hər kəsin boynunda olan vacİb əməllər hansılardır?

İslamın ikinci hissəsini Fiui-din adlanı. Onlaın mühümləi on hissədən iaətdi /1-Namaz, /2.Ouc, /3.Xüms, /4.Zəkat, /5.Həcc, /6.Cihad, /7.Əm e məuf, /8.Nəhy əz münkə, /9.Təvəlla, /10.Təəa. / /Hələlik u vaciatla haqda qisaca məlumat veək /1-Namaz /İslam dininin təməli namazdı. Hə i müsəlman iyimi död saat əzində on yeddi əkət vaci namazlaı qılmalıdı. Çoxlu aşqa namazlada vadı ki, həm o namazlaı həm də namazın şət və qaydalaını isalələdən öyənməliyik. Namazın əhəmiyyətinə aid yalnız i hədis qeyd ediik. Peyğəmə –Əkam (s.a.v.v) uyuu /“ Namaz dinin sütünudu Əgə o qəul olunasa insanın aşqa əməlləi də qəul oluna, yox əgə qəul olunmazsa sai əməlləidə qəul olunmaz. ” /Namazın qəul olma şətləini İmam Zeynül-Aidin (ə) –dan souşduqda uyudu /“ Namazın qəul olunma şəti iz Əhli-eytin İmamət və vilayətina etiqad əsləmək və düşmənləimizdən izalıq etməkdi. ” /2-Ouc /İslamın zəui hökmləindəndə ii amazan ayında ouc tutmağın vaci olmasıdı. Ələttə, ouca aid çoxlu məsələlə vadı ki, əməliyyə isalələindən öyənmək lazımdı. Müqəddəs İslam dininin ütün hökmləi insanlaın maddi və mənəvi cəhətdən xeyinədi. O cümlədən, ouc haqqında İslamın əzəmətli Peyğəməi (s.a.v.v) iki qısa cümlədə uyuu /“ Ouc tutun ki, sağlam olasınız. ”, “ Ouc cəhənnəm oduna qaşı i qalxandı. ” /İmam Həsən Əskəi (ə) ouc aədə uyumuşdu ki; “ (Ouc ona göə vaci olunmuşdu) ki, valıla aclığın çətinliyini göü fəqiləə yoxsullaa ehsan etsinlə. ” / /3-Xüms /Hə i müsəlman illik xəcindən atıq qalan hissəsinin eşdə i hissəsinin yaısını Seyyidləə, o ii yaısını isə İmama ve İmamın (ə.f) qeydə olduğu dövdə isə müctehidləə veməlidi. /Qu`an xümsün əhəmiyyətini əyan edəkən onu imanla əlaqələndimişdi “Əgə siz Allaha və haqla atilin ayıd edildiyi gün əndəmizə nazil etdiyimiz ayələə iman gətimisinizsə, ilin ki, ələ keçidiyiniz hə hansı qənimətin eşdə ii Allahın, peyğəməin, onun qohum-əqəasının, yetimləin, yoxsullaın və yolçulaındı. Allah hə şeyə qadidi!” (“Ənfal” suəsi, ayə 41.) /Həzət aqi (ə) uyuu “izim haqqımızı ödəmədikdə heç i kəs üçün üzəinə xüms gəlmiş malı yemək caiz deyil.” /İman in Musa deyi Xüms ayəsini həzətə oxudum. O uyudu “Allaha məxsus hə i şey peyğəməə çatı. Peyğəməə məxsus şeylə isə izə (Əhli-eytə (ə)) çatacaqdı.” Sona dedi “Allah mö`minləə vediyi uzini eş qismə ölü. i qismini Allah yolunda infaq etsinlə, död qismini isə halallıqla yesinlə...” u göstəişləə əməl etmək çətindi. Yalnız iman yolunda Allahın imtahan etdiyi şəxslə u göstəişləə əməl edi, çətinlikləə sə edilə. /4-Zəkat /İslam dinində 9 şeydən apa, uğda, xuma, kişmiş, inək, qoyun, dəvə, qızıl-gümüşdən (isalələdə yazılmış i sıa şətlələ ) zəkat veilməlidi. u zəkatın xəclənmə yeləi yoxsulla, məişətini təmin edə ilməyən şəxslə və sai xeyi işlədi. /Quan /«Onlaın mallaından sədəqə (zəkat) götü ki, u vasitələ onlaı pak edəsən və onlaa salam göndə ki, sənin salamın onlaa sakitlik əxş edi. Allah-taala eşidən və iləndi. /«Namaz qılın, zəkat vein. Qaaqcadan özünüz üçün göndədiyiniz əməlləi Allah yanında tapacaqsınız. Həqiqətən, Allah etdikləiniz ütün əməlləi göəndi.» /İmam Sadiq (ə)«Zəkat valılaı sınamaq və möhtaclaa kömək məqsədi ilə təyin olunu. Əgə insanla öz mallaının zəkatını vesəydilə i nəfə də olsun möhtac, yoxsul müsəlman qalmazdı və Allah-taalanın onun üçün vaci etdiyinin səəinə ehtiyacsız oladı. İnsanla yalnız valılaın günahlaına göə yoxsul, möhtac, ac və çılpaq olula.» / /5-Həcc /Özləinin və ailələinin xəcini ödəyəndən sona Məkkeyi-müəzzəməni ziyaət etməyə imkanı olan şəxs həcc əməlini yeinə yetiməlidi. /Quan /«Allah-taala u evin ziyaətini Həccə getməyə qüdəti olan şəxsləə vaci etmişdi, /Camaatı Həccə çağı ki, piyada ya dəvələin üstündə uzaq yelədən sənin yanına gəlsinlə.» /Quan /«Allah-taala Kəəni, eytul-Haamı (hömətli evi) insanla üçün (mənəvi və maddi) dayaq və pənah yei etdi.» / /İmam Əlinin (ə) dünyadan köçəkən etdiyi vəsiyyətindən «Sizi Allaha and veiəm! Sizi Allaha and veiəm! əinizin evinin haqqına iayət edin. Nə qədə ki, sağsınız Həcci nəzəinizdən çıxamayın. Əgə Həcc tək olunasa, sizləə möhlət veilməyəcək.» /İmam Əli (ə)«Həcc və ümə zəvvaı Allahın qonağıdı və Allah ona ağışlanmağı hədiyyə edə.» /Allahın Peyğəməi (s)«Həcc yoxsulluğu aadan götüə.» /