İnsanın əməl dəftərİndə nələr yazılır?

İnsanın hesaa çəkilən günü əməl dəftəini əlinə veəcəklə. Quan ayələinə və hədisləə göə, insanın ütün əməlləi, əfta və danışıqlaı, hətta niyyətləi elə uada qeydiyyata alınmışdı. “Ələttə, ölüləi diildən və onlaın əvvəlcədən göndədikləini (həyatda olakən etdikləi əməlləi) və izləini (qoyu getdikləini) yazan izik”. (“Yasin” 12). / /u əməl dəftəində insanlaın ancaq əməlləi və əftalaı deyil, həm də düşüncələi və gecə yaısı həyata keçidiyi tədilə elə qeyd edilə. “Onla (sənin yanında) «itaət edənləik» deyilə. Sənin yanından çıxanda(n sona isə) onlaın i dəstəsi öz gecə yığıncaqlaında, aşlaında sənin dediyindən aşqasını və özləinin sənin yanında dedikləindən aşqa şey dolandııla. Allah onlaın gecələ aşlaında dolandıdıqlaını yazı. Odu ki, onladan üz döndə və Allaha təvəkkül et”. (“Nisa” 81). / /Siləini yaza “(Yada sal) o zaman(ı) ki, (insanın düşüncə və əməlləini) qəul edən o ikisi (o iki mələk) onun sağında və solunda otuu qəul edilə. Dilinə elə i söz gətiməz ki, (u zaman) yanında (deyilənləi yazmağa) hazı olan nəzaətçi mələk dayanmasın”. (“Qaf” 17-18). / /Şühəsiz ki, u əməl dəftəi dünyadakı dəftələə və kitalaa ənzəməz. u cü deyildi ki, onu qələmlə yazala. elə olan halda i insan ömünü i kitaa sığışdımaq mümkün olmazdı. İnsan ona i nəzə salmaqla ütün ömündən otu-itənləi göəcəkdi. / /əzi alimləin nəzəinə göə, əməl dəftəi i əmzdi. İnsan nəfsinə edilən i işaədi. İnsan hiss oqanlaı ilə hə nəyi dək edisə, uhuna təsi qoya. Onun təsii dək oqanlaına da ötüülə. İnsanın yeinə yetidiyi hə i pis və yaxşı iş hə - nə qədə az miqdada olasa elə, dəkində qeydə alına. Xüsusilə onla sifət şəklində nəfsə nüfuz edə və nəfsani mələkə halına düşə. İnsan una göə İlahi savaa və cəzaya məuz qala. Ona göə də əməl dəftəi hə i insanın uh kitaıdı. / /O zamana qədə ki, u dünyadayıq, u kita yığılı və ağlanmışdı. Ölən zaman isə o, açıla və maneələ aadan qalxa. Həmin günü insana deyilə “(Ona deyiləcəkdi) Həqiqətən sən undan (u gündən) qafil idin. iz pədəni (qəflət pədəsini) sən(in təfəkküünün önün)dən kənaa çəkdik. Odu ki, u gün gözün iti göü (Məhşəin vəziyyətini, öz əməlləini və onlaın cəzasını göəcəksən)”. (“Qaf” 22). / /əzi alimləin nəzəinə göə isə əməl dəftəi əməl və həqiqətləi özündə cəm edə. elə ki, hədisləin i çoxunda una işaə edilmişdi. “Hə i kəs (dünyada) yeinə yetidiyi xeyi və etdiyi pis əməlləi hazı göəcəyi (həmin əməlləin eynilə Qiyamətə uyğun şəkildə mücəssəm olunacağı) gün azu edəcək ki, kaş onunla pis əməlləi aasında uzun i zaman fasiləsi olaydı (Qiyamət təxiə düşəydi). Allah sizi Özündən (Öz əzaından) çəkindii. Allah Öz əndələinə şəfqətlidi”. (“Ali-İman” 30). / /“Və o kita (hə i fədin əməlləinin kitaı əlinə, hə i ümmətin əməl kitaı gözləinin önünə və ütün əşəiyyətin əməlləinin öyük kitaı hamının göə iləcəyi i yeə) qoyula. eləliklə günahkalaı onda olandan qoxan göəsən. Və onla deyələ «Vay olsun izə! u necə yazıdı ki, heç i kiçik və öyüyü (izim zehnimizdən keçidikləimizin, qəli inanclaımızın və ədənimizin həəkətləinin heç iini) yedə qoymadan, istisnasız hamısını saymışdı!» Onla (dünyada) etdikləini (əməlləinin hesaını, əməl zamanı çəkilmiş şəklini, axiət cəzasını, həmin əməlləin öz cism və uhlaına təsiləini və onlaın həmin aləmdəki təcəssümünü) hazı göəcəklə. Sənin əin heç kəsə zülm etməyəcəkdi”. (“Kəhf” 49). / /İnsan özü əməl dəftəində olanlaa şəhadət veəcəkdi. “(Ona deyilə) «Öz (qəl və ədəninin əməl) kitaını oxu, u gün sən özün özünün (əməlləinin) hesaını apamaq üçün kifayətsən”. (İsa” 14). / /əziləinin nəzəinə göə isə əməl dəftəi insanın gizli vicadanıdı. u günün psixologiya elmi süut etmişdi ki, insanın gödüyü hə i əməl onun gizli vicdanına təsi qoya.