Quranın nəzərində ölüm nədİr?
span style="font-size12pt;"İnsanın həqiqətini onun mücəəd uhu təşkil edi. İnsan öləndə, u uh ədəndən xaic ola. İnsanın u dünyadakı həyatı eşikdə olan köpəyə ənzəyi. Məkan və zaman isə u eşiyi yığalayı. Ancaq o zaman ki, uluğa çatı, gəək u eşikdən çıxsın. u çıxış həmin ölümdü. /Quani-Kəim ölümü məhv olmaq kimi dəyələndimi. Quanın nəzəinə göə ölüm - uhun i aləmdən aşqa i aləmə və Allaha qayıdışıdı. /Quan ölümü müxtəlif cü əyan edi. /1. Dadmaq. /“Hə i canlı (mütləq) ölümü dadacaqdı” .(“Ali-İman” 185). Əgə insan məhv olsaydı, əs dadmağın nə mənası oladı? / /2. Ölüm. /Quanda ölümün 12 dəfə adı çəkilmişdi. Ölüm insanın Allaha təəf qayıdışıdı. / /3. əzi ayələdə ölüm qayıdış və Allaha təəf sey kimi əyan edilmişdi. “O gün (ölüm günü) sövq və həəkət sənin əinə təəfdi (əzəxdəki göüş, Qiyamət, məhkəməsindən tutmuş Cənnətə, ya Cəhənnəmə kimi)”. (“Qiyamət” 30). / /4. Ölüm yuxuya ənzədilmişdi. /İnsan ölən zaman məhv olmadığı kimi ölən zaman da məhv olmu. / /İmam aqi (ə) uyuu “Ölüm, həmin yuxudu ki, hə gecə soağınıza gəli. i fəqlə ki, müddəti uzundu”. /Ölüm hamımızın soağına gələcəkdi, u dünyada elə i məxluq yoxdu ki, cavidan olsun. Allahdan aşqa hə şey fanidi. “unun (yein) üzəində (insan və cinlədən) olan hə i kəs fənaya məhkumdu. Yalnız əzəmət, öyüklük, üstünlük, kəəm, camal və məhəmət sahii olan əinin zatı qalacaqdı”. (“əhman” 26-27). / /Hə i canlı ölü və sona axiət həyatı aşlayı. u ikisi - İlahi nemətdi. Dünya həyatı axiət həyatının müqəddiməsidi. u müqəddimədən sona təəf həəkət - nemətdi. Allah fəna aləmində ütün insanlaı əaə qəa vemişdi. Ölmək - savaa çatmaq deməkdi. Ölüm hə i həddi-üluğa çatmış insan üçün i lütfdü. Çünki əgə Allah savaı u dünyada vesəydi, əməl məhdudlaşmış oladı. unun nəticəsində heç kimi əməlinin savaına layiq olmazdı. Ona göə də Allah ölümü savala əməl aasında fasilə kimi qəa vemişdi ki, əndəsi itaəti ən yaxşı şəkildə yeinə yetii savaa layiq olsun. / /Quanın nəzəinə göə ölüm qəti i şeydi. Heç kim ölümün çəngindən qutula ilməz. «Şühəsiz, qaçdığınız o ölüm mütləq sizə yetişəcək, sona isə gizlini və aşkaı ilənə təəfə qaytaılacaqsınız”. (“Cümə” 8). Heç kim ölümü özündən uzaqlaşdıa ilməz. Ölüm insanı haada olusa olsun yaxalaya. Onun heç i ixtiyaı yoxdu. Heç kim ilmi ki, nə zaman və haada öləcəkdi. /“Hə i kəs ölümü dadacaqdı. Sizi pislik və yaxşılıq (xəstəlik və sağlamlıq, yoxsulluq və səvət) ilə imtahan ediik və izə təəf qaytaılacaqsınız”. (“Əniya” 35). / /u ayədən aydın olu ki, imtahan - aşqa i müqəddimədi. İnsan u həyatda yaşayı öləcək və axiət aləminə daxil olacaqdı. Hamı Allaha təəf qayıdacaqdı və Allah izləi imtahana çəkəcək və hesaa çəkəcəkdi. Hamı öz əməlinin nəticəsini göəcəkdi. /“Hansınızın əməlcə daha gözəl olduğunu sınamaq üçün ölümü və həyatı (siz insanla üçün) yaadan Odu. O, yenilməz qüdət sahii və ağışlayandı”. (“Mulk” 2). u ayədən göündüyü kimi, yaadılışda məqsəd insanlaın həyatı və ölümü olmuşdu. Ona göə də ölüm İlahi ədalətin həyata keçməsi deməkdi. İnsan u yolla axiət sava və cəzasına çata. /İmam Sadiq (ə) uyuu “Keşmiş zamanlada i qup peyğəmələinə deyədi “Dua et ki, Allah ölümü izdən uzaq etsin”. Həmin peyğəmə onla üçün dua edi və Allah da ölümü onlaın üstündən götüü. O qədə saylaı atı ki, evləi onlaa da olu. Səhə açılan kimi, kişi öz atasına, anasına, aasına və nənəsinə yemək veməklə məşğul oludu. Onlaı təmizləyə və səliqəyə salıdı. Ona göə də iş-gücdən qalı və u zaman deyilə “Allahdan istə ki, izi əvvəlki halımıza qaytasın”. Peyğəmə dua edi və həmin insanla əvvəlki hallaına gei qayıdıla”. / /Əgə ümumiyyətlə ölüm olmasaydı, insanla u dünyada çox sayda polemlə üzləşədi. Ona göə də ölüm çox hikmətli i çaədi. / //Deyele.og/ (Teyan saytına istinadən)/span