Nə üçün hər gün namazda təkrar olaraq: İlahİ, bİzİ düz yola hİdayət et, deyİrİk?
span style="font-size14pt;"Nə üçün hə gün namazda təka olaaq İlahi, izi düz yola hidayət et, deyiik? /Məgə i müsəlman və mömin olaaq düz yolda deyilikmi? /Getdiyimiz yolun doğuluğuna şühəmi ediik? /Olmaya zəlalətə uğadığımızı güman ediik? /Həqiqətdə, doğu yol dedikdə insanın yol ayıcında seçdiyi i yol deyildi ki, o, u yolu i dəfə tapmaqla onunla sonadək gedə ilsin. Əksinə, insan hə an, hə hansı i mövqe tutmaq və hətta danışmaq istədikdə elə özünü müxtəlif yolla və seçimlə qaşısında göü. Hansı ki, u yolladan yalnız ii doğu, digələi isə əyi və atil yollaı təmsil edi. Deməli, insan hə an zəlalətə uğamaq və tutduğu yoldan üz döndəmək təhlükəsi ilə üzləşə ilə. Məhz u səədən o, daim İlahi, izi doğu yola hidayət et deyə dua etməlidi. Çünki əsas məsələ doğu yolu tanıyı, addımlamaq deyil, u yolda sait qədəm olu sədaqətlə davam etdiməkdi. Hidayət olunu haqq yolu tanıdıqdan sona zəlalətə uğamamaq və atilə doğu meyl etməməyimiz üçün Allah-təala da izləi daim Onun himayəçiliyini diləməyə çağıı. /elə ki, Ulu Tanımız Quani-Kəimin \'\'Ali-İman\'\' suəsinin 8-ci ayəsində uyumuşdu /“Ey əimiz! izi doğu yola yönəltdikdən sona üəkləimizə şəkk-şühə (azğınlıq, əyilik) salma! izə öz təəfindən i məhəmət əxş et, çünki Sən həqiqətən ən (əndələinə məhəmət, nemət) əxş edənsən!” /Digə i ayədə isə uca və əzəmətli xaliqimiz izə öyük İsail alimi olmuş ələm in auanın əhvalatını xatıladaaq, hidayət və zahidliyin ən uca zivəsinə yüksəldikdən sona qəflətən küf və zəlalət ataqlığına düşdüyü üçün onu mənfi insan oazında nümunə gətimişdi. Allah-təala u şəxs haqqında \'\'Əaf\'\' suəsinin 175-176-cı ayələində məlumat vemişdi /“(Ya Məhəmməd!) Onlaa (yəhudiləə) ayələimizi vediyimiz kimsənin (ələm in uanın ) xəəini söylə. O, (ayələimizi inka edi) imandan döndü. Şeytan onu özünə tae etdi və o, (haqq yoldan) azanladan oldu. /Əgə iz istəsəydik, onu (həmin ayələlə) ucaldadıq. Lakin o, yeə (dünyaya) meyl edi nəfsinin istəkləinə uydu. O, elə i köpəyə ənzəyi ki, üstünə cumsan da, dilini çıxadı ləhləyə, cummasan da. u ayələimizi yalan hesa edənlə aəsində çəkilən məsəllədi. (Ey Peyğəməim!) u əhvalatlaı (yəhudiləə) söylə ki, əlkə, (lazımınca) düşünsünlə!” /Məgə İlis Allaha iadət edi, Onun qaşısında oyun əyməmişdimi? Hətta cin tayfasından olmasına axmayaaq, Allah-təala onu yaxşı iadət etdiyi üçün mələkləin səviyyəsinə də qaldımışdı. Qeyd edək ki, Allah-təala onun cinlədən olması haqda elə uyumuşdu /“(Ya Məhəmməd!) Xatıladaq ki, i zaman mələkləə “Adəmə (təzim məqsədilə) səcdə edin!” –demişdik. İlisdən aşqa hamı səcdə etdi. O, cinlədən (cin tayfasından) idi”. /Lakin o, i anlıq yolundan azması nəticəsində qiyamət gününə qədə zəlalət və ədəxtlik əmzinə çevildi. İmam Əli(ə) u haqda elə demişdi /“İlis altı min il Allaha iadət etmişdi. Özü də ilinmi ki, u (altı min il) dünya illəinə aiddi, yoxsa axiət illəinə”. /i çox hədislədə haqq yolda öyük i məsafəni qət etdikdən sona süquta və zəlalətə uğamış, taixdə mənfi oazda misal vuulan əzi insanla haqda məlumat veilmişdi. Yəhudi cəmiyyətləindən iində Allah qaşısında oyun əyi Ona zəlilcəsinə iadət etməkdə nümunə olmuş əsisa adlı zahid i aidi una misal gətimək ola. Allah dəgahında ali fəzilətlə və yüksək məqam sahii olduğundan u aidin duası tez müstəcə oladı. Camaat onun yanına uhi və digə xəstələi gətiə, aid isə öz növəsində həmin xəstələə dua edə və onla Allahın izni ilə əsisanın yanında şəfa tapıdıla. /Günləin iində onun yanına uhi xəstəliyə düça olmuş gözəl və şəəfli i qadın gətiilə. Qadaşlaı əsisanın dualaı və nəfsinin əəkəti ilə ona Allah təəfindən şəfa veilməsi üçün u zavallı qadını onun daxmasında qoyu gedilə. /Ani i diqqətsizliyə yol veməsi (nəfsinə aldanması) nəticəsində elə i aid həmin xəstə qadına qaşı çox iyənc i cinayət işlədi. Cinayəti töətdikdən sona i neçə anlığa xəyala dalı özlüyündə; əlkə də o, hamilə olmuşdu, İlahi, nə üsvayçılıqdı, deyə düşünü. /Nəticədə isə, üsvayçılıqdan qutulmaq üçün onu öldüü səhada asdımaq qəaına gəli. Lakin cinayətin aşka və qaçılmazlığından onun gizlədilməsi mümkün deyildi. u səədən aid hökmdaın qaşısında cinayət töətməsini etiaf etmək məcuiyyətində qalı və u iki cinayət zina və qətl üçün onun çamıxa çəkili edam olunmasına hökm veili. /Taxta üzəində çamıxa çəkilmiş vəziyyətdə həqaətli və üsvayçı həyatdan xilas olu ahatlıq tapmaq üçün ölümünü gözlədiyi an şeytan ona vəsvəsə edəək deyi “Səni u müsiətə düça edən mən oldum. İndi, yalnız mənə i dəfə səcdə etsən, səni u üsvayçılıqdan qutaaam. /Cinayətka və ədəxt aid şeytanın təklifini qəul edəək ondan u vəziyyətdə olduğum halda sənə necə səcdə edim? deyə souşdu. Şeytan isə cavaında Səcdəni işaə ilə etsən də, kifayətlənəəm, deyi. /Nəhayət, işaə ilə şeytana səcdə edən aidin u səcdədən dəhal sona canı çıxı… /eləliklə, onun, həyatı, ən çikin cinayətə atmış halda sona yeti. Dualaı Allah yanında müstəcə olan i aid dəəcəsinə yüksəldikdən sona əsisa əvvəlcə zina və qətl kimi cinayətləi töədəək Allaha küf edi şeytana səcdə etdi. /İmanının dəəcələindən asılı olmayaaq insanın həyatın hə i anında süquta və zəlalətə uğamaq təhlükəsi ilə qaşılaşması u şəkildə aş vei. /Həzət Peyğəməimiz(s) u haqda elə uyumuşdu “Mömin əndə uhu ədənindən çıxan anadək aqiətin pisləşməsindən qoxa və Allahın azılığını qazandığına əmin olmaz”. /undan əlavə, i çox hədislədə ildiili ki, mömin əndə digə insanladan fəqli olaaq daha təhlükəli sınaqlala və daha çox zəlalətə yönəldici hallala astlaşa ilə. İmamladan iinə öz mücahid i tələəsi Ey Peyğəmə övladı, şeytanın izə qaşı hiylə işlətməsindən naahatsanmı? deyə sual etdikdə İmam cavaında elə uyumuşdu “Şeytanın sizdən aşqalaına qaşı hiylə işlətməsindən naahat olamağa dəyəmi? Atıq o aşqalaına (qeyi möminləə) qaşı öz işini gömüşdü. (yəni onlaı atıq toa salmışdı)”./span