NECƏ İBADƏT EDƏK?

Agah iadət /Hədisdə deyili “Alimin iki əkət namazı cahilin yetmiş əkət namazından üstündü.” /Allahın əsulu (s.a.v.v.) uyuu “Namazın düşüncə və agahlıqla qılınan hissəsi qəuldu.” /Agah namaz odu ki, insan nə etdiyini, nə dediyini, kiminlə danışdığını ilsin və qəl iştiakı ilə Allahı düşünsün. /Peyğəmə (s.a.v.v.) uyuu “Diqqət ilə qılınan iki əkət namaz düşünmədən i gecə oyaq qalmaqdan üstündü.” /Qu’an uyuu “Ey iman gətiənlə! Səxoş halda namaza yaxınlaşmayın. Dediyinizi anlayanadək!” /İmam Sadiq (ə) uyuu “Hə kəs iki əkət namaz qılı, kiminlə danışdığını və nə danışdığını düşünəsə, günahlaı ağışlana.” /Eşqlə iadət /Xəstə dadlı yeməkdən ləzzət almadığı kimi həvəssiz iadət edənlə də heç i ləzzət almı. İadət sönüklük, halsızlıq, yoğunluq yox, məhəət, şadlıq və ləzzətlə yanaşı olmalıdı. /Qələn vuğun insanla iadət zamanı xoş əhval-uhiyyə əldə edilə. u dəyə mə’ifət və düşüncə ilə əldə olunu. Məcui iadət səməəsizdi. /İmam Sadiq (ə) uyuu “Məcuən iadət etməyin. öyük şəxsiyyətlələ göüşə maaqlı olduğumuz kimi, Allahla göüşə, Onun dəgahına eşq dolu qəllə gəlməliyik. Din övliyalaı və mə’sumla Allahla göüş vaxtını eşqlə gözləyidilə. Onla insanı heyətə gətiəcək eşqlə namaz qılı, iadət edidilə. (Sonakı mövzulada ə’zi nümunələ qeyd olunacaq.) /Xalis iadət /İxlas gövhəi iadətləə dəyə və e’tia vei. iyakalıq, şöhətpəəstlik və avamlaı aldatmaq üçün edilən iadət dəyəsizdi və qəul olunmu. Qu’an uyuu “Kim əi ilə qaşılaşacağına (Qiyamətə) ümid əsləyisə, Ona etdiyi iadətə heç kəsi şəik qoşmasın!” /İmam iza (ə) uyuu “Hə kim iadətini cəmiyyətə göstəi özünü tanıtdıısa, onun dininə ədin olun.” /u cü şəxslə dindən xalqı aldatmaq üçün istifadə edilə. İxlasla olmayan iadət cansız ədən kimidi. /Qu’an uyuu “Xalqa yalnız xalis dillə Allaha iadət etmək tapşıılı. /Gizli iadət /İnsan şeytanın tələsindən sığotalanmayı. İadət i çox hallada təkəü, iya və özünü nümayişlə puç olu. u əladan uzaqlaşmaq üçün gizli iadət lazımdı. /Allahın əsulu (s.a.v.v.) uyuu “Gizli iadətin mükafatı daha öyükdü.” Ələttə, u İslamın aşka iadət (cümə, həcc və camaat namazı kimi) göstəiş vemədiyi hallaa aiddi. Çünki məsciddə qılınan camaat namazı evdə qılınan fədi namazdan üstündü. Gizli iadət i çox hallada iya və iadətin puç olmasının qaşısını alı. /Xüşu ilə iadət /Xüşu Allahı qələn düşünmək və Onun əzəmətinə uyğun hal tapmaqdı. Allaha pəəstiş Onun əzəmətini düşünmək və qaşısında kiçiklik, ehtiyac hiss etməklə yanaşı olmalıdı. Qu’an mö’minləin sifətləini “namazda xüşu” ilə əyan edi “O kəslə ki, namazlaında müt’i olu oyun əyələ!” İadət edən şəxsin vücudunu müt’ilik (xüşu) əhatə etməlidi. u halı əldə etmək üçün namaz qılan şəxs elə iadət etməlidi ki, sanki Allahı göü. Namaz qılan şəxs Allahın əzəməti və qüdəti qaşısında öz kiçikliyini hiss etməlidi. Hədisdə uyuulu “Allaha elə iadət et ki, guya Onu göüsən.” aşqa i hədisdə uyuulu “Namazı vaxtında və sonuncu namazın kimi qıl. Elə zənn et ki, namaz və dünya ilə xudahafizləşisən.” /