AYƏT NAMAZININ FƏLSƏFƏSİ NƏDİR?

span style="font-size12pt;"Günəş və ya ay tutulan zaman, həmçinin zəlzələ, yaxud təii fəlakətlə aş vediyi vaxt ayat namazının qılınması vacidi. /ütün maddi və qeyi-maddi, həmçinin hə i kiçik və öyük mövcudun İlahi nişanə olmasına axmayaaq şəi hökmə əsasən ayat namazı i neçə hadisə ilə ağlı vaci edilmişdi. Mə`sumladan (ələyhimussalam) uyuulan hədislədə ayat namazına səə olan hadisələin hikməti elə açıqlanı ki, namazda diqqətimizi i daha Həzət Haqqa yönəldək və maddi aləmdən i müddət ayılı mənəvi aləm haqqında düşünək. /Düzdü, günəşin özü, onun palaq nuu və şölələi, həmçinin çıxı-atması, həaəti, hə fəsildə istiliyinin müxtəlifliyi və tutulması – unlaın hamısı ayatdı. Lakin şəi cəhətdən yalnız günəşin tutulması ayat sayılı. elə ki, o, tutulmağa aşlayakən insanla Mədəyə (Allaha) qaşı diqqətləini daha da atııla. u kimi hadisələin təii olmasına axmayaaq əsl səəkaı Allahdı. Necə deyələ; “Allah hadisələin cəəyan etməsinin səəsiz olmasından çəkinə.” /Deməli, ayat namazlaının fəlsəfəsi insanlaın diqqətini əzəmətli i günə (Qiyamət gününə) yönəltməkdən iaətdi. /İlahi nişanələ /Dünya və mələkut aləmində mövcud olan hə i şey, kiçikliyindən və ya öyüklüyündən, gözlə göünməsindən və ya göünməməsindən asılı olmayaaq Allahın nişanələidi. Müqəddəs kita Quanı mütaliə etməklə insanın i daha Yaadana və məada olan məifəti atı. Həmçinin hə i məxluq əlamət və nişanə olmaqla əaə onun vasitəsilə Allaha doğu gedən yolu və aləmləin Yaadıcısını ahat tapmaq mümkündü. öyüklə demişkən “Allaha doğu gedən yolun sayı ütün məxluqlaın sayı qədədi.” /Şai u aədə elə deyi /Hə şeydə Allahın nişanəsi va, /Demək, yeganədi O Pəvədiga. /Yaxud Sədi deyi /Ağılın nəzəində ağacın hə yapağı, /Allahı tanıtdıan kitaçanın yapağı. /Allah-təala Quanda Özünə aid olan işləi və i çox yaanmışı “ayət” (nişanə) adı ilə tanıtdıı. Necə ki, Quan uyuu /وَ مِنْ ءَايَاتِهِ خَلْقُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ اخْتِلَافُ أَلْسِنَتِكُمْ وَ أَلْوَانِكم‏ /“Həmçinin, asimanlaın və yein yaadılışı, dilləin müxtəlifliyi Onun nişanələindəndi.” /Yaxud “əqəə” suəsinin 164-cü ayəsində uyuulu /إِنَّ فىِ خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ اخْتِلَافِ الَّيْلِ وَ النَّهَارِ وَ الْفُلْكِ الَّتىِ تجَْرِى فىِ الْبَحْرِ بِمَا يَنفَعُ النَّاسَ وَ مَا أَنزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّمَاءِ مِن مَّاءٍ فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتهَِا وَ بَثَّ فِيهَا مِن كُلّ‏ِ دَابَّةٍ وَ تَصْرِيفِ الرِّيَحِ وَ السَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاءِ وَ الْأَرْضِ لاََيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَعْقِلُون‏ /“Yein və göyləin yaadılışında, həmçinin gecə-gündüzün döv etməsində insanlaa fayda vemək üçün dənizdə üzən gəmilədə, Allahın yei diiltmək və təpənən hə canlını oada yaymaq üçün göydən yağdıdığı yağışda, küləkləin həəkətində və göylə ye aasında am olmuş uludlada düşünən insanla üçün nişanələ vadı.” /Həqiqətən də ütün mövcudla İlahi sifətləin və Onun adlaının təcəllası, aləmləin Yaadıcısının zatını, Onun hikmətini, qüdətini, kamilliyini tanıtdıandı. u mövcudlaın hamısı Allahı təsih edi. “İsa” suəsinin 44-cü ayəsində uyuulu / /وَ إِن مِّن شىَ‏ْءٍ إِلَّا يُسَبِّحُ بحَِمْدِه‏ /“ Hə i mövcud Onu təsih və həmd edi.” /Şai demişkən; / /Aləmdə nə vasa gecə və gündüz, /Səni yada salı etmədə təqdis. / /Həzət Əli (ələyhissalam) uyuu /“Hə nə gödümsə, ya ondan qaaq, ya ondan sona, ya da ki, onunla ilikdə Allahı gödüm.” /İmam Hüseyn (ələyhissalam) uyuu /“Səni göməyən gözlə ko olsun!”(“Əəfə” duasından) /Şai elə deyi /Ye üzündə itən hə ot, hə çiçək, /Yaşa “Ona şəik yox”, söyləyəcək. /span