Qəbİr və qəbİr əzabı nədİr?

Qəi dünyası həmişə insanlaın maağına səə olan məsələlədən iidi. Qəi dedikdə, insanın öləndən sona düşdüyü əzəx aləmi nəzədə tutulu. u aləm Qiyamətə qədə davam edi. İmam Sadiqin (ə) təəfdaşlaından ii olan Həmad deyi “İmam Sadiqdən (ə) souşdum ki, əzəx nədi?” O, uyudu “əzəx - ölümdən qiyamətə qədə olan qəidi””. /İnsanın uhu öləndən sona öz misali ədəninə qovuşu. Əslində insan u dünyanı tək edən zaman maddi ədənindən ayılı. Öz misali ədəninə qovuşu. Çünki onun u ədəni əzəx aləminə uyğun olan i ədəndi. uh ilə aitəsi maddi ədənin uh ilə olan aitəsindən daha güclüdü. /İmam aqidən (ə) nəql edilə ki, uyuu “Möminləin uhlaı dünyadan gedən zaman dünya cəsədləi kimi cəsədlədə olala. ehişt (əzəx) nemətləindən əhələnələ”. /İnsanın uhu maddi ədənindən ayılandan sona əzəxə daxil ola. Misal ədəni ilə həyatını davam etdiə. u, elə deyildi ki, insanı hansısa vəhşi heyvan yesin və ya dənizdə atsın, onun topaq üzəində qəi olmadığına göə sogu-sual etməsinlə. Xey, elə deyildi, hə i insan öləndən sona əzəx aləminə daxil olu və etdiyi əməlləinə göə mükafatlandıılı və ya cəzalandılı. /iz Quana və hədisləə müaciət edəək, u aləmin həqiqətləini dək edə iləik. /Quan u haqda uyuu “Məgə onla göyləi və yei yaadan Allahın onla(ın dünyadakı cismləi) kimisini (axiətdə də) yaatmağa (və onlaın eynilə əzəx uhunu oa daxil etməyə) qadi olduğunu və (həmçinin) onla üçün (dünya həyatında və Qiyamət gününədək əzəxdə) aəsində heç i şəkk-şühə olmayan müəyyən i müddət qoymasını ilmədilə?!” (“İsa” 99). /Nuani i hədisdə oxuyuuq “O zaman ki, sizlədən ii dünyadan gedə, əgə ehişt əhli olasa, yei ehiştdə, əgə cəhənnəm əhlidisə, yei cəhənnəmdədi. Ona deyilə “u sənin yeindi””. /aşqa i hədisdə oxuyuuq “Qəi - ya ehişt ağlaındadı, ya da cəhənnəm çala-çuxuundadı”. /əzəx aləminin xüsusiyyətləindən ii də odu ki, insan qəi evində sogu-sual oluna. İmam Səccad (ə) uyuu “Peyğəmə (s) hə cümə məcsiddə insanlaa nəsihət vei və uyuudu “Nəki və Məki adlı iki mələk səni sogu-sual etmək üçün gələlə. Onu il ki, səndən souşacaqlaı ilk sual pəəstiş etdiyin Allah olacaqdı. Sənə göndəilən Peyğəmə (s) haqqında və etiqad əslədiyin din haqqında sual veəcəklə”. /əzəx aləminin əza və savaı əzəx aləmindəki ədənimizə şamil ola, dünyada qəidə asdıılan cansız cəsədimizə deyil. İnsan vəfat edəndən sona cəsədi həəkət edə ilməz. İnsan uhu misali ədənində ya mükafatlandıılaaq, ehiştə daxil ola, ya da dəhşətli əzaa məuz qala. Fəyadı hə yei üüyə. /əzi günahla vadı ki, insan ona göə qəidə əzaa düça ola /1. Məzlumun kənaından keçi getmək və ona yadım etməmək. /2. Söz gəzdimək. /3. Ailəyə itaətsizlik və həyat yoldaşından uzaqlaşmaq. /4. Ailədə pis əxlaq göstəmək. / / Əgə möminləin qəidə çəkdikləi əzaa nəzə salsaq, göəik ki, u, onla üçün i nemətdi. Günahdan paklanmaq və saflaşmaqdı. Günahlaının kəffaəsidi. Onlaın əədi ehiştə daxil olmasını qəti edi. /İmam Sadiq (ə) Həzət Peyğəmədən (s) nəql edi “Qəi sıxıntısı mömin üçün dünyada zay etdiyi nemətləin kəffaəsidi”. /