PEYĞƏMBƏRİ-ƏKRƏM (S)-DƏN SONRA XÜMS VƏ SƏDƏQƏNIN HÖKMÜ NECƏDİR?

span style="font-size12pt;"Əhli-eyt İmamlaı sədəqənin «zil-qua»ya haam edil­məsində Peyğəmə (s)-in yolunu davam etdimişlə. İmam Sadiq (ə) i nəfəin «əgə xümsdan məhum olu­n­mu­su­nuzsa, sədəqə sizə halal olumu?» sualının cavaında uyu­muş­du \"Xey, Allaha and olsun, izə haam olunan şey zalımlaın təəfindən haqqımızın qəs olunması ilə izə halal olmu. Allahın izə halal etdiyi şeyə əl tapmaqdan məhum olmağımız Allahın izə haam etdiyi şeyləin halal olmasına səə olmaz.\" / /Amma xəlifələ Peyğəməi Əkəm (s)-in özündən son­a qoyduğu ütün miası aşağıdakı şəkildə öz ixtiya­la­ı­na keçitdilə / /1-Müxeyiqin vəsiyyətinə uyğun olaaq Peyğəməə veilən yeddi ağı. / /2-O Həzətin əni-nəzi əmvalından olan əaziləini. / /3, 4 və 5-Xeyədəki üç qala. / /6-«Vadil-qua» diyaının üçdə ii. / /7-Məhuz (Mədinə azaının yeləşdiyi ye). / /8-Fədək. / /Peyğəməi Əkəm ¡ yeddi ağdan altısını vəqf et­miş­di ki, o həzətin sədəqələi (vəqf etdiyi şeylə) hesa olu­nudu. Həmçinin, əni-nəzi əaziləindən i hissəsini Əu əkə, Ədü-əhman ini Ovfa və Əu Dücanəyə ağış­la­mış, öz xanımlaını da Xeyə qalalaından əhələn­di­mişdi. Fədəki Fatimeyi-Zəha (sə)-a vemiş, Vadil-quanın i ox atan miqdaında olan məsafəsini Həmzə ini Nö`man Əziyə ağışlamışdı. / /Peyğəməi Əkəm (S) vəfat edən zaman Əu ək və Ömə Əlinin yanına gələək dedilə Sənin Peyğəməin təə­kəsi (miası) aəsindəki nəzəin nədi?! / /Əli (Ə) dedi – iz camaat aasında əsuli Əkəmə ən la­yiq (yaxın) olan adamlaıq. / /Ömə dedi – Xeyədə olanlala necə?! / /Əli dedi – Xeyədə olanlala elə. / /Ömə dedi – Fədəkdə olanlala necə?! / /Əli dedi – Fədəkdə olanlala elə. / /Ömə dedi – Agah ol! Allaha and olsun, izim oynumuzu kəs­məyincə, iəli gedəcəksən! Xey! / /Əu ək Peyğəməi Əkəm (s)-in silahını və mi­niyini Əliyə vei dedi – undan aşqa Peyğəməin qoyu getdiyi şeylə sədəqədi. / /Onla Peyğəməin tək etdiyi şeyləin hamısını, hətta Fə­dəki elə müsadiə edəək Peyğəməin sai müsəlmanlaa ağış­ladığı şeyləə toxunmadıla. / /Fatimə də üç şey aəsində onunla münaqişəyə aşladı / /1-Fədək aəsində elə ki, Peyğəməi Əkəm (s) onu Fatiməyə ağışlamışdı. Əu ək ondan öz müddəasına dai dəlil gətiməsini istədi. O həzət də i qadın və i kişini şahid gətidikdə, Ömə şəhadətləini ədd etdi. Çünki onla iki kişi, yaxud i kişi iki avad deyildi. / /2-Fatimeyi-Zəha (sə)-ın Peyğəməi Əkəm (s)-dən apaacağı is aəsində elə ki, Peyğəməin vəfatından on gün sona Əli və Aas ilə ilikdə Əu əkin yanına gəli dedi – Mənim atam əsulullahdan olan miasım (hanı)?! / /Əu ək dedi – Daşınan, ya daşınmayan? / /Həzət uyudu – Fədək, Xeyə və onun Mədinədəki sədə­qə­ləini is apaıam. Necə ki, sənin qızın səndən is apa­ı. / /Əu ək dedi – Allaha and olsun, sənin atan məndən yax­şı idi, sən də Allaha and olsun ki, mənim qızlaımdan yax­şısan. / /Digə i əvayətdə Fatimə (sə) ona dedi – Əgə ölsən, kim səndən is apaacaq? / /Əu ək dedi – Övladlaım və ailəm. / /Fatimə (sə) dedi – əs necə olu ki, sən izim yeimizə Peyğəməi Əkəm ¡-dən is apaısan?! / /Əu ək dedi – Ey əsulullahın qızı! Mən elə etmə­mişəm. Mən atandan nə topaq is apamışam, nə qızıl-gümüş, nə də qulam və övladlaını. / /Fatimə (sə) dedi – elə isə, izim Xeyə və Fədəkdəki xalisəmizdən olan payımız necə oldu? / /Dedi – Mən Peyğəməin elə dediyini eşitmişəm «iz pey­ğəm­ələdən is apaılmı, hə nə qoyuuqsa, sədəqədi. Ali-Mühəmməd yalnız u maldan – yə`ni Allah malından- ye­yi­lə, gündəlik yeməkləindən atıq paylaı yoxdu.» Pey­ğəmə hə kimin xəcliyini veidisə, onun xəcliyi mənim öh­dəmə­di. / /u zaman Həzət Əli u ayəni tilavət etdi \"Və vəisə Suley­ma­nu Davudə.\" Yə`ni Süleyman Davuddan is apadı. Sona dedi – \"Yə­i­­suni və yəisu min Ali-Yə`quə – Məndən və ali-Yə`qudan is apasın. / /Əu ək dedi – əli, elədi. Allaha and olsun ki, sən də ilisən, necə ki, mən iliəm. / /Əli dedi – u danışan Allahın Kitaıdı! / /undan sona sükut edi qayıtdıla. / /3-\"Zil-qua\" payı aəsində elə ki, Əu ək Fatiməni və ə­ni Haşimi «zil-qua» payından məhum edi, onu silah və mi­nik almağa xəclədiyi zaman Fatimə (sə) onun yanına gəli dedi – Sən iz Əhli-eyt aəsində etdiyin zülmdən agah­san Peyğəməin sədəqələini və vəqfləini, Allahın Qu`­anda izə qaytadığı və «zil-qua» payı qəa vediyi qənimətin hamısını zalımcasına izdən almısan. (Sona «Ən­fal» suəsinin 41-ci ayəsini tilavət etdi) / /وَاعْلَمُواْ أَنَّمَا غَنِمْتُم مِّن شَيْءٍ فَأَنَّ لِلّهِ خُمُسَهُ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ / /\"ilin ki, əldə etdiyiniz qənimətləin eşdə ii Allaha, Peyğəm­ə­ə və \"zil-qua\"ya məxsusdu.\" / /Digə i əvayətdə elə dedi – Sən «ma ənzələllah»ı mə­nim­səmək istəyisən, Allah-taalanın izim aəmizdə asi­mandan nazil etdiyi şeyləi izdən alısan?! / /Əu ək dedi – Atam-anam sənə, sənin atana və övlad­la­ı­na fəda olsun! Mən Allahın Kitaını, Allahın əsu­lu­nun haqqını və onun qızının haqqını eşidi onlaa itaət edi­əm. Mən də sənin Allahın Kitaından oxuduğun şeyləi oxu­yuam, lakin elmim una çatmı ki, xümsdan olan u pay tama­milə sizə çatmış olsun! / /Fatimə (sə) dedi – Sənə və sənin qohum-əqəana çatı­mı? / /Dedi – Xey! Onun qalanlaını müsəlmanlaın məslə­həti­nə xəcləyəcəyəm. / /Dedi – u, Allahın hökmü deyil! / /aşqa i əvayətdə qeyd olunu ki, Əu ək dedi – Pey­ğəm­ə mənə uyumuşdu Mütəal Allah Peyğəməini həyatda olduğu vaxta qədə onu xüsusi i payla əhələndiidi, onun canını aldığı vaxt onun payı kəsili. / /Digə i əvayətdə dedi – Peyğəməin elə dediyini eşit­mişəm «Zil-qua payı yalnız mənim həyatımda onlaa ça­tacaq, mənim ölümümdən sona heç i paylaı yoxdu.» / /u zaman Fatimə (sə) qəzələni uyudu Sən Peyğəm­ə­dən eşitdikləini daha yaxşı ilisən?! Mən u hadisədən son­a səndən heç i şey istəməyəcəyəm! Allaha and olsun ki, sənin­lə danışmayacağam! / /Dünyadan gedən vaxta qədə o iki şəxslə danışmadı. / /əli, Fatimə (sə) özünün ütün dəlilləini gətidi, şa­hid­ləini tanıtdıdı. O, Əu əkin haqqı qəul etmədiyini, heç i şeyi gei qaytamaq istəmədiyini gödükdə, qəaa al­dı ki, u münaqişəni ümumxalq aasında və müsəlmanlaın hü­zu­unda iəli çəksin, atasının köməkçləindən kömək istə­sin və onlaı u məs`uliyyətdə şəik etsin. una göə də öz qohumlaından i qup göndəəək Peyğəməin yeişi ilə atasının məscidinə getdi, mühaci və ənsaın içəisində olan Əu əkə xita edəək uyudu / /Ey camaat! Mən Fatiməyəm, atam Mühəmməddi! Keçmişdən de­yiəm \"Ləqəd caəkum əsulun...\" \"Sizin özünüzdən olan i Peyğəmə si­zə təəf gəldi.\" Sona uyudu Qəsdən Allahın Kitaını oş­layaaq onu axanıza atısınızmı? Çünki Allah uyuu \"Və vəisə Suleymanu Davudə.\" Süleyman Davuddan is apadı. Yəhya i­ni Zəkəiyyanın hadisəsində uyuu \"Pəvədigaa, mənə Öz tə­ə­findən i vəli qəa ve ki, məndən və ali-Yə`qudan is apasın.\" Son­a uyumuşdu \"Qohumla i-iinə qaşı Allahın hökmündə (aş­­qalaından) daha atıq layiqdilə).\" Həmçinin, uyumuşdu \"Al­lah övladlaınızın aəsində sizə elə tövsiyə edi ki, oğlanın is­dən olan payı iki qız qədəi olsun.\" Həmçinin, uyumuşdu \"Əgə i xeyi (mal-dövlət) qoymuş olsa, ata-ana və qohum-əqəala üçün layiqli şəkildə vəsiyyət etsin.\" / /Siz güman edisiniz ki, mən atamdan vəasət haqqına ma­lik deyiləm və izim aamızda qohumluq əlaqələi yoxdu?! Yox­sa Allah sizi i ayəyə məxsus etmiş və Peyğəməi o ayə­nin dəlalətindən xaic etmişdi?! Yoxsa deyisiniz ki, iz iki din adıcılıyıq və i-iimizdən is apamııq?! Mən və atam vahid i dindən deyilikmi?! əlkə siz Allahın Pey­ğəm­əindən Qu`anın am (ümumi) və xüsuslaına daha atıq agah­sınız?! Cahiliyyət hökmünü axtaısınızmı?! / /Sona öz evinə qayıtdı və Əu əklə i daha danış­ma­dı. u da vəfat etdiyi vaxta qədə davam etdi. O həzət ata­sı­nın vəfatından sona altı ay həyatda qaldı və vəfat etdiyi za­man əi onu gecə ikən dəfn etdi və Əu əki u işdən xəə­da etmədi. / /əli, Əu ək avisi yalnız özü olduğu i şeydə icti­had etdi və Peyğəməin qızını ata isindən, Peyğəməin qo­hum-əqəasını da xüms haqqından məhum etdi. ununla da öz işini sona çatdıdı! //span