“İsticari” namaz hansı namazdır?

span style="font-size12pt;"Məsələ Dünyasını dəyişmiş insanın qəza namazlaı və iadətləini yeinə yetimək üçün muzd vemək iadsız deyil. Amma həcc istisnadı. i şəxs iadət üçün muzd vemək, “əci” tutmaq istədikdə sava qazanmaq ümidində olsun. Amma qəza namaz və ouclaını, eləcə də müstəhə namaz və ouclaı sava üçün əci almadan yeinə yetiməyin eyi yoxdu. / /Məsələ İnsan ə’zi müstəhə işlə, məsələn Peyğəmə (s) və İmamlaın qəinin ziyaəti üçün sağ adamla təəfindən əci ola ilə. Vaci ehtiyat udu ki, u işdə yalnız müqəddimə əməlləi üçün pul götüsün. Eləcə də müstəhə əməlləi yeinə yetii onlaın savaını ölüləə və ya diiləə hədiyyə edə ilə. / /Məsələ i şəxs dünyasını dəyişmiş şəxsin qəza namazlaı üçün əci olasa, namaz məsələləini yaxşıca ilməli, düzgün qiaətə malik olmalıdı. / /Məsələ i aşqası təəfindən namaz və ya ouc, eləcə də i iadəti yeinə yetimək istəyən şəxs öz niyyətində meyyiti müəyyənləşdiməlidi. Meyyitin adını ilmək zəui deyil, müəyyən əlamət və nişanə ilə müəyyənləşdimək əs edə. /Məsələ Meyyitin qəza iadətini yeinə yetiən şəxs özünü meyyitin yeində fəz etməli, meyyitin öhdəsində olan qəzanı yeinə yetiməlidi. Əgə iadəti yeinə yetii savaını hədiyyə etsə, qəza ödənməz. / /Məsələ Meyyitin iadət ocu o vaxt ödənə ki, iadəti öhdəsinə götümüş şəxs onu yeinə yetisin. Əminlik olmazsa, kifayat etməz. Amma namazın qılındığına əmin olduqda, onun düzgün qılını-qılınmamasını ilməməyin eyi yoxdu. / /Məsələ Əgə nai (qəza namazını yeinə yetiməyi öhdəsinə götümüş şəxs) namazı qıldığını söyləyəsə, onun sözü ilə kifayatlənmək olmaz. u şəxs e’tialı i şəxs olduqda isə sözü mö’təədi. / /Məsələ Meyyitin iadətləini yeinə yetiməyi öhdəsinə götümüş şəxs namazın şətləini ödəməyə qadi olmalıdı. Məsələn, namazı otuaq qılan şəxs nai ola ilməz. Hətta vaci ehtiyata əsasən, təyəmmüm və cəiə ilə namaz qılan şəxs nai olmamalıdı. / /Məsələ Kişi qadın, qadın kişi üçün nai ola ilə. Nai namazın asta və uca qılınmasında meyyitin yox, öz vəzifəsinə əməl etməlidi. Meyyitin qəza namazı tətilə qılınmaya ilə. Amma i günün günota və ikindi, şam və xiftən namazlaında tətiə iayat olunmalıdı. /Məsələ Namaz və ouc üçün əci tutulan şəxslə xüsusi şət kəsiləsə (məsələn, namazı məsciddə və ya müəyyən saatda qılması deyiləsə) u şətə əməl etməlidi. Amma xüsusi i şət olmasa, vəzifəsinə uyğun adi qaydada həəkət etməlidi. Müstəhələi də adi qaydada yeinə yetiə ilə. undan atığına vəzifəli deyil. Nə qədə ki, şət kəsilməyi, ayat namazlaını qılması vaci deyil. / /Məsələ Meyyitin qəza namazlaı üçün i neçə şəxs əci tutulasa, onlaın həəsi üçün müəyyən vaxt tə’yin etmək lazım deyil. Onla həmin namazlaı istədikləi vaxt qıla ilə. Amma namazla aasında tətiə iayat etmək üçün müstəhə ehtiyat udu ki, onlaın hə ii üçün müəyyən vaxt tə’yin edilsin. Məsələn, ii ilə sühdən günotayadək, o ii ilə günotadan axşamadək namaz qılması şət kəsilsin. Yə’ni hə iki şəxs məsələn, günota namazından aşlayı süh namazınadək qılsın. i və ya i neçə günün namazının qılınmasının fəqi yoxdu. / /Məsələ Əgə əci tutulmuş şəxs öhdəsində olan namaz və ouclaı yeinə yetiməmiş dünyasını dəyişəsə, muzdu tam aldığı halda ütün namazlaı qılacağını öhdəsinə götümüşsə, qılınmamış namazlaın muzdu onun malından götüülməlidi. Əgə elə i şət kəsilməmişsə, vəəsələi onun malından götüü qalan namazlaın icası üçün əci tutmalıdıla. Dünyasını dəyişmiş əciin malı olmadıqda vəəsələə i şey vaci olmu. Amma yaxşı ola ki, meyyitin ocu ödənsin. / /Məsələ Əgə əci öhdəsinə götüdüyü əməli aşa vumamış dünyasını dəyişəsə və özünün də qəza namazı qalasa, öhdəsinə götüdüyü namazlaın qılınması üçün onun malından əci tutulmalıdı. Əgə özünün qılması şət kəsilisə, yeinə yetiilməmiş namazlaın haqqı qaytaılmalıdı. Amma həmin şəxsin öz qəza namazlaı üçün malından götüə ilməzlə. Yalnız vəəsələin azılığı ilə və ya malının üçdə iini vəsiyyət etsə elə etmək ola. /span