TƏQİYYƏ FƏLSƏFƏSİ NƏDİR və harada qadağan olunur?
Quani-kəimin göstəişləinə əsasən, insan qəəzli, məntiqsiz, təəssükeş şəxsləin əhatəsində olduqda, öz əqidəsini zahi etməklə canı, malı və aı-heysiyyəti təhlükəyə düşəsə və öz əqidəsini izha etməyin heç i faydası olmazsa, u zaman o, öz əqidəsini gizlətməlidi. Müqəddəs dinimizdə u əməl “Təqiyyə” adlanı. Quani-kəimin göstəişləindən əlavə, insan ağlı da “təqiyyə”nin məntiqə uyğun zəuiyyət olduğunu təsdiq edi. Quan Ali-Fiondan olan i mömin şəxsin aəsində uyuu “Fion xanədanından olan, inancını (əqidəsini) gizlədən i mömin kişi dedi “Mənim əim vahid Allahdı” deyən və əiniz təəfindən aydın dəlillələ gələn i kişini öldüüsünüzmü?!” (Ğafi, 28) /İslamın ilkin çağlaında qəəzka və dikaş müşikləin əhatəsində olan əzi imanlı və cəsu müsəlmanlaa, Quani-kəim “təqiyyəni” əm edəək, uyuu “Möminləin (öz) mömin qadaşlaından aşqa, kafiləi də dost tutması əva deyildi! Və u cü əməl edən şəxs Allahla öz aitəsini kəsmişdi. Onlaın şəindən xilas olmaq üçün, zahidə onlala (kafilələ) dostluq izha edənlədən (Təqiyyə edənlədən) aşqa.” (Ali-İman, 28) /eləliklə, təqiyyəyə (əqidənin gizlədilməsi) yalnız müsəlman şəxsin canı, malı, ya aıı adikal və qəəzli düşmənləin qaşısında təhlükəyə düşən zaman (əqidəni izha etməyin faydasız olduğu zaman) iayət olunmalıdı. Çünki ihudə və lazımsız olaaq müsəlmanlaın malını, canını və heysiyyətini hədəə vemək məntiqə uyğun i iş deyildi. Elə u səədən də, İmam Sadiq (ə) uyuu “Təqiyyə möminin özünü müdafiə etdiyi qalxandı!” (Vəsail, c 11, s. 461, fəsl 24, hədis 6) “Qalxan” (sipə) kəlməsi xüsusi incəliklə təqiyyənin müsəlmanla üçün, həqiqətdə, zalım və əhimsiz düşmənləin müqailində müdafiə vəsiləsi olduğunu yetii. Təqiyyə Quani-kəim təəfindən də təsdiq olunmuşdu; Nəhl, 106, Ğafi, 28, Ali-İman, 28-Mütəcim. /Əmma Yasiin (Peyğəməin (s.ə) ən yaxın səhaələindən iidi) müşiklə müqailində təqiyyə etməsi və İslam Peyğəməinin (s) u işi təyid etməsi, ən məşhu hədislədə nəql olunmuşdu. (u aədə olan hədislə hədis elminin tanınmış alimləi, taixçilə, Quan şəhçiləinin məşhu kitalaında qeyd olunmuşdu. Vahidi “Əsai nuzul”da, Təəi, Qutui, Zəməxşəi, Fəxi azi, eyzavi, Nişaui və s.. hə ii Nəhl suəsinin 106-cı ayəsinin şəhində u aədə geniş əhslə açmışla.) /Təqiyyə şəiətin və ağlın tələi olaaq, təkcə şiə təəfindən deyil, ütün dünya müsəlmanlaının, ütün ağıllı şəxsləin lazım olan zaman istifadə etdikləi i əməldi. /Təəccülüdü ki, əzi şəxslə təqiyyə məsələsini təkcə şiə müsəlmanlaına və Əhli-eyt (ə) adıcıllaına nisət veəək, onlaa qaşı müxtəlif iadla iəli süülə. i halda ki, təqiyyənin Quani-kəim, Peyğəmə (s.ə) və İmamla (ə) təəfindən (həmçinin ağlın tələi olaaq) aydın i məsələ olduğu hamıya məlumdu. u dünyanın ütün ağıllılaının əməl etdikləi i vəzifədi. Təqiyyə dinin tələi və zamanın eallığıdı. / /Təqiyyənin haam (qadağan olan) yeləi / /Söylənilən anlaşılmazlıqlaın əsası, kökü və şiə əqidəsindən yetəincə məlumatın olmamağı, u əqidənin əzi nadan və ifatçı (qəəzli) mənələdən öyənilməsidi. Ümidvaıq ki, yuxaıda dini mənələə əsaslanaaq, söylədikləimiz şəhlə məsələni olduğu kimi aydınlaşdıdı. /Ələttə inka ediləsi deyildi ki, əzi vaxtlada təqiyyə etmək haamdı. İslam dininin əsaslaı və Quani-kəim təhlükə qaşısında olan zaman təqiyyə etmək lazım deyildi. Hətta insanın canı, malı və aı təhlükəyə düşsə də, öz əqidəsini izha etməklə, onun quanına çevilsə də, dinin təhlükədə olduğu i vaxt təqiyyə etməməlidi! İmam Hüseyn (ə) Kəəla çölündə, aşua günü məhz u hədəfi əsas tutaaq şəhid oldu. Çünki Peyğəməin (s) və İslamın düşməni olan əni-Üməyyə dinimizin əsaslaını ayaq altına alaaq, İslamı ye üzündən silmək niyyətində idilə. İmam Hüseyn (ə) isə öz şəhadətilə onlaın u fitnəsini faş edəək, İslamı ən öyük təhlükədən qoudu. / /Ayətullahül-üzma Nasi Məkaim Şiazi