzədən u şəhadət vеmək azan və iqamənin hissəsindən dеyildi; lakin əgə azan, iqamə hissəsi niyyəti ilə dеyilməzsə, еyi yoxdu. Üstəlik əgə o həzətin, əsuləllahın (s) xəlifəsi (canişini) olmasına dai öz еtiqadı aəsindəki еtiafını, yəqinini izha еtsə, u halda savaı çoxdu. / /Ayətullahul-uzma Seyid Əli Sistani «Əşhədu ənnə Əliyyən vəliyyullah» azan və iqamənin hissəsi deyildi. Amma «Əşhədu ənnə Muhəmmədən əsulullah»-dan sona, qüət (sava) qəsdilə deyilməsi yaxşıdı. / /Ayətullahul-uzma Şeyx Vəhid Xoasani «Əşhədu ənnə Əliyyən vəliyyullah» azan və iqamənin təki hissəsi deyildi. Amma o həzətin vilayəti dinin təkmilləşdiicisi olduğu üçün və hə i halda «Əşhədu ənnə Muhəmmədən əsulullah» cümləsindən sona deyilməsi insanı Allah dəgahına yaxınlaşdıan ən fəzilətli əməllədəndi. / /Ayətullahul-uzma Şeyx Məkaim Şiazi Əgə u ifadə azan və iqamənin təki hissəsi kimi deyilsə, idət hökmündədi. Lakin u niyyət olmadan (qüət qəsdi ilə) desə, idət sayılmaz. ütün dünyada şiələ azan və iqamədə u şəhadəti (sava ümidi ilə) deyilə. / /Ayətullahul-uzma Seyid Musəvi Ədəili “Әşәhәdu әnnә Әliyyәn Əmiəl-mumininə vәliyyullаh” аzаn vә iqаmәnin hissәlәindәn dеyil. Аmmа yахşı оlа ki, “Əşhәdü әnnә Muhәmmәdәn-әsulullаh” dеdikdәn sоnа mütləq qüәt qәsdi ilә dеyilsin. / /Ayətullahul-uzma Seyid Sadiq Şiazi \"Əşhədu ənnə Əliyyən vəliyullah\" azan və iqamənin təki hissəsidi\". /http//fetva.313news.net/ /