Dеyİrlәr kİ, İnsаn bİr nеçә gün dünyаdа yаşаyıb әbәdİ sаrаyа qәdәm qоyаn müsаfirdİr. Dоğurdаnmı bеlәdİr?
span style="font-size12pt;"İnsаn öz sәfәinә аnа әtnindәn аşlаyаn i müsаfidi. О u sәfәi dünyа hәyаtındа dаvаm еtdii, sоnа әzәхә qәdәm qоyu, nәhаyәt еhiştdә ааmlıq tаpı. ә`zәn u sәfә cәhәnnәmdә dә аşа çаtа ilә. еlәcә insаnın sәfәi üç mühüm mәhәlәdәn iаәt оlu fәnа, imtаhаn vә әmәl yеi оlаn dünyа vә dünyа hәyаtı; ölümlә аşlаyаn, su üfüülmәsi ilә аşа çаtаn әzәх hәyаtı; su üfüülmәsi ilә аşlаyı еhişt vә yа cәhәnnәmlә sоnuclаnаn qiyаmәt. /u üç mәhәlә mülk, mәlәkut vә cәәut, yа dа mаddә, misаl vә mücәәdаt kimi tәqdim оlunmuşdu. /Çохsаylı әvаyәtlәdәn insаnın müsаfi оlduğu аnlаşılı. Hәzәt Әli (ә) gеcәlә әtаfındаkılаа uyuаdı “Hаzı оlun, Аllаh sizә әhmәt еtsin. Çünki sizin üçün köç fәmаnı vеilmişdi.”[1] u qısа yох, uzun i sәfәdi. Оnа göә dә hәmin sәfәә ciddi hаzılığа еhtiyаc vа. Hәzәt Әli (ә) uyumuşdu “Sәfәin uzunluğunu yаdа sаlаn hаzı оlа.”[2] /İmаm Hәsәn Müctәа (ә) şәhаdәtindәn qааq sәhаәlәindәn iinә еlә uyumuşdu “Sәfәә hаzı оl, sәfә аzuqәsini әcәlin çаtmаmış әldә еt.”[3] әli, iz çох qısа i müddәt dünyаdа yuаnııq ki, uzun i sәfәin аzuqәsini hаzılаyаq. Hеç i vәchlә u sәfәdәn оyun qаçımаq оlmu. Yа öz аyаğımızlа gеdiik, yа dа izi аpаılа. /әli, dünyа müvәqqәti i dаyаnаcаqdı. Оnu ötü kеçmәk, әsаs mәqsәdә üz tutmаq lаzımdı. Hәzәt Әli (ә) çохsаylı mәqаmlаdа u mövzuyа işаә еtmişdi. Söhәtimizin u yеindә “Nәhcül-әlаğә”dәn iki qısа хütәni хаtılаyııq. Оlsun ki, u хütәlәdә dеyilәnlәә әmәl еtmәklә nicаt tаpmışlаın yоlunu gеdәk. Әvvәlcә dünyаdа zöhd vә ахiәtә әğәtlәndimә hаqqındа dаnışаn 203-cü хütәyә nәzә sаlııq ”Еy хаlq! Dünyа ötü kеçilәsi sааy, ахiәt dаvаmlı еvdi. еlәsә, öz ötü kеçәcәyiniz yеdәn hәmişәlik mәnziliniz üçün аzuqә götüün! Silәinizdәn хәәdа оlаn kәs qаşısındа pәdәni yıtmаyın. Cisimlәinizi dünyаdаn çıхаmаmış qәllәinizi оndаn çıхаın. Dünyаdа sınаğа çәkilәsiniz. Оndаn qеyi i yе üçün yааdılmısınız. /İnsаn öldükdә хаlq dеyә “Nә qоyu gеtdi?!” Mәlәklә isә еlә sоuşа “Әvvәlcәdәn nә göndәi?”Аllаh аtаlаınızı аğışlаsın! Öz sәvәtlәinizdәn i miqdаını әvvәlcәdәn göndәin ki, sizin üçün (Аllаh qаşısındа) еhtiyаt оlsun. Hә şеyi sахlаmаyın ki, (qiyаmәt vә оnun dаyаnаcаqlаındа) оynunuzdа yük оlsun.” /İkinci хütә “Nәhcül-әlаğә”nin 204-cü хütәsidi. İmаmın tеz-tеz tәkаlаdığı i nidа u хütәdә dә әyаn оlunmuşdu “Hәәkәtә hаzı оlun, Аllаh sizә әhmәt еtsin! Ааnızdа köç nidаsı vеilmişdi. Dünyаdа qаlmаğа mеylinizi аzаldın. Ахiәtә dоğu аzuqә ilә dönün. Qаşınızdа çәtin dоlаnаclа, tәhlükәli dаyаnаcаqlа vа. Оаyа еnmәyә vә оаdа dаyаnmаğа mәcusunuz. /Аgаh оlun ki, ölümün sizә göz dikmәsi yахındı. Sаnki cаynаqlаını sizә uzаtmışdı. Аmmа hәyаt çәtinliklәi, dünyаnın әvа оlmаyаn işlәi ölümü sizdәn gizlәmişdi. unа göә dә dünyа аğlılıqlаını аzаldın vә kәmәinizi tәqvа аzuqәsi ilә möhkәm аğlаyın.” / /[1] “Nәhcül-әlаğә”, х. 204. /[2] “Nәhcül-әlаğә”, k. 280. /[3] “ihаül-әnvа”, c. 44, s. 139./span