İnsan cİnlərlə rabİtə qura bİlərmİ?
span style="font-size12pt;"Cinlə xəyali valıqla deyildi. Cinlə maddi valıqladı ki, onlala aitə qumaq imkanı vadı. i çoxlaı onlala aitə qua ili. /“Cin” kəlməsindən Quani-Kəimdə 21 dəfə istifadə edilmişdi. Cinlə atəşdən xəlq edilmişdilə. Quanın nəzəinə göə onla aqil və iadə sahii olan valıqladı. Adi şəaitdə onlaı hiss oqanlaı ilə gömək və hiss etmək olmu. O, insan kimi mükəllifdi. O, mömin və kafi, itaətka və üsyanka ola ili. /Cinləin də insanla kimi uhu və cismi vadı. əziləi kişi və əziləi də qadındı. Onla da insanla kimi doğulu və ölülə. İmanlı və kafi olula. Möminləi İmamlaa (ə) itaət edi və insan möminləi özləinə qadaş hesa edilə. /Ona göə də onlaın hidayəti üçün də əsulallah (s) göndəilmişdi. İnsan kimi Allaha iadət etmək - onlaın vəzifəsidi. Allaha itaət və ya üsyan etmələinə göə mömin və kafi olula. /Cinləin qailiyyəti. /Cinlə də şeytan kimi məhdud qüdətə malikdilə. Onla süətlə fövqəladə işlə göə ililə. Onlaın fiki qailiyyəti zəif olsa da, ancaq həəkət qüdətləi insandan çoxdu. Onla ağı daşlaı kiçik zaman içində daşıya ililə. Onlaın dək qüvvəsi əqli deyildi, xəyali və vahimə qüvvəsi ilə olu. /Şeytanın qüdəti vəsvəsə və təlqinlə olu. Düşüncələinin mehvəini əmmaə nəfsi təşkil edi. Əmmaə nəfs şeytanın nüfuz etdiyi amildi. “Şühəsiz, insanı iz yaatdıq və nəfsinin ona nə ilə vəsvəsə etdiyini iliik. iz ona şah damaından da yaxınıq”. (“Qaf” 16). /«Və şühəsiz, sənin Mənim əndələim üzəində heç i hökmün yoxdu, (onla yol seçməkdə həmişə ixtiyaa malikdilə), tamamilə sənə tae olan azğınladan aşqa!». (“Hic” 42). /Quan cinin valığını təsdiq edi və onun üçün əzi sifətləi əyan edi /1. Cin atəşdən yaadılmış valıqdı. “Və cini (yaxud cinləin əcdadını) odun ağ, qımızı, qaa şöləsindən yaatdı”. (“əhman” 15). /2. Elmə, idaka və atili haqdan ayımağa qadidilə. «(Quana qulaq asmazdan öncə) izdən i dəstə əməlisaleh idi, i dəstə isə əməlisaleh deyildi. iz müxtəlif fiqələ halında idik». «iz ildik ki, əsla Allahı ye üzündə (Onun məqsədləinə qaşı çıxmaqla) aciz edə ilməyəcəyik və (Onun qüdətindən) qaçmaqla əsla Onu aciz (zəif) edə ilməyəcəyik». «Və elə ki, iz u hidayətedicini (Quanı) eşitdik, ona iman gətidik. Çünki kim əinə iman gətisə, nə (öz mükafatının) əskilmə(sin)dən, nə də hə zülmə uğamaqdan qoxa». (“Cin” 11-13). /3. Vəzifələi və məsuliyyətləi vadı. «izdən i dəstə (Allahın əminə) təslim olanla və i dəstə də haqdan dönənlədi. Təslim olanla təkamül və hidayət axtaı tapanladı». (“Cin” 14). /4. i qupu saleh və i qupu kafidi. «(Mənə vəhy olundu ki) «Şühəsiz, əgə (ins və cin) yolda (əqidə və əməlin düz yolunda) saitqədəm olsala, mütləq onlaı ol su (maddi və mənəvi əəkətlə) ilə sia edədik ki, Onlaı ununla imtahana çəkək. Kim öz əini yad etməkdən üz döndəsə, (Allah) onu ona qali gələn ağı i əzaa düça edə». (“Cin” 16-17). /5. Onlaın da məadı vadı. «Amma haqdan dönənlə, şühəsiz, onla Cəhənnəmin odunu olacaqla». (“Cin” 15). /6. Səmaya nüfuz edə ililə. «iz əvvəllə onun (göyün) əzi yeləində (mələkləin sözünü) eşitmək üçün otuadıq, lakin indi kim qulaq asmış olsa, şöləli i oxun onun pusqusunda duduğunu göə». (“Cin” 9). /7. əzi insanlala aitə quala. «İnsanladan əzi şəxslə, cinlədən əziləinə sığınıdıla (ki, hə hansı i şəi özləindən dəf etsinlə, yaxud da kahinlik yolu ilə əzi xəələi öyənsinlə). ununla da onla (cinlə) unlaın (insanlaın) günahını, tüğyanını və zillətini (yaxud da unla onlaın tüğyan və üsyanını) atııdıla». (“Cin” 6). /8. Onlaın aasında elələi vadı ki, qüdətləi aşqalaından çoxdu. “Cinləin çox zehinli və nəhəng olanı (ifit) dedi «Mən onu sən məclisdən qalxmamış sənin yanına gətiəəm və ələttə, mən u iş üçün qüvvətli və etialıyam!» (“Nəml” 39). /9. İnsanın ehtiyacı olan əzi işləi göələ. “Və Süleyman üçün küləyi (am etdik). (Onun) süh gedişi (süətlə qaçan atın gedişi ilə) i aylıq yol və axşam gedişi də i aylıq yol idi. Onun üçün mis ulağını axıtdıq. Cin tayfasından elələi va idi ki, əinin izni ilə xidmətində işləyidi. Onladan hə kəs izim əmimizdən oyun qaçııdısa, ona alovlu oddan daddııdıq. Onla onun (Süleyman) üçün istədiyi hə i şeyi - möhkəm qəslə (yaxud məədlə və iadət mehalaı), heykəllə, öyük hovuzlaa ənzə kasala və sait, yeindən təpənməyən qazanla düzəldidilə”. (“Səa” 12-13). /10. Onla insandan əvvəl xəlq edilmişdilə. “Və Cannı (şeytanlaın atası olan iinci İlisi) ondan qaaq tüstüsüz, çox isti və siayət edən oddan yaatdıq”. (“Hic” 27). /11. Süleymana xidmət edidilə. /12. İnsanın məqamı onladan üstündü. Ona göə də Allah İlisə əm edi ki, insana səcdə etsin. “Və (yada sal) o zaman(ı) ki, mələkləə «Adəmə səcdə edin» dedik. Cinlədən (cin tayfasından) olan İlisdən aşqa onla hamılıqla səcdə etdilə”. (“Kəhf” 50). /eləliklə Quan ayələinə istinadə edəək, insanla cinləin aitəsinə i nəzə salaq /1. Cinə pənah apamaq. “Cin” suəsinin 6-cı ayəsində olduğu kimi. Əələdə elə i adət va idi ki, qoxulu i səhaya gedən zaman oanın cinləinə pənah apaadıla. İslam du adəti qadağan etdi və Allaha pənah apamağı əm etdi. /2. Cini xidmətinə almaq. u əməl - mümkün əməldi. Ancaq u əməlin əyənilən i əməl olmasına aid alimlə və fəqihlə aasında dəqiq i nəzə yoxdu. Təii ki, u əməli dinin qadağan uyuduğu yolla etmək haamdı. Ya da onlaın əziyyətinə səə olan. Həmçinin onlaı dini olmayan işlə üçün xidmətə götümək olmaz. Çünki dinə zidd olan işləi gömək haamdı. İstə vasitə ilə olsun və istəsə də vasitəsiz. / /span