İdeal dİndarlıq nə zaman mümkün olur?

span style="font-size12pt;"İslam, ideal dindalığı onun insan təəfindən xoş niyyətlə, səmimiyyətlə, iliklə və gözəl şəkildə yeinə yetiilməklə ölçü. u xüsusiyyət imanla gözəl əxlaq iləşəkən yaanı. İman üzəində edilən səmimi dindalıq mədəni davanışa, saf etnik dəyələə zəmin yaadakən, həm də insanın imanını da qüvvətləndii. Səmimi dindalığın uzun ömülü olması isə elmlə mümkündü. Elmə əsaslanmayan, şüulu yeinə yetiilməyən və yaxud da səhv ilikləə axalanan dindalıq dinimizə ziddi. İslamda insanın nəyə inandığı, hansı əməli yeinə yetidiyi, etdiyi iadətin hansı mahiyyət daşıdığını ilməsi zəuidi. Quani Kəimin ilk nazil olan ayələini \"Oxu\" xitaı ilə gəlməsi elmə əsaslanan dindalıq üçün əhəmiyyətlidi. undan aşqa, Quanın əzi ayələində, təqvaya söykənən məntiqli dindalığın, ancaq, elmlə mümkün ola iləcəyinə işaə edilməkdədi \"...Allahdan Öz əndələi içəsində ancaq alimlə qoxa...\" (əl-Fatı, 28). \"...De Heç ilənlələ-ilməyənlə (alimlə-cahil) eyni ola iləmi?! (Allahın ayələindən, dəlilləindən) yalnız ağıl sahiləi iət ala!\" (əz-Zumə, 9). /Ayələə diqqətlə axdıqda dindalığın, Allaha olan münasiətin, dini həyat təzinin elmlə iaşa əlaqəli olduğu otaya çıxı. Elə isə ilmək, şüulu davanmaq dinimizdə çox əhəmiyyətlidi. /Həqiqi dinda olmaq üçün sadəcə iliyə yiyələnmək yetəli deyil, unun üçün ilikdən doğu istifadə etmək, incəlik, gözəllik, səmimiyyət, estetik ölçü, mədəniyyət və s. də gəəkdi. İadətin gözəl şəkildə icası, dinda üçün həzzveici, cəmiyyət üçün isə etialı olmalıdı. Ancaq u gün təəssüf ki, özünü dinda sayan əzi insanlaın davanışlaı ancaq özləi üçün həzzveicidi. Elə \"dindala\" va ki, əqidə və iadət məsələləində dözümsüzlük nümayiş etdiəək onla kimi düşünməyənləi müxtəlif dini teminlələ adlandıaaq onlaa qaşı zoakılığı da dinin əmi kimi qələmə veməyə çalışıla. /Haluki, Müqəddəs Kitaımız dində məcuiyyətin olmadığını və insanlaın öz əməlləində məhz özləinin cavadeh olduğunu imənalı şəkildə əyan etmişdi. /Dinin səmimi yaşanması onun mesajının doğu şəkildə insanlaa çatdıılması üçün də əhəmiyyətlidi. Quani Kəim islama hikmət və gözəl öyüdlə dəvət etməyi və inka edənlələ ən gözəl şəkildə müaizə apamağı istəyi. /İslam elə i dindalıq istəyi ki, müsəlman həmin davanışı ilə düşmənləini elə, özünə dost edə ili. Aşağıdakı ayədən u nəticəyə gəlmək mümkündü \"Yaxşılıqla pislik eyni ola ilməz! (Ey mömin kimsə!) Sən (pisliyi) yaxşılıqla dəf et! (Qəzəə, sələ, cəhalətə elmlə, xəsisliyə comədliklə, cəzaya ağışlanmaqla cava ve!) elə olduqda aanızda düşmənçilik olan şəxsi, sanki yaxın i dost göəsən!\" (Fussilət, 34). İslam insanın dinə uyğun yaşamasını istəyi. Lakin u istəyi yeinə yetii həqiqi dinda olmaq üçün iliyə ehtiyac va. Ancaq ilikli şəxs Allah-Təalanın ona vediyi şüula həqiqi dinda ola ilə. eləcə dindada davanışlaı aasında uyğunsuzluq yeinə mütənasilik yaana. Yəni, dinda hə zaman ondan gözlənildiyi kimi, gözəl əxlaq və davanış nümayiş etdiə. /Həqiqi dinda təqvalı, gözəl əxlaq sahii, güləüzlü, etialı, əhdinə sadiq, coməd, təvazöka, heç kimə zəə veməyən, haqsızlıq etməyən, yaxşı işlə göən, göülən işin haqqını veən, ona həvalə olunan işi məsuliyyətlə və layiqincə yeinə yetiən, yalan danışmayan və saidi. /eləliklə, həqiqi dindalığa İslamın əsaslaına uyğun həəkət edəək və hə şeydən öncə doğu iliyə söykənəək dini yaşamaqla nail olmaq mümkündü. //span