İblis İnsanı məcbur edİr, yoxsa dəvət?
span style="font-size12pt;"Xistian və yəhudi kitalaı iddia edi ki, şeytan mələk cinsindən olmuşdu. Quan isə u fiki inka edi və uyuu “Cinlədən (cin tayfasından) olan İlisdən aşqa onla hamılıqla səcdə etdilə”. (“Kəhf” 50). / / Həzət Adəmin (ə) yaadılışından əvvəl İlisin mələkləin aasında olmasının səəi u idi ki, o, mələkləin cəgəsində idi, cinləin deyil. Quani-Kəim İlisin atəşdən xəlq olduğunu vuğulayı. Cinlə də atəşdən xəlq edililə. “Və cini (yaxud cinləin əcdadını) odun ağ, qımızı, qaa şöləsindən yaatdı”. (“əhman” 15). / / Eyni zamanda Quan uyuu ki, cinlə də insanla kimi doğulu və ölülə. Ancaq mələklədə elə deyildi. Şeytan Quanın da uyuduğu kimi, insana atindən hakim olu. Şeytanın insana nüfuz etdiyi qüvvələdən ii də şəhvət qüvvəsidi. elə ki, hədislədə oxuyuuq ki, insan qəlini iki qulağı vadı ki, sağ qulağından mələk gəli xeyi işə ilham edə. Sol qulağından isə şeytan gəli şə işə ilham edə. / / İnsanın havayi-nəfsi və şeytanı istəkləi ancaq dəvət halındadı, undan atıq deyildi. Yəni, şeytanın yolu həmin nəfsani istəklədi. Havayi-nəfs heç i zaman insanı i işə məcu etməz, onu ancaq qdəvət edə. Çünki insan özünü həmişə iki müxtəlif meylin qaşısında göə. Onladan ancaq iini seçə. Ona göə də şeytanın odusu həmin daxili nəfsani istəklədi. Quan uyuu “Şühəsiz, o və onun qəiləsi sizi sizin onlaı göə ilmədiyiniz yedən göülə”. (“Əaf” 27). / / Quan nəfsdən danışan zaman şeytanın onu əzədiyini uyuu “Şeytan etdikləini (günahlaı) əzəyəək onlaa gözəl göstədi”. (“Ənam” 43). / / Quani-Kəim açıq şəkildə uyuu “Onun hökmanlığı (və əmi) ancaq onu dost və aşçı tutan kəslə və Allaha şəik qoşanla üzəində (keçəli)di”. (“ Nəhl” 100). Yəni o kəslə ki, öz iadələi ilə şeytanı öz həyatlaına uaxıla, onlaın atinində şeytan üçün ye ayılmışdı. Əks halda şeytan onlaın həyatına daxil ola ilməz. / / Ancaq şeytanpəəstləin pəəstiş etdiyi şeytana gəldikdə isə onlaın nəzəinə göə o, mələkdi və qeyi-adi qüdətə malik işlə göə ili. ütün unla təhif edilmiş dini kitalaın uydumasından aşqa i şey deyildi. / / (Teyan/ Deyele.og) //span