Bu dünya İlə axİrət dünyasının oxşar və fərqlİ xüsusİyyətlərİ nədİr
span style="font-size12pt;" u iki aləmin oxşa xüsusiyyətləi unladan iaətdi Hə ikisi həqiqi və cismanidi. Onlaın hə iində qəm-qüssə və şadlıq-sevinc vadı. u dünyada olduğu kimi, insan hə şeyi dək edəcək və cismani həyat təzi keçiəcək. Hə iində ləzzət və ədəxtçiliklə vadı. Və nəhayət hə iki aləmdə fəza və i çox cismani valıqla mövcuddu. /Fəqləi isə unladan iaətdi u dünyada doğum, cavanlıq, qocalıq və sona ölüm olsa da, axiət dünyasında ütün unla heç i məna kəs etməyi. /u dünyada insan zəhmətə qatlaşmalı, əkin yeləini aadlaşdıı oaya toxum əkməli, xeyixah işlə göməli, axiət dünyasında isə əkdiyi toxumun [gödüyü xeyixah işləin] səməəsindən əhələnməlidi. u dünya iş və əməl yei, axiət dünyası isə nəticə və hesa yeidi. İnsan u dünyada öz müqəddəatını həll edə ilsə də, axiət dünyasında una nail ola ilməyi. İnsanın dünyəvi həyatı ölümlə nəticələni və u dünyada i gün cansız olan i valıq saah canlanı və ya əksinə olaaq i gün canlı olan valıq saah cansız i valığa çevili. Axiət dünyasında isə, mütləq həyat və qanun hakimdi. Oada heç i dəyişiklik və əvəzolunma hadisələi aş veməyi. Axiət dünyasının cismi valıqlaı (ye, göy, ağ və meyvələ və s.) insanın təcəssüm edən əməlləi kimi canlı və hə şeydən agahdı. u dünyanın özünəməxsus zaman məhələsi vadı və valıqla zaman çəçivəsində müxtəlif şəaitlədə təkamülə doğu həəkət edi. Axiət dünyasında isə hə şey Allahın istək və iadəsindən asılıdı. u dünyadan fəqli olaaq insanın axiət dünyasındakı dək və şüuu daha fəal olu. aşqa sözlə desək, pədə və maneələ insanın gözləi önündən götüülü və o həqiqətlə olduğu kimi göünməyə aşlayı. «Qaf» suəsinin 27-ci ayəsində u haqda uyuulu /«Atıq u gün gözünüzdən pədəni götüdük. Sən u gün səast göüsən.» /İnsanın dünyəvi həyatı youcu və təkaolunası fəaliyyətlədən savayı i şey deyildi. O, daim nə isə ələ gətiməyə və nəyəsə nail olmağa cəhd edə. Amma i qədə sona onun üçün adiləşə və yeni-yeni şeylə ələ gətiməyə çalışa. İnsan daim nə isə itidiyini zənn edə və ütün ömünü, itidiyi şeyi tapmağa səf edə. Axiət dünyasında əədi həyata qovuşduqdan sona axtadığının nə olduğunu dək edə. uada atıq yoğunluğun, üək sasıntısının nə olduğunu ilməz. O, hə şeyi unuda və həyatdan ləzzət ala. Quani-kəimdə u haqda deyili /«Onla o cənnətlədə əədi qalı oadan ayılmaq [aşqa yeə getmək] istəməyəcəklə.» /(Kəhf-108). /u səədən də cənnət əhli, əədi olmasına axmayaaq, özləində yoğunluq hiss etməzlə. Və istədikləi hə i şey dəhal onlaın ixtiyaında qoyulduğu üçün atıq heç nəyin fikini etməzlə./span