\"MƏNZİLƏT HƏDİSİ\" hansı hədİsdİr?
span style="font-size12pt;"Əziz Peyğəməimizin(s) məsum Əhli-eytindən sayılan Əmiəl-Möminin İmam Əlinin (ə) fəzilət, üstünlüyünü göstəən (və ən əsas da İmamətini süut edən – ed.) hədislədən ii də “Mənzilət” (Mənsuiyyət) hədisidi. /Həm Əhli-eyt, həm də Əhli-sünnə məzhələinin kitalaında mövcud olan və eyni zamanda səhih və mütəvati hədis sayılan “Mənzilət” hədisinə əsasən, İslam Peyğəməi (s) Həzət Əlinin(ə) ona olan mənsuiyətini, Haunun (ə) Musa Peyğəməə (ə) olan mənsuiyyəti kimi izah etmişdi. Məlum olduğu kimi, Haun (ə) Musa Peyğəmə üçün vəzi, dayaq, canişin olmuşdu. /u hissədə “Mənzilət” hədisini aşağıdakı fəsillə əsasında aaşdıacaq və müəyyən nəticələ əldə edəcəyik /iinci fəsil Hədis mənələinə axış; /Ikinci fəsil; “Mənzilət” hədisinin aviləi və deyiliş zamanı; /Üçüncü fəsil; Həzət Əlinin (ə) Haun Peyğəməə (ə) ənzədilməsində məqsəd nədi? /Dödüncü fəsil “Mənzilət” hədisində mövcud olan həqiqətlə və incə məqamla; /Öncə qeyd etdiyimiz kimi, u hədis sənəd axımından həm səhih həm də mütəvati sayılan mötəə hədislədəndi. / /İİNCİ FƏSİL HƏDİS MƏNƏLƏİNƏ İ AXIŞ / /“Mənzilət” hədisi həm Əhli-eyt, həm də Əhli-sünnə məzhələinin i çox hədis, təfsi və taix kitalaında nəql olunmuşdu. u fəsildə onladan i-neçə nümunəni qeyd ediik / /“Mənzilət” hədisi Əhli-eyt (ə) məzhəinin mənələində / /1. Şeyx Mühəmməd in Məsud əl-Əyyaşi (vəfatı; 320 h.q) “Təfsiul-Əyyaşi” kitaında Hənnan in Sədidən o da atasından o da İmam aqidən (ə) nəql etmişdi ki, İslam Peyğəməi (s) “Qədi –Xum”da Əli in Əu-Taliin əhəliyini elan etdkdən sona elə uyumuşdu / /فانه مني و انا منه و هو مني بمنزلة هارون من موسي الا انه لا نبي بعدي. / /“O (Əli) məndən, mən də ondanam. Onun mənə mənsuiyyəti, Haunun Musaya olan mənsuiyyəti kimidi. Lakin məndən sona heç i peyğəmə olmayacaqdı”1 / /2. Şeyx Küleyni (vəfatı 329 h.q) “auzətul - kafi” kitaında Sait in Əi Səidədən İmam Sadiqdən (ə) Həzət Peyğəməin (s) Əli in Əu-Taliə (ə) elə uyuduğunu nəql etmişdi / /انت مني بمنزلة هارون من موسي الا انه لا نبي بعدي. / /“Sənin mənə mənsuiyyətin Haunun Musaya (ə) olan mənsuiyyəti kimidi. Lakin məndən sona heç i peyğəmə olmayacaqdı”. 2 / /3. Şeyx Səduq (385-460 h.q.) “əl-Əmali” kitaında Həzəti Peyğəməin (s) elə uyuduğunu nəql etmişdi / /يا علي انت مني بمنزلة هارون من موسي غيري انه لا نبي بعدي. / /“Ya Əli! Sənin mənə mənsuiyyətin Haunun Musaya (ə) olan mənsuiyyəti kimidi. Lakin məndən sona heç i peyğəmə olmayacaqdı”. 3 / /4. Şeyx Tusi (385-460) h.q.) “əl-Əmali” kitaında Cai in Səmuədən nəql etmişdi ki, İslam Peyğəməi (s) Həzət Əliyə (ə) elə uyudu / /انت مني بمنزلة هارون من موسي الا انه لا نبي بعدي. / /“Sənin mənə mənsuiyyətin Haunun Musaya (ə) olan mənsuiyyəti kimidi. Lakin məndən sona heç i peyğəmə olmayacaqdı”. 4 / / /5. Şeyx Tusi “əl-Əmali” kitaının digə i hədisində Əu-Tüfeyldən nəql etmişdi ki, İmam Əli (ə.s) Şua məclisində məclis iştiakçılaına dedi / /فانشدكم بالله هل فيكم احد قال له رسول الله (صلي الله عليه و آله) انت مني بمنزلة هارون من موسي غيري؟- .قالوا اللهم لا… / /“Sizi Allaha and veiəm ki, deyin göüm, Həzət Peyğəmə (s) məndən aşqa iinizə, “Sənin mənə olan mənsuiyyətin Haunun Musaya olan mənsuiyyəti kimidi. Lakin məndən sona heç i peyğəmə olmayacaqdı” sözünü demişdimi?” Onla dedilə “Xey...”. 5 / /6. Seyyid Haşim əhani (vəfat 1109 h.q.) Ğayəul-məam” kitaında nəql etmişdi ki, İslam Peyğəməi (s) Təuk döyüşünə gedəkən, Həzət Əliyə (ə) uyudu / /الا ترضي ان تكون مني بمنزلة هارون من موسي الا انه لا نبي بعدي. / /“Sən mənimlə müqayisədə Haunun Musaya mənsu olduğu kimi olmağından azı deyilsənmi? Amma məndən sona heç i Peyğəmə gəlməyəcəkdi”.6 / /7. Əllamə Məclisi (vəfatı 1111 h.q.) isə “ihaul-Ənva” kitaında nəql etmişdi ki, İslam Peyğəməi (s) Mədinəyə hicət etdikdən sona müsəlmanlaı i-ii ilə qadaş etdi. /Həzət Əli (ə) tək qaldığı üçün kədələndikdə isə, Peyğəmə (s) ona elə uyudu / /انت مني بمنزلة هارون من موسي الا انه لا نبي بعدي. / /“Sənin mənə mənsuiyyətin Haunun Musaya (ə) olan mənsuiyyəti kimidi. Lakin məndən sona heç i peyğəmə olmayacaqdı”. 7 / /1. “Təfsiul-Əyyaşi, 1/332/153 /2. “auzətul-kafi”, Şeyx Küleyni, səh106-107, hədis/80. (u hədis, sənəd axımından səhih hədislədən sayılı.) /3. “Əl-Əmali”, Şeyx Səduq, 332/10 /4. “Əl-Əmali”, Şeyx Tusi, 253/45 /5. “Əl-Əmali”, Şeyx Tusi, 233/7 /6. “Ğayətul-Məam”, əhani, 2/84/21. (Qeyd etmək lazımdı ki, Seyyid Haşim əhani öz kitaında u hədisi 100 yolla Əhli-sünnə, 70 yolla isə Əhli-eyt məzhələi təəfindən nəql etmiş və u hədisi “mütəvati” adlandımışdı. /7. “ihaul-Ənva”, Əllamə Məclisi, 38/334/7/span