QƏLB XƏSTƏLİKLƏRİ necə OLUR?

Allaha həmd olsun! Ondan kömək istəyi və ağışlanma diləyiik. İstəkləimizin /şəindən, əməlləimizin pislikləindən Ona sığınııq! Allah kimi doğu yola yönəldəsə, /onu heç kim yolundan azdıa ilməz, kimi də yolundan azdıasa, ona da kimsə doğu /yol göstəə ilməz. Mən şahidlik ediəm ki, Allahdan aşqa ilah yoxdu! O təkdi, heç /i şəiki yoxdu! i daha şahidlik ediəm ki, Muhəmməd Onun qulu və Elçisidi (ona, /ailə üzvləinə və səhaələinə salat və salam olsun! / / /Qəl xəstəlikləi eynilə oqanik xəstəliklə kimidi. Qəl xəstəliyi qəldə /töəyən nasazlığın i növüdü. u pozuntu qəlin təsəvvü və iadəsini kolayı. Qəl /atıq onu çulğamış şühələi təsəvvüünə gətii, o, elə i vəziyyətə düşü ki, daha /haqqı göə ilmi və yaxud onu gösə də, onun əsil halının əksini göməyə aşlayı. /Qəlin iadəsində töəyən pozğunluq isə, faydalı həqiqətdən çəkinməyə, ona nifət /etməyə və zəəli olan atil əməlləə aludə olmaq kimi üzə çıxı. /Məhz una göə Uca Allah uyuu /“Onlaın qəlləində xəstəlik vadı...” /Ayədəki xəstəlik (məəz) əzən Mücahidin və Qətadənin təfsi etdiyi kimi, şəkk /və şühə fomasında şəh olunmuş, əzən də /“...qəlində xəstəlik olan tamaha düşə...” ayəsində olduğu kimi, zinakalıq /istəyi, azusu və şəhvət kimi təfsi edilmişdi. /una göə, Həaiti “İtilalil-kulu” (“Qəl xəstəliyi”) adlı kitaını yazaaq, oada /qəl xəstəliyini “şəhvət” sözü ilə ifadə edəək təsnifləşdimişdi. /Sağlam adamı naahat etməyən şeylə xəstəni ahatsızlaşdıı. una göə, xəstə /adam xəstəliyi üzündən zəiflədiyi üçün, i az istiyə və ya soyuqluğa, işləməyə və una /ənzə i çox işləə ta gətiə ilmi. Ümumiyyətlə xəstəlik insanın qüvvəsini /zəiflədəək, nomal i adamın acaacağı i işdə, onu taqətdən salı. Sağlamlıq /sağlamlıqla mühafizə edili, onun əksi ilə isə xəstəliyə çevili. Xəstəlik isə, xəstəliyə /səə olan şeylələ gücləni, onlaın əksi ilə sağlamlığa çevili. Xəstənin xəstəliyinə /səə olan hə hansı i şey (yenə) aş veisə, u onun xəstəliyini daha da atıı, onu /daha da gücsüzləşdii zəiflədi və xəstə elə i hala düşü ki, çox vaxt həlak olu. Əgə /ona gücünü atıan, xəstəliyini müalicə edən şeylə veilisə, o zaman o, yaxşılaşı. / /QƏL XƏSTƏLİYİ QƏLDƏ YAANAN İ AĞIDI / /Qəl xəstəliyi, səni ələ alan düşmənə qaşı hiss etdiyin qəzə kimi qəldə /yaanan i ağıdı. Həqiqətdə də düşmənin qələ çalması üəyi ağıdı. /Uca Allah elə uyuu /“Onlala vuuşu ki, Allah sizin əlləinizlə onlaa əza vesin, onlaı üsvay /etsin, sizə onlaın üzəində qələə çaldısın, mömin camaatın qəlini sevindisin və /möminləin qəlindən qəzəi sili apasın...” /Ayədə möminləin sağalı sevinməsi - ağının qəlləindən silini getməsi /deməkdi. Məsələn, elə deyilə “Filankəsin üəyi yüngülləşdi”. Qisas məsələsində də /öldüülənin havadaının və ya yaxınlaının sevinməsindən əhs edili. Öldüülənin /qisası alındıqda onun yaxınlaı i növ sevindiili, acı-ağıdan xilas edili. ütün /unla insanın nəfsində olan ağı-acıladı. /Şəkkaklıq və nadanlıq da qələ eynilə u cü ağı vei. Peyğəmə (s.ə.s.) elə /uyuu “ilmədikləi halda, souşmalı idilə. Çünki nadanlığın (ilməməzliyin) /müalicəsi souşmaqdı” /Şühələndiyi i şeyə şəkk gətiən adamın u vəziyyəti, qəti məlumat əldə edənə /qədə, onun qəlini incidi. elə ki, cavaı ilə həqiqəti əyan edən alim haqqında isə /deyili “Cavaı ilə məni sağaltdı”. /Xəstəlik – ölüm deyil. Çünki qəl qatı i nadanlıqdan öləkən, nadanlığın hə /hansı i növü ilə xəstələnmiş olu. eləcə, qəl ölmək, xəstələnmək və sağlamlaşmaq /kimi xassələ əldə edi. Qəlin ölümü, xəstəliyi və müalicəsi ədənin ölümü, xəstəliyi /və müalicə edilməsindən daha vaci və əhəmiyyətlidi. una göə də qəl xəstəliyinə /şühə və şəhvət də əlavə olunduqda onun məəzi əməllicə atı. Əgə qələ hikmət və /nəsihət veiləsə, u onun yaxşılaşmasına və sağalmasına səə ola. /Uca Allah elə uyuu /“elə edə ki, şeytanın gizli təlqinini qəlində xəstəlik olanla və qəli sət /olan insanla üçün i sınaq vasitəsinə çevilsin...” /Çünki şeytanın təlqini, qəli xəstə olanlada xəstəlikləi üzündən, qəli sət olan /insanlada isə koudluq və sətlikləi üzündən şühəyə səə olu. eləliklə də, /şeytanın onlaın zehninə yeitdiyi (vəsvəsə) fitnəyə çevili. Qəli imana qaşı /sətləşmişlə də fitnəyə düça olula. /Uca Allah uyuu /“Əgə ikiüzlülə, qəli xəstə olanla və şəhədə qaayaxma şayiələ yayanla /öz yaamaz əməlləinə son qoymasala...” /Sona Uca Allah elə uyuu /“...qəlləində xəstəlik olanla və kafilə “Allah u məsəllə nə demək /istəyi?” – desinlə...” /u ayələdə göstəildiyi kimi, xəstə qəl kafi və münafiq qəlləi kimi ölməmişdi, /lakin əməlisaleh insanlaın qəli kimi sağlam da deyildi. O qəllədə ilavasitə /şühə və şəhvətli hisslədən qaynaqlanan xəstəliklə vadı. /Uca Allah yenə /“...qəlində xəstəlik olan tamaha düşə...” – deyə uyuu. /u ayədə xatılanan xəstəlik şəhvət xəstəliyidi. /Quan könüllədə olana, qəlində şühə və şəhvət olanlaa şəfadı. Çünki /Quanda əsassız şeyləi aadan qaldıan həqiqət dəlilləi va. ax u dəlillələ, elmi, /təsəvvüü və ağlı kolayan şühə məəzi yox ediləcək və eləliklə, undan sona qəl /əşyanı olduğu kimi göə iləcəkdi. Quanda həm də hikmət, qəli pis əməllədən /çəkindii gözəl nəsihət veən və onu sağlamlaşdıan iətli hekayətlə vadı. elə i /qəl ancaq ona fayda veən şeyləi azulaya, zəə veənlədən uzaqlaşa. Nəticədə, /azğınlığa can atan, düzlüyə nifət əsləyən qəl, doğuçuluğu sevən və azğınlığa nifət /edən i vəziyyətə gələcəkdi. /Quan zəifləmiş iadə və istəkləə səə olan xəstəlikləi yox edi. Nəticədə, /qəlin düzəlməsi ilə iadə də möhkəmləni və öz əvvəlki əzəli, təii vəziyyətinə qayıdı. /eləliklə, müalicə olunmuş i oqanizm öz təii halına döndükdə, qəl də ona uyğun /olaaq fitət halına qayıdı. İnsan oqanizmi onu inkişaf etdiən, sağlamlaşdıan /maddələlə təmin edildikdə yaxşılaşdığı kimi, qəl də eynilə onu təmizləyən, inkişaf /etdiən və qüvvətləndiməyə kömək edən Quan və imanla qidalanı əsləni. Qəlin /nüfuzunun ləkələdən təmizlənəək atması, ədənin sağlamlığının möhkəmlənməsi /kimidi.