QURANDA MÜƏLLİMİN EHTİRAMI BARƏDƏ NƏ DEYİLİR?
Həzəti Musa (əleyhissalam) və Xız peyğəməin əhvalatı Quanda \"Kəhf\" suəsində gəlmişdi. u əhvalatda Musa (əleyhissalam)-a məmuiyyət veili ki, müəlliminin adınca getsin və ilmədikləini ondan öyənsin. Quan, həzəti Xız peyğəməin adını aşkacasına çəkmi, ondan \"əndələimizdən ii\" ünvanı ilə ad apaı. Lakin, çoxlu əvayətlə, u alim və müəllimi, Xızı kimi tanıtdııla. /Musa kəlimullah (əleyhissalam), isalət sahii olan peyğəmələdən olmasına axmayaaq, məmu olu ki, müəllimə müaciət etsin. Həzəti Musa (əleyhissalam), İsail övladlaından \"Yuşə ini Nun\" adlı şücaətli i cavanla müəllimi adınca həəkətə gəli və nəhayət, onu tapı. Quan uyuu /\"Musa və yoldaşı nəhayət, müəllimi tapıla\". u dahi müəllimin xüsusiyyətləindən ii udu ki, ona yüksək əndə məqamı vemişik. İkinci xüsusiyyəti udu ki, Allah təəfindən ona öyük əhmət və fəzl əta olunmuşdu. Üçüncü xüsusiyyəti, Allahın ona elm əta etməsi idi. /i şey şühəsizdi ki, u şagid, (Musa (əleyhissalam) müxtəlif cəhətlədən öz müəllimindən üstün idi. Lakin, ütün elmləin öz müəllimi təəfindən ona veilməyəcəni ilən halda, u çətin səfəə dözü və müəlliminin azacıq da olsa, elmindən əhələnmək istəyi. Müəllimi ilə göüşəək tam ədələ sualını elə aşlayı /\"Musa ondan souşdu Öyədildiyin doğu yolu göstəən elmdən mənə öyətmək şətilə sənə tae olummu?\"(Xız) elə cava vedi Sən mənimlə i yedə olsan (töədəcəyim işləə) əsla dözə ilməzsən\". \"Axı sən ilmədiyin (atininə mahiyyətinə ələd olmadığın) i şeyə necə dözə iləsən\"? \"Musa dedi İnşallah səli olduğumu göəcəksən. Sənin heç i əmindən çıxmayacağam!\" (Kəhf suəsi-66-69) /u sual-cavada hə i şagidin onu ilməsi və əməl etməsi olan ədələ və göstəişlə gözə dəyi /iinci Musa (əleyhissalam) özünü öz müəlliminə tae və təəfda kimi tanıtdıı. Ona göə də öz məqam və mətəəsini müəlliminin məqamından aşağı ili. /İkinci öyük təvazökalığla sual edi, souşu \"İcazə veisinizmi sizin hüzuunuzda elm öyənim?\"-özünü ən son təvazökalıqla müəllimə nişan vei. /Üçüncü u şagid, özünü müəllimin müqailində cahil və nadan kimi tanıtdıı. \"Əgə mənə öyətsəniz\" -cümləsi ilə müəlliminə öyük hömət və məqam vei. /Dödüncü Şagid və müəllim əlaqələində u mövzulaa işaə olunu Tae olmaq, təlim, öyənmək xidməti. Yəni, şagid ilk növədə müəlliminə tae olmalıdı ki, nəhayətdə, onun elm və iliyindən əhələnə ilsin. /eşinci \"Əgə mənə öyətsən\" -cümləsindən məlum olu ki, Musa (əleyhissalam) yalnız, elm adıncadı. Mal-dövlət və məqam adınca deyildi. u da öyük i mətlədi ki, tələələ və şagidlə təhsil məhələləində ona diqqət etməlidilə. Şagidin müəllimdən elmi cəhətdən istifadə etməsindən aşqa heç i niyyəti olmamalıdı. /Altıncı \"Öyədildiyin elmin\" cümləsindən məlum olu ki, Musa (əleyhissalam) etiaf edi ki, Xıza Allah-taala təəfindən xüsusi elm öyədilmişdi. Nəticə alııq ki, müəllimin məqamı Allah yanında ucadı və əşə elmini kökdə, Allahdan alı. /Yeddinci \"İnkişaf\" kəlməsi, Musa (əleyhissalam)-ın ondan işad və elm tələ etdiyini əyan edi. Musa (əleyhissalam) Xızın hidayət əəkətindən əhələnmək istəyi.