Namaz təqvİmlərİndəkİ fərqlər nədən qaynaqlanır? Hansı təqvİmİ əsas götürək?
span style="font-size12pt;"Namaz təqvimləindəki fəqlə həm məzhələ aasındakı fəqlədən, həm də astofiziki hesaat fəqləindən yaanı. / /Namaz təqvimləindəki fəqlə sadə müsəlmanlaı i çox hallada naahat edi. Çünki namaz və ouc kimi iadətlə u təqvimləə əsasən yeinə yetiili. Eyni i şəhə üçün hesalanmış u təqvimlədəki fəqlə əzən 30 dəqiqəyə çatı. / /u təqvimlədəki fəqləin iki səəini qeyd etdik ki, unladan ii, şiə və sünni məzhələi aasındakı fəqdi. Lakin u fəq yalnız məği namazının vaxtına aid edili. elə ki, əhli sünnədə axşam namazı və ifta qüu olan (Gün atan) kimi aşlayı. Lakin şiə məzhəinə gəək Gün atandan sona şəq üfüqdəki qızatı qə təəfə keçsin. u isə sünni vaxtından 20-25 dəqiqə gec edi. / /Digə namaz vaxtlaında isə məzhələ aasında pinsipial fəq yoxdu. Xüsusən də günota azanı- Günəş zenit nöqtəsinə çatdıqda veili. / /Lakin i çox namaz cədvəlləində demək ola ən çox fəq süh azanının vaxtında ast gəlini. Əslində, süh namazının aşlanma vaxtında İslam məzhələi aasında fəq yoxdu. Süh (sadiq fəc)- şəq üfüqündə işığın üfüq oyu yayıldığı vaxtdı. Lakin sühün təyin olunmasındakı astofiziki meyala təqvim fəqləinə səə olu. / /Ümumiyyətlə i çox müsəlman ölkələi öz əhalisi üçün təqvim təti edəək, unun öz ölkəsini üçün ən dəqiq təti edildiyini iddia etsə də 21-ci əsin elm səviyyəsində u cü iddiala o qədə məna kəs etmi. Atıq i qitədə olu, elmi hesalamalala digə qitədə yeləşən ölkənin günçıxan və günatan vaxtlaı, haelə azan vaxtlaını dəqiqliklə hesalamaq mümkündü. / /Dünya səviyyəsində 7-8 namaz təqvimi metodu qəul olunu. Aşağıda u metodlaın adı və onladan əksəən istifadə edən ölkələ haqqında məlumat veili / /Dünya Müsəlman Liqası - Avopa, uzaq şəq ölkələi / /Şimali Ameika Müsəlman Cəmiyyəti - AŞ və Kanada / /Misi Aaşdıma Komitəsi - Afika, Suiya, Livan, Malayziya və s. / /Ümmul-Qua univesiteti - Əəistan yaımadası / /Müsəlmanlaın dini quumu -usiya və MD / /Kəaçi univesiteti- Pakistan, Əfqanıstan, anqladeş və s. / /Leva (Qum) Tədqiqat Məkəzi – İan, İaq və s. / /Tehan univesiteti- İan və s. / /u metodladan son ikisi şiə fiqhinə, digələi isə əhli-sünnə fiqhinə əsaslanı. / /uada əsas fəq süh azanının vaxtındadı. Məsələn, Şimali Ameika Müsəlman Cəmiyyəti süh vaxtı üçün Günəşin şəq üfüqündən 15 dəəcə ucaq altında olmasını əsas götüü. Tehan metodunda isə u, 17.7 dəəcədi. İlk axışda 2.7 dəəcə əhəmiyyətsiz i fəq kimi göünə ilə. Lakin u ciddi fəq vaxtı edi. Məsələn, Tehan üsuluna göə, 21.07.2013 taixinə göə süh azanı- 435 olduğu halda, Şimali Ameika üsuluna göə 4.56-dı. Səudiyyə Əəistanının “Ümmul-Qua” metodunda isə 18.5 dəəcə əsas götüülü, u isə 4.28 deməkdi. / /Göündüyü süh azanının təyin olunmasında müxtəlif elmi yanaşmala fəqli vaxt nəticələinə səə olu. / /Axşam (məği) azanının vaxtı aəsində əhli-sünnə metodlaında fəq yoxdu, hamısı Günəşin atmasını əsas götüü. / /Lakin yuxaıda qeyd etdiyimiz ki, Əhli-eyt (ə) məktəi u aədə fəqli nəzədədi. Hal-hazıda şiə fiqhinə “Qum” və “Tehan” metodlaı uyğun gəli. Lakin süh və məği azanlaının vaxtında u metodla aasında fəq va. elə ki, süh vaxtı üçün “Qum” metodunda 16 dəəcə götüülü. Məği azanında isə u metod üfüq şüalaını 4 dəəcə ucaq altında, “Tehan” metodunda isə 4.5 dəəcə ucaq altında qəul olunu. u isə məği azanında i neçə dəəcə fəqə əsaslanı. Məsələn, 21.07.2013 taixində / /“Qum” metodu / /Süh 448 / /Məği 2125 / /\"Tehan\" metodu / /Süh 435 / /Məği 2128 / /iz 313news saytının idaə heyəti olaaq apadığımız aaşdımalaa, təhlilləə, müctəhidləin ofisləinə əsaslanaaq Tehan Univesitetinin Geofizika institutunun hazıladığı təqvimi daha mötəə hesa ediik. Ona göə də saytımızda məhz u təqvim qeyd olunu./span